Alhàs

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Alhàs
Aillas

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Aillas Mairie.jpg
La comuna d'Alhàs.
Defautoc.png
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 28′ 26″ N, 0° 04′ 23″ O
Superfícia 35,13 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
138 m
64 m
29 m
Geografia politica
País Gasconha Armas de Gasconha
Estat Bandièra de França França
Region
75
Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
33
Gironda Escut de la Gironda
Arrondiment
333
Lengon
Canton
3303
Lo Reulés e las Bastidas, ancianament d'Auròs
Intercom
243301520
CC deu Reulés en sud Gironda 200044394
Cònsol Jean-Michel Léglise
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
799 ab.
Evolucion de la populacion

ab.
Densitat 22,74 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Alhassòts, Alhassòtas
Còde postal 33124
Còde INSEE 33002

Alhàs[1] (oficialament en francés Aillas) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània .

Geografia[modificar | modificar la font]

Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Alhàs
Pontdaurat
Savinhac
Lopiac de la Rèula
Noalhac
Sent Sauvador dau Lisòs
(Òut e Garona)
Bertés Alhàs Sigalens
Ladòs L'Abescau

Toponimia[modificar | modificar la font]

La prononciacion es [a'jats]. Las fòrmas ancianas concernissen tant Alhàs vielh, (grafia supausada), adara dins Sigalens, com Alhàs Gran, lo borg, e la prumèira, au mens, es per Alhàs vielh. Son : Alliardensis (pagus ~), a l'epòca franca, en latin [ pagus Aillardensis per O'Reilly [2] ], Allano (Petrus d' ~), en latin, Aylans (castrum de ~), en 1254, Aillars, au sègle XIII, en occitan, Aillas, au sègle XIII, en occitan, Alhas (in parrochia de ~), en 1273, Aillyan (Bernardus d' ~), en 1279, Alhas, Alhans, Halhas, Halhains, Haylanx, tot en 1276, en occitan, Alhans (castri d' ~), en 1289, Alhans (in parochia de Moissaco seu d' ~), en 1289, Alhanum (apud ~), en 1326, en latin [3]. Dauzat, que probable coneishèva pas totas las atestacions medievalas, interprèta per un nom latin d'òme Allius, damb lo sufixe -aceus [4]. Contra tota règla d'evolucion, Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, postula un nom comun occitan aligàs, « braudèir, hanguèir » (pr'aquò, eth coneishèva la fòrma Aillas deu sègle XIII citada per Dauzat...). Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta lo nom de persona Allius, mès estima que las variantas en -r son maishantas lecturas per -n. Lo -t- de la prononciacion seré un « sovenir » de n etimologic (autrament dit, -ns ha nèisher un -nts que facilita la prononciacion - véser l'atestacion Haylanx, que cau legir [a'ʎants] o [ha'ʎants] e t demòra, mèi o mens, pui que las fòrmas escritas han pensar a un important polimorfisme). Lo sufixe seré -anos : *Alliano(s) [fundos], lo ben, lo maine d'Allius [5].

Las explicacions eruditas de Bénédicte Boyrie-Fénié meritan comentaris. Se la prononciacion es [a'jats], justifica plenament una grafia Alhats. Segondament la pèrta de l molhat deu se corregir dens una lenga corrècta. Las variantas en -r serén maishantas lecturas per -n; mès aquera possibilitat es dificilament valabla per la prumèira atestacion, perqué seré -rd- que carré legir -n-. Aquò dèisha lo lector dens un certan dobte sus l'origina d'aqueth -n-. Enfin, qué pensar d'aqueth Moissaco que la fòrma de 1289 en har un equivalent d'Alhans ? *Moishac (de Muscius + -acum) seré l'ancian nom d'Alhats Gran, vilatge qu'auré eretat après deu nom d'Alhats Vielh ? Mès com i a un Mouchac dens la comuna de Sigalens, au sud-èst d'Alhats Vielh, la suposicion tomba còp-sec.

Istòria[modificar | modificar la font]

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2014 2020 Jean-Michel Léglise   retirat
2008 2014 Serge Bezos    
2001 2008 Claude Joseph divèrs esquèrra  
  2001      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton d'Auròs; es adara deu canton de Le Réolais et Les Bastides (en francés), donc Lo Reulés e las Bastidas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 799, totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
1 717 1 883 1 823 551 2 016 1 944 1 988 1 953 1 318
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
1 402 1 468 1 456 1 366 1 399 1 454 1 461 1 482 1 451
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
1 360 1 375 1 267 1 176 1 180 1 122 1 158 1 176 1 107
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
1 049
939
790
690
656
668
724
732
736
756
2009 2010
745
765
761
783
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • Arren permet d'explicar la populacion de 1821. Las donadas de las comunas vesias son normalas

Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Clicatz sus una vinheta per l’agrandir.

Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]

Martine Faure, deputada de la 12a circonscripcion de la Gironda

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. http://www.in-oc.org/index.php?option=com_content&task=view&id=197&Itemid=0
  2. Abbé Patrice-John O'Reilly, Essai sur l'histoire de la ville et de l'arrondissement de Bazas, 1840, p. 365, legir en linha http://books.google.com/books?id=vF1HAAAAYAAJ&dq=Aillas&as_brr=3&hl=fr&pg=PA365#v=onepage&q=Aillas&f=f
  3. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 37-38
  4. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 6
  5. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 37-38