1938

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

1938

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ans :
1935 1936 1937  1938  1939 1940 1941

Decennis :
1900 1910 1920  1930  1940 1950 1960
Sègles :
Sègle XIX  Sègle XX  Sègle XXI
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Aeronautica Arquitectura Automobila Benda dessenhada Camins de fèrre Cinèma Drech Economia Fotbòl Literatura Musica Santat e medecina Sciéncia Sociologia Espòrt Teatre TV


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1938 del calendièr gregorian.


Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Euròpa[modificar | modificar la font]

Partiment de Checoslovaquia en 1938.

Alemanha[modificar | modificar la font]

Sinagòga cremada per lei Nazis en 1938 dins lo corrent de la Nuech de Cristau.

Regardant la politica antisemita d'Hitler, l'annada confirmèt leis evolucions de 1937 e sa volontat d'eliminar lei jusieus alemands. L'intensitat dei mesuras antisemitas aumentèt e la violéncia se generalizèt (incendi dei sinagògas de Munic lo 9 de junh ò de Nuremberg lo 10 d'aost). L'objectiu dei Nazis èra d'ara d'entraïnar l'emigracion dei jusieus alemands vèrs d'autrei país. Ansin, dins la nuech dau 28 au 29 d'octòbre, per venjar la mòrt d'un conselhier de l'ambassada alemanda de París tuat per un exilat jusieu alemand, lei Nazis organizèron un pogrom gigant dins tot lo Reich. Entraïnèt la mòrt 91 personas, la destruccion de 267 sinagògas e de 7 500 botigas e l'arrestacion de 30 000 jusieus que foguèron desportats dins lei camps de concentracion per la Gestapo. Puei, lo 12 de novembre, un impòst novèu foguèt creat, pagat solament per la communautat jusieva, per remborsar lei degalhs e lo regim decidiguèt « l'arianizacion » de totei leis entrepresas jusievas. Enfin, a la fin de l'annada, lei jusieus foguèron expulsats manu militari d'Àustria e de Checoslavaquia.

Bulgaria[modificar | modificar la font]

Extension dau drech de vòte ai fremas.

Romania[modificar | modificar la font]

Extension dau drech de vòte ai fremas.

Union Sovietica[modificar | modificar la font]

Fin dei Grands Procès de Moscòu ambé lo Procès dei 21 (execucion d'Aleksei Ríkov, de Nikolai Bukharin, de Guénrikh Iagoda... etc.) e lo remplaçament de Nikolai Iejov, cap dau NKVD, per Lavrenti Beria. Entre cinc e sièis milions de Sovietics èran estats victimas (arrestacion, desportacion ò execucion) dei Grandei Purgas que laissèron un sovenir de terror au sen de la societat fins a la mòrt de Stalin.

Asia[modificar | modificar la font]

China[modificar | modificar la font]

Soudats chinés engatjats dins de combats urbans a Taierzhuang.
Soudats chinés participant a la defensa de Wuhan.

Après sei desfachas de l'annada precedenta, China contunièt de se batre còntra Japon. De març a mai, resistiguèt a una ofensiva nipona còntra Xuzhou e Taierzhuang. Lo premier combat s'acabèt a l'avantatge dei Japonés mai lo segond foguèt una victòria chinesa. Dins lei dos cas, lei Chinés, pus nombrós mai mens equipats e comandats, mostrèron de progrès importants e capitèron de rompre d'enceuclaments enemics e mai d'isolar e de destrurre d'unitats japonesas. Lei pèrdas d'aquelei doas batalhas foguèron duras per lei dos ambé respectivament 130 000 soudats chinés e 50 000 militars japonés perduts.

Article detalhat : Batalha de Wuhan.

Après aquela revirada, l'armada imperiala decidèt de tornar prendre sa politica de destruccion dei centres politics de la Republica. Per aquò, mandèt 350 000 òmes còntra lei 1,2 milion de Chinés cargats de defendre la capitala provisòria installada a Wuhan. Lo resultat foguèt un combat saunós marcat per la pèrda de 225 000 defensors e de 107 000 asalhidors. De mai, lo conflicte ganhèt encara en intensitat ambé l'utilizacion d'armas quimicas per lei Japonés. Finalament, la vila foguèt conquistada lo 27 d'octòbre d'ofensiva.

Dins aquò, Chiang Kai-shek refusèt totjorn de negociar e se retirèt dins la vila montanhosa de Chongqing qu'èra totalament en fòra de la portada deis atacas terrèstras japonesas. Per rompre la resisténcia chinesa, l'armada imperiala decidèt alora d'organizar lo bombardament sistematic dei metropòlis dau país, çò qu'anava entraïnar la mòrt de centenaus de miliers d'abitants. En particular, Chongqing foguèt la vila pus bombardada de tota la Segonda Guèrra Mondiala.

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

Climatologia[modificar | modificar la font]

Intrada en servici dau premier naviri unicament dedicat a l'observacion dei condicions meteorologicas dins l'ocean. Dich Carimaré, èra un paquebòt modificat per Météo-France per poder realizar de mesuras estacionàrias dins l'Ocean Atlantic. Demostrèt rapidament son eficacitat e un ret de naviris meteorologics tenguèt un ròtle important dins aquel ocean fins au desvolopament dei gavitèus meteorologics e dei mesuras satellitas dins leis annadas 1970.

Fisica[modificar | modificar la font]

Publicacion d'un estudi major sus lei cicles de fusion nucleara per lo fisician Hans Bethe (1906-2005). D'efèct, depintèt per lo premier còp lo cicle de reaccion a l'origina de l'energia solara.

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]

Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


Commons-logo.svg

Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus 1938.