Vasats

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Vasats
Bazas

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
FR-33-Bazas02.JPG
L'ostau comunau (« otèl de bila, meria » (agost 2007)
Blason ville fr Bazas (Gironde).svg
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 25′ 58″ N, 0° 12′ 38″ O
Superfícia 37,29 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
123 m
90 m
34 m
Geografia politica
País Gasconha Armas de Gasconha
Parçan Vasadés
Estat Bandièra de França França
Region
75
Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
33
Gironda Escut de la Gironda
Arrondiment
333
Arrondiment de Lengon
Canton
3304
Lo Sud Gironda, ancianament de Vasats
Intercom
243301272
Comunautat de comunas deu Vasadés
Cònsol Bernard Bosset
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
4 731 ab.
Evolucion de la populacion

ab.
Densitat 126,87 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Vasadés, Vasadesas
Bazadais en francés
Còde postal 33430
Còde INSEE 33036

Vasats ( Bazas en francés) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

Vasats se situa au bèth mitan deu Sud-Gironda, sus l'axe que religa Lengon a Pau d'una part (rota departamentala e auto-rota A65), Arcaishon a Nerac d'auta part. La region es dominada per la policultura e l'eslevatge au nòrd de Vasats ; au mijorn, lo Siron dessina la termièra damb lo pinhadar de las Lanas de Gasconha.

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Vasats
Lo Nisan
Aubiac
Casats
Broqueiran
Ladòs
Guans
Linhan de Vasats Vasats Gajac
Masrimbaut Cudòs
Sauviac
Sent Còrme


Etimologia[modificar | modificar la font]

Vasats es issut de Vasates, nom de la capitala de la civitas vasatica, la ciutat deus Vasates.

Istòria[modificar | modificar la font]

Originas[modificar | modificar la font]

Un pòple aquitan, los Vasates, es a l'origina de la ciutat. Quò's au IV° siègle que Cossio, patria deu pair d'Ausòni, prengut son aviada sus l'esperon rocós que n'a pas jamèi dishat dempús. Dinc au XI° siègle, la vila es lemitada a la punta orientala de l'esperon, apui s'agrandís damb los fauborgs Sent Martin e Nòsta Dama deu Mercadilh, envalompant atau l'actuala plaça de la Catedrala. Vasats subit nombrós conflits e invasions : Francs au VI° siègle, Vascons au VII°, Arabes e Austrasians au VIII°, Normands au IX°, dinc a l'ataca protestanta de la nuit de Nadau 1561, quòra l'illustre avesque Arnaud de Pontac reüssís a sauvar lo triple portau de la catedrala de la destruccion. Au ròtle militar de la ciutat s'ajotèt un ròtle religiós, Vasats estent lo shèite d'un diocèsi (véser Vasadés) s'estendent deu vath de Dordonha dincas a la Lana Gran. Los 65 avesques successius esturen tanben senhors de la vila, e lur castèth estut la ciutadèla de Vasats.

Una comuna[modificar | modificar la font]

La comuna de Vasats apareishut fòrt lèu, en 1243. Transformada en jurada, administrèt la vila concurrentament damb lo poder episcopau. En 1441, pendent la Guèrra de Cent Ans, Vasats, disputada entre França e Gasconha, torna a la França. En 1553, la senescauçada de Vasats estut jumelada damb un presidiau instaurat per Enric II e se trobèt dinc a la fin deu XVIII° siègle a la tèsta d'una vasta circonscripcion judiciària, a laquala s'ajotèt una subdelegacion de l'intendéncia de Guiana. La Revolucion suprimit l'avescat e lo presidiau, ramenent Vasats au reng de caplòc de districte (1790-1795) apui d'arrondiment e de tribunau de prumèira instància. L'estatut de sos-prefectura estut transferit a Lengon en 1926.

Una vila etapa[modificar | modificar la font]

Vasats se tròba suu camin de Sent Jacme, sus la via de Verzelai, çò que'n hèi una importanta vila etapa encara de nòstes jorns. D'auta part, nombrós son los illustres vesitaires que s'an arrestat dens la ciutat millenària : Urban II,Richard Còr de Leon, Enric III d’Anglatèrra, François 1er e Carles Quint, Catarina de Medici e Carles IX de França, Loís XIV de França e son rehilh Felip V d'Espanha, Napoleon Bonaparte e Carles IV d'Espanha amèi son hilh Ferdinand.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2020 Bernard Bosset centre dreta professor retreitat de matematicas
1989 2008 Paul Marquette dreta medecin
1977 1989 Henri Martin   medecin
1971 1977 Jean Gourgues    
1944 1971 Marcel Martin    
1929 1944 Jean Peyrie    
1925 1929 Alfred Seguinard    
1895 1925 Marcel Courrègelongue    
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc deu canton de Vasats; es adara deu canton de Le Sud-Gironde (en francés), donc deu Sud Gironda (burèu centralizator : Lengon).

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 4731, totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
4 540 4 215 4 244 4 019 4 255 4 446 4 515 4 593 4 627
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
4 628 4 471 4 766 5 023 5 073 5 114 5 034 4 948 4 806
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
4 695 4 684 4 704 4 372 4 410 4 356 4 450 4 290 4 239
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
4 453
4 567
4 748
4 704
4 379
4 357
4 585
4 596
4 607
4 875
2009 2010
4 660
4 925
4 715
4 978
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Activitats[modificar | modificar la font]

Foncion educativa e espitalèira[modificar | modificar la font]

Au XII° siègle se trobèva a Vasats una escòla catedrala ; las Ursulinas arribèren en 1632, pui los Barnabitas en 1681. Un seminari s'installèt en 1696. Après la Revolucion, quò's dens los locaus de l'ancian seminari, collègi diocesan de 1828 a 1907, que s'installèt una escòla primària superiora de gojatas de 1910 a 1942 ; adara, a dishat la plaça au licèu generau e professionau. Ne fau pas oblidar tanpauc lo licèu agricòla reputat e lo collègi. Anuit n'i a pas mèi d'escòlas privadas a Vasats.

Lo ròtle espitalèir de la ciutat, fòrt ancian, es ligat damb lo caractèr "jaqués" de Vasats. Las sòrs de Sent Vincent de Pau s'èran establidas a l'espitau chic après la fondacion de lur òrde.

Agricultura[modificar | modificar la font]

Coma dit pus haut, la campanha vasadesa es extremament divèrsa. Una activitat emblematica deu lòc es l'eslevatge de beus.

Hestivitats[modificar | modificar la font]

Cultura populara[modificar | modificar la font]

Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Lo patrimòni de la vielha vila[modificar | modificar la font]

La Catedrala de Sent Jan Baptista[modificar | modificar la font]

La purmèira construccion dont am coneishença divut estar un bastiment en bòi, cramat preus Romans au IX° siègle. L'edifici estut tornat bastit graça a Gombaud, a partir de 1070, e estut consacrat preu papa Urban II en 1096, a l'ocasion de sa vinguda a Vasats, on preishèt, elàs, la purmèira crotzada. La catedrala romanica èra mèi braca que non pas l'actuala, qu'estut bastida a partir de 1233 sus l'iniciativa de l'avesque Arnaud de Pins. Aquesta catedrala gotica, temonh - e fiertat - de la ciutat, subit evenements fòrt esprovents au hiu de son istòria. En 1568, l'avesque Arnaud de Pontac la sauvèt de la destruccion totala, aqueste mèsme avesque que dishut los mots occitans vinguts celèbres Mòrt o viu, l'acab'rèi ! S'agissèva solide de la reconstruccion de la glèisa. Lo segond periòde de degradacion se situa pendent la Revolucion, quòra las estatudas esturen sistematicament desmolidas.

Los 65 avesques de Vasats, que reüssiren a preservar una certena independença de Vasats dinc a la Revolucion, èran hauts e baishs justicèirs, detenent lo poder temporau en pareatge damb los representents deus rèis de França e d'Anglatèrra qu'èran presents en la persona deus senescaus e pervòsts, la cort presidiala desempui lo XVI° siègle, amèi las relacions damb la jurada de la vila.

La catedrala es classada au Patrimòni Mondiau de l'UNESCO, dens lo cadre deu classament deus Camins de Sent Jacme, desempui 1998.

La Plaça de la Catedrala[modificar | modificar la font]

L'origina de la plaça remonta au XII° siègle, quand los marshands sortiren de l'oppidum vingut tròp estret per installar un mercat dens lo sector obèrt situat au cochant. La plaça mesura 130 x 80 m ; i son bastits ostaus particulièrs de rishes borgés, dont d'uns accedèren a titres de noblessa ; pòdem citar las familhas d'Andrault, de Servières, de Mauvesin, de Laboyrie, au mièi deus quaus i avè conselhèirs a la Cort presidiala, lòctenents deu senescau o membres de la Jurada. La plaça es totjorn estut un lòc centrau per la via de la ciutat.

Los ostaus particulièrs[modificar | modificar la font]

Los remparts, las pòrtas e potèrnas[modificar | modificar la font]

Las autas glèisas[modificar | modificar la font]

  • Nòsta Dama deu Mercadilh
  • Sent Martin
  • Possinhac
  • Sent Miquèu de la Prada

Monuments deu XIX° siègle[modificar | modificar la font]

Lo tribunau[modificar | modificar la font]

Lo tribunau de districte, apui tribunau de purmèira instància, estut creat a la Revolucion. S'installèt d'abòrd dens l'ancian palais deu presidiau. Divèrs progèits de desplaçament esturen establits entre 1830 e 1847 ; quò's finalament sus las alèias Sent Sauvur, progèit presentat per l'arquitècte Courau, que lo tribunau estut bastit entre 1854 e 1857, sus un terrenh cedit per la comuna de Vasats.

Molins e industrias[modificar | modificar la font]

Son dètz molins qu'encamèvan d'autscòps los rius vasadés. Suu Buve, èran los molins de Hortin, Mièi, la Glòria, Talhada, Truc, Seuga e Carbonèu. Suu Sent Vincent, los molins de Sent Vincent, l'Espitau e Matalin.

Patrimòni naturau[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

  • Xavier Darcos

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

http://www.ville-bazas.fr http://fr.wikipedia.org/wiki/Bazas

Nòtas[modificar | modificar la font]