1942

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

1942

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ans :
1939 1940 1941  1942  1943 1944 1945

Decennis :
1910 1920 1930  1940  1950 1960 1970
Sègles :
Sègle XIX  Sègle XX  Sègle XXI
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Aeronautica Arquitectura Automobila Benda dessenhada Camins de fèrre Cinèma Drech Economia Fotbòl Literatura Musica Santat e medecina Sciéncia Sociologia Espòrt Teatre TV


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1942 del calendièr gregorian.

Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Fotografia dau sabordatge de la flòta francesa de Tolon.

Euròpa[modificar | modificar la font]

Alemanha[modificar | modificar la font]

Grops d'enfants polonés desportats vèrs un camp alemand.
Desportacion dei josieus de Varsòvia vèrs lo camp d'exterminacion de Treblinka en 1942 (entre 700 000 e 1 000 000 josieus i foguèron tuats entre 1941 e 1945).
Fotografia de presoniers sovietics dins lo camp de Mauthausen.
Fotgrafia d'un soudat alemand dins lei roïnas de Stalingrad.

Sus lo frònt sovietic, lei tropas alemandas batuts a l'entorn de Moscòu (→ 1941) deguèron realizar una retirada malaisada còntra d'unitats sovieticas fòrça combativas. En despiech de l'avejaire de sei generaus, Hitler ordonèt ais unitats de la Wehrmacht de gardar sei posicions. Aquò entraïnèt de pèrdas importantas mai permetèt de rompre lei còntra-ofensivas tròp dispersadas de l'Armada Roja. En parallèl, leis Alemands e lei Finlandés capitèron de mantenir lo sètge de Leningrad onte la populacion èra a morir dau fam (→ 1941). Ansin, lo frònt s'estabilizèt fins a la prima.

En abriu, leis Alemands ataquèron sus la mitat sud dau frònt. L'objectiu èra de blocar lei linhas de comunicacion sovieticas lòng de Vòlga e de prendre lo contraròtle dei jaciments d'idrocarburs de Caucàs. Après aver arrestat una ofensiva sovietica dins la region de Karkòv (segonda batalha de Karkòv), leis Alemands rompèron lei defensas sovieticas sus 500 km. Rostov foguèt ocupada lo 23 d'aost. Pasmens, l'ataca se devesiguèt entre dos axes tròp alunchats dirigits vèrs Stalingrad e vèrs Caucàs. Òr, a partir de l'estiu, la VIa Armada Alemanda se turtèt a una resisténcia acarnada dei fòrças sovieticas cargadas de protegir Stalingrad. Rapidament, la Wehrmacht s'encalèt dins de combats urbans que causèron la mòrt de centenaus de miliers d'òmes dins una batalha d'una amplor sensa precedents. Lei 19 e 23 de novembre, lei Sovietics, comandats per Gueorgui Júkov, capitèron de menar una còntra-ofensiva que s'acabèt per l'enceuclament de la VIa Armada dins la mitat oèst de la vila. Un còp de mai, Hitler refusèt d'autorizar lei fòrças isoladas d'abandonar sei posicions. En plaça, preferiguèt organizar una còntra-ofensiva exteriora per desliurar la VIa Armada. Pasmens, aquò laissèt pron de temps a l'Armada Roja per preparar sei defensas. Leis atacas alemandas foguèron donc rebutadas e la situacion dei soudats enceuclats s'agravèt rapidament. A la fin de l'annada, après una tiera de victòrias defensivas, lei Sovietics èran ansin liures d'anientar la VIa Armada e d'infligir sa premiera desfacha majora a la Wehrmacht.

Sus leis autrei frònts, la situacion evolucionèt tanben pauc a pauc a l'avantatge deis enemics dau Reich :

  • en Africa, l’Afrika Korps ataquèt en direccion d'Egipte e ganhèt la batalha de Gazala (26 de mai - 21 de junh). Leis Aliats i perdiguèron 50 000 òmes e aperaquí 1 200 carris còntra solament 5 000 òmes e 400 blindats per lei fòrças de l'Axe. Pasmens, lei fòrças de Rommel poguèron pas avançar en delà d'El Alamein onte foguèron batudas entre lo 23 d'octòbre e lo 11 de novembre. Après aquela desfacha, leis Alemands e leis Italians deguèron se retirar vèrs l'oèst (→ 1943).
  • dins l'Ocean Atlantic, en despiech de resultats impressionants (800 000 tonas de naviris destruchs en març e en novembre), lei sosmarins alemands poguèron pas empachar lei convòis aliats de passar l'ocean. Au contrari, leis Aliats comencèron d'adoptar de sistèmas de deteccion qu'anavan permetre d'eliminar plusors sosmarins a partir de l'annada seguenta (→ 1943).
  • en Euròpa Occidentala, la guèrra aeriana contunièt a l'avantatge deis Aliats que poguèron començar lo bombardament de vilas e d'installacions estrategicas sus lo continent coma lei rafinariás de Ploiesti lo 12 de junh.

Enfin, regardant la politica racista e antisemita dau regime nazi, la conferéncia de Wannsee (20 de genier) organizèt la generalizacion de l'exterminacion sistematica dei pòbles « inferiors » (Eslaus, presoniers sovietics, josieus, Gitans...). En particular, dins lo corrent de l'annada, lei presoniers de guèrra sovietics conoguèron de condicions de detencion fòrça duras e aperaquí 2,8 milions de presoniers de l'Armada Roja moriguèron entre 1941 e 1942.. De mai, d'arrestacions, de desportacions e d'execucions massivas se debanèron en Euròpa de l'Èst. Lei desportacions èran dirigidas vèrs lo sistèma de camps de concentracion e d'exterminacion alemand e leis execucions èran dirèctament organizadas per lei grops d'execucion de l'armada alemanda (Einsatzgruppen) que foncionavan dempuei 1939. D'autrei metòdes mens eficaças foguèron tanben assaiats. Pasmens, lo metòde dei camps, que permetiá d'exterminar rapidament de milièrs de personas (famina, trabalh fòrçat, chambras de gas), s'impausèt rapidament e foguèt generalizat en 1943-1944.

Itàlia[modificar | modificar la font]

Annada malaisada per Itàlia qu'enregistrèt de desfachas sus totei lei frònts. En Africa, leis Italians, renfòrçats per l’Afrika Korps de Rommel, prenguèron inicialament l'avantatge a la batalha de Gazala (26 de mai - 21 de junh) onte leis Aliats perdiguèron 50 000 òmes e aperaquí 1 200 carris còntra solament 5 000 òmes e 400 blindats per lei fòrças de l'Axe. Pasmens, lei fòrças de Rommel poguèron pas avançar en delà d'El Alamein onte foguèron batudas lo 11 de novembre. Après aquela desfacha, leis Alemands e leis Italians deguèron se retirar vèrs l'oèst (→ 1943).

En URSS, lo còrs expedicionari italian participèt a l'ofensiva en direccion de Stalingrad onte foguèt cargat de protegir una partida de l'ala nòrd de l'ataca. Pasmens, se trobèt rapidament estirat lòng de 250 km. Durament atacat en novembre per de fòrças blindadas sovieticas, resistiguèt fins au 19 de decembre (a 1 còntra 9 dins certanei sectors) avans de s'afondrar. Sa retirada foguèt fòrça malaisada a travèrs l'infantariá e lei partisans sovietics (→ 1943).

Enfin, per agravar la situacion italiana, lo país comencèt d'èsser tocat per de dificultats economicas grèvas. Aquò aguèt per consequéncia de reduccions de la racion quotidiana deis abitants (→ 1943).

Reiaume Unit[modificar | modificar la font]

Fotografia de la rediccion britanica de Singapor.
Ataca britanica durant la segonda batalha d'El Alamein.

Perseguida dei combats sus totei lei frònts de la Segonda Guèrra Mondiala ambé de situacions contrastadas :

  • en Africa, après la desfacha catastrofica de Gazala (26 de mai - 21 de junh) onte leis Aliats, principalament lei Britanics, perdiguèron 50 000 còntra solament 5 000 per l'Axe, leis Italogermans foguèron arrestats an El Alamein. Una tiera de batalhas saunosas s'i debanèt. S'acabèron lo 11 de novembre amb una victòria aliada que permetèt ais Aliats d'avançar en direccion de Tunisia, ocupada per leis Alemands a la fin de l'annada. En parallèl, leis Aliats ocupèron Marròc e Argeria en novembre.
  • en Euròpa, la guèrra aeriana evolucionèt a l'avantatge deis Aliats que comencèron d'organizar de bombardaments còntra de vilas e d'industrias dau continent.
  • dins l'Ocean Atlantic, la guèrra sosmarina alemanda, maugrat de resultats impressionant (800 000 tonas aprefondadas en març e en novembre) mau capitèt d'arrestar lei liasons entre leis Estats Units d'America e leis Illas Britanicas.
  • en Asia dau Sud-Èst, lei Britanics perdiguèron plusors possessions còntra lei Japonés qu'èran a atacar totei lei colonias de la region. Malàisia foguèt rapidament ocupada, çò que permetèt de contornejar lei defensas de la granda basa de Singapor que capitulèt lo 15 de febrier (85 000 òmes perduts). En mai d'aquò, la flòta perdiguèt plusors naviris importants a l'eissida d'una ataca aeriana còntra Ceilan (1 pòrta-avions, 3 crosaires e 3 destroièrs). Pasmens, lei Britanics capitèron de se restablir en Birmania (→ 1943).

Romania[modificar | modificar la font]

A la prima, l'armada romanesa participèt a l'ofensiva alemanda còntra la mitat sud dau frònt sovietic. En particular, lei Romanés i foguèron cargats de protegir leis alas de la VIa Armada Alemanda dau generau Paulus que deviá conquistar Stalingrad. Pasmens, leis Alemands s'encalèron dins de combats urbans e leis unitats romanesas, mau equipadas, foguèron destruchas per la còntra-ofensiva sovietica dau 19 au 23 de novembre. Aquò entraïnèt l'enceuclament de la VIa Armada dins Stalingrad e una reduccion fòrta dau còrs expedicionari romanés en URSS (→ 1943).

En parallèl, lo país deguèt faciar lei premierei campanhas de bombardaments aerians aliats. Lo complèx petrolier de Ploesti venguèt una buta recurrenta deis atacas e foguèt durament tocat dins lo corrent de junh.

Union Sovietica[modificar | modificar la font]

Combats dins una usina de Stalingrad.
Soudats sovietics durant l'ofensiva de novembre a l'entorn de Stalingrad.

Au començament de l'annada, l'armada sovietica menèt divèrsei còntra-ofensivas còntra lei fòrças alemandas que se retiravan de la region de Moscòu. Aquò causèt de pèrdas importantas dins lei rengs enemics mai l'armada alemanda s'afondrèt pas e aprofichèt la demenicion dei resèrvas sovieticas e lo desgèu per estabilizar lo front. En parallèl, lo sètge de Leningrad poguèt pas èsser romput e de milièrs d'abitants moriguèron en causa de la manca de viures. Après aquelei combats, la guèrra conoguèt una pausa relativa fins ai mes d'abriu-mai.

En abriu, la Wehrmacht acomencèt la preparacion d'una gròssa ofensiva còntra la mitat sud dei linhas sovieticas. L'objectiu èra de conquistar la region de Vòlga e lei jaciments de petròli de Caucàs. Leis Alemands deguèron premier arrestar una ofensiva sovietica dins la region de Karkòv. Capitèron tanben de redurre la resisténcia de Sebastopòl que capitulèt lo 4 de julhet après 250 jorns de sètge. Puei, lo 28 de junh, rompèron lo front dins la region de Voronej e 500 km de front sovietic s'afondrèron. Rostov foguèt perduda lo 23 de julhet e lo 21 d'aost, un grop d'alpinistas alemands agantèt la cima dau mont Elbroz.

System-search.svg Veire l’article : Batalha de Stalingrad.

En parallèl de l'avançada vèrs Caucàs, la VIa Armada Alemanda se dirigiguèt vèrs Vòlga que foguèt agantada lo 20 d'aost. Puei, entre lo 1èr e lo 15 de setembre, ataquèt e conquistèt una partida de la vila d'Estalingrad. Pasmens, aquela ofensiva èra estada devesida entre dos axes tròp isolats e lei Sovietics opausèron una resisténcia acarnada dins Estalingrad. En despiech de pèrdas colossalas, empachèron la Wehrmacht d'ocupar la totalitat de la ciutat. Au contrari, leis Alemands s'encalèron dins de combats urbans onte sa superioritat mecanica èra sensa efèct.

De son caire, l'armada sovietica e lo generau Gueorgui Júkov aprofichèron lo blocatge alemand per organizar una còntra-ofensiva generala còntra leis alas de l'armada alemanda qu'èra a atacar la vila. Realizada entre lo 19 e lo 23 de novembre, aquela operacion s'acabèt per l'enceuclament de la VIa Armada dins la mitat occidentala d'Estanligrad. Comencèt alora lo sètge deis Alemands enceuclats e una tiera de batalhas defensivas còntra lei temptativas destinadas a rompre l'enceuclament. Pasmens, après de combats fòrça durs, especialament entre lo 12 e lo 25 de decembre, lei Sovietics prenguèron definitivament l'avantatge e poguèron preparar la destruccion de la pòchi alemanda (→ 1943).

America[modificar | modificar la font]

Republica Dominicana[modificar | modificar la font]

Extension dau drech de vòte ai fremas.

Mond[modificar | modificar la font]

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

Energia[modificar | modificar la font]

Fotografia de la premiera pila atomica.

Construccion de la premiera pila atomica a l'iniciativa dau fisician Enrico Fermi (1901-1954). Èra compausat de 50 000 bricas de grafit (siá 400 tonas de carbòni), 6 tonas d'urani e de 36 tonas d'oxid d'urani. Venguèt critica lo 2 de decembre.

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]

Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]