Besièrs

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Besièrs
Béziers

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
CathedraleBeziers.jpg
Òrb, lo Pont Vièlh e la catedrala de Sant Nasari.
Blason Béziers.svg
Armas
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 20′ 51″ N, 3° 13′ 08″ E
Superfícia 95,48 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
120 m
50 m
4 m
Geografia politica
País Lengadòc Armas de Lengadòc
Parçan Besierés
Estat Bandièra de França França
Region
76
Occitània (region administrativa)
Departament
34
Erau Armas del Departament d'Erau
(sosprefectura)
Arrondiment
341
Arrondiment de Besièrs
(capluòc)
Canton
3498
Capluòc de 4 cantons, puèi burèu centralizator de 3
Intercom
243400769
Comunautat d'aglomeracion de Besièrs Mediterranèa
Cònsol Robert Menard
(2020-2026)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2018)
77 599 ab.
Evolucion de la populacion

78 823 ab.
Densitat 783,53 ab./km²
Autras informacions
Gentilici besierenc -a
bedarrés -a, bederrés -a[1]
Còde postal 34500
Còde INSEE 34032

Besièrs (Béziers en francés) es una vila lengadociana, situada administrativament dins lo departament francés d'Erau e la region d'Occitània. Sa populacion municipala es de 78 823 abitants (2018), çò que fa de Besièrs la segonda ciutat pus importanta del departament e la cinquena de la region Occitània. Ocupa una superfícia de 95,48 km².

Lo gentilici es besierenc -a.

Geografia[modificar | modificar la font]

La vila es situada dins la plana lengadociana. Es lo caplòc del parçan de Besierés, a la broa d'Òrb e del Canal de las Doas Mars, a 20 km de la mar Mediterranèa. A 50 km pus al nòrd tròban las montanhas d'altitud mejana del Naut Lengadòc : Carós (1090 m), Espinosa (1124 m) e los Monts de La Cauna dins Tarn (1267 m), que forman los darrièrs retlèus al sud del Massís Central.

Comunas a l'entorn.

Toponimia[modificar | modificar la font]

Las fòrmas ancianas son (en mai de las en grèc) : Beterrae, Beterras Orbis, al 1èr sègle (Pomponius Mela, 11.5), Beteris, al segond sègle (Taulas de Peutinger), Beterris (var. : Becernis, Beternis), Beterras (var. : Baeterras), cap a 300 (Itineraria Antonini), civitas Beterris (var. : Biterris), al sègle IV (?) (Itineraria Burdigalense), Besaram, al sègle IV-VI (Avienus, Ora maritima, en 591), Beterris, cap a 678, Biterris en 752, in castello Bitterris civitate en 990, in Viterris civitate en 1013, in burgo Bitiris, cap a 1067, civitatem de Biterri en 1107, Beders en 1118, Bezer en 1129, ad Beders, Bederz en 1154, apud Biterrim en 1168, in camino de Veteris en 1183 (?), evesque de Bezes en 1336, viguerie de Beziers, cap a 1370, la ville de Bediers en 1377, la vigaria de Bezes en 1380, Besiers en 1393, Bezes en 1425 e 1434, Beres en 1425 e 1426, Beses en 1437, Pisias en 1495 (viatge de J. Münzer), Beziers en 1570, Bediers en 1578-1606, Béziers en 1613, 1622, 1643, 1708, 1740-60, Besiers en 1740-60[2].

Segon Dauzat, Besièrs es un nom preceltic, qu'a la meteissa raiç que lo flume Baetis, nom antic de Guadalquivir, a l'origina del nom de la Betica (Baetica en latin)[3]; Hamlin, explica Besièrs a la seguida d'Enric Guiter (Féd. Hist. Languedoc Méd. Roussillon, XXXVI e Congrès, 1963 , pp. 147-151), coma l'équivalent de Beders (província de Lhèida); seriá un derivat del vascon biterri, « lo borg de la rota », latinizat en *Biterria[2]. Entre bit- e baet-, cal causir o resòlvre la contradiccion.

Istòria[modificar | modificar la font]

Se trapan a la broa d'Òrb de traças de vida datadas de l'epòca neolitica, mas es al sègle primièr abans lo Crist que los romans forabandiguèron los celtibèrs per fondar una colonia nomenada Civitas urbs baeterrensis. Situada a qualques quilomètres de la Mediterranèa sul flum Òrb e traversada per la Via Domícia que ligava la futura Itàlia a la peninsula iberica, Baeterrae foguèt lo nom antic de Besièrs, que coneguèt una creissença considerabla fins al sègle III quora comencèt a patir d'atacas e aguèt a bastir las muralhas enrodant la vila.

Las atacas contunhèron e Besièrs aguèt d'endurar l'invasion visigòda al sègle VI que contrarotlèron tot lo país. Dos sègles mai tard foguèt conquistada per las tropas musulmanas abans de patir las atacas furiosas dels francs que, amb son menaire Carles Martèl, la destrusiguèron en 737. Venguèt puèi sedença d'un avescat e un vescomte i apareguèt cap a 885 e aguèt una creissença tan fòrta que venguèt lèu una de las ciutats mai importantas d'Occitània.

La ciutat de Besièrs siaguèt lo 22 de julh de 1209 lo centre d'un dels episòdis pus crusèls e sanguinaris de la crosada francesa contra lo catarisme que culminèt amb la cremada de la ciutat e lo chaple de sos abitadors.

Lo 7 d'abrial de 1247 la ciutat siaguèt integrada definitivament dins lo Reiaume de França. L'annexion foguèt sagelada simbolicament amb lo cambiament de las armas de la ciutat e l'aposicion de las flors de liri, simbòl dels reis de França.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2014 2026 Robert Menard FN  
1995 2014 Raymond Couderc UMP  
1989 1995 Alain Barrau PS  
1983 1989 Georges Fontès PSD  
1977 1983 Paul Balmigère PCF  
1967 1977 Pierre Brousse UDF-RAD  
1953 1967 Émile Claparède PRRS  
1944 1947] Joseph Lazare PCF  
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 74811, totala: 76382
Picto infobox character.png

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
12 501 14 535 14 565 16 140 16 679 16 233 18 874 19 596 19 333

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
23 557 24 270 27 722 31 468 38 227 42 915 42 785 45 475 48 012

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
52 310 52 268 51 042 56 008 65 754 71 527 73 305 64 561 64 929

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
73 528
80 481
84 029
76 647
70 996
69 153
72 245
72 462
71 672
73 315
2009 2010
70 957
72 554
70 955
72 466
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • En 2018 la populacion qu'èra de 77599 abitants e la densitat qu'èra de 812,73 ab/km².

Legenda del camèl de Besièrs[modificar | modificar la font]

L’evangelista Sant Afrodisi nasquèt en Egipte en 36 abans Jèsus Crist. Dintrèt dins Besièrs sus l’esquina d’un camèl. Davant sa capitada, los romans malcontents li faguèron copar lo cap qu’escampèron dins un potz. Mas las aigas tornèron montar lo cap, Sant Afrodisi l’agantèt e poguèt èsser enterrat coma cal. Los besierencs faguèron del camèl salvat la bèstia totemica de la vila.

Monuments e luòcs d'interès[modificar | modificar la font]

Òrb a Besièrs

Personatges ligats a la vila[modificar | modificar la font]

Espòrt[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Commons-logo.svg

Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Besièrs.


Patrimòni Mondial de l'UNESCO
Etapa precedenta

Sant Tibèri
Romavatge de Sant Jacme de Compostèla

Via Tolosana (varianta per Carcassona)
Etapa seguenta

Narbona


Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Pichòt Talamus de Montpelhièr
  2. 2,0 et 2,1 Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 43
  3. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 82