1929
|
1929 | |
|---|---|
| Ans : 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 Decennis : Cronologia mesadièra : Cronologias tematicas : Autres calendièrs : | |
Aquesta pagina concernís l'an 1929 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 11 de febrièr - L'Itàlia faissista e lo Sant Sèti signan lo Tractat de Latran
- 19 de mai - Exposicion Universala a Barcelona
- 28 de julhet - Signatura de la Convencion de Genèva per 48 païses, acerca dels presonièrs de guèrra.
America[modificar | modificar la font]
Eqüator[modificar | modificar la font]
Extension ai fremas dau drech de vòte.
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Entre 1919 e 1928, l'especulacion aviá entraïnat una aumentacion fòrta dei capitalizacions borsieras dei país principaus sensa liame vertadier ambé l'aumentacion de la produccion industriala. Per exemple, l'indici dau Dow Jones èra estat multiplicat per 3,6 entre 1921 e 1928. Venguda instabla, aquela situacion entraïnèt un afondrament dei mercats financiers estatsunidencs – centre de la finança mondiala dempuei la Premiera Guèrra Mondiala – entre lo 24 e lo 29 d'octòbre. Lo tuert entraïnèt un afondrament de la consumacion, deis investiments e una situacion deflacionista qu'empachèt tota represa economica. Fòrça grèva, aquela crisi anava tanben rapidament se difusar au rèsta dau mond.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- 15 de genièr - Primièra publicacion dels « Annals » d'istòria economica e sociala de Marc Bloch e Lucien Febvre.
Fisica[modificar | modificar la font]
Premiera teoria permetent de descriure lo foncionament d'un semiconductor publicada per lo fisician soís Félix Bloch (1905-1983).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 3 de genièr - Sergio Leone , director italian de cinèma (m. 1989)
- 6 de genièr - Babrak Karmal, president d'Afganistan (m. 1996)
- 15 de genièr - Martin Luther King Jr., activista politic american, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1968)
- 23 de genièr - John Charles Polanyi, quimista canadian, Prèmi Nobel de Quimia
- 31 de genièr - Rudolf Mössbauer, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica
- 2 de febrièr - Carlos Alberto Lacoste, president d'Argentina (m. 2004)
- 9 de març - Desmond Hoyte, president e primièr ministre de Guyana (m. 2002)
- 29 de març - Lennart Meri, president d'Estònia (m. 2006)
- 1 d'abril - Milan Kundera, escrivan chèc
- 3 d'abril - Poul Holmskov Schlüter, primièr ministre de Danemarc
- 5 d'abril - Ivar Giaever, fisician norvegian, Prèmi Nobel
- 6 d'abril - Keijo Liinamaa, primièr ministre de Finlàndia (m. 1980)
- 10 d'abril - Max von Sydow, actor suedés
- 4 de mai - Audrey Hepburn, actritz americana (m. 1993)
- 6 de mai - Paul Lauterbur, quimista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
- 3 de junh - Werner Arber, microbiologista soís, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
- 4 de junh - Karolos Papoulias, president de Grècia
- 18 de junh - Jürgen Habermas, filosòf alemand
- 1 de julhet - Gerald Edelman, biologista american, Prèmi Nobel
- 2 de julhet - Imelda Marcos, femna de Ferdinand Marcos
- 9 de julhet - Rei Hassan II de Marròc (m. 1999)
- 28 de julhet - Jacqueline Kennedy Onassis, femna de John Fitzgerald Kennedy (m. 1994)
- 1 d'agost - Hafizullah Amin, president d'Afganistan (m. 1979)
- 24 d'agost - Yasser Arafat, líder palestin, Prèmi Nobel de la Patz (m. 2004)
- 27 d'agost - Ira Levin, escrivan american (m. 2007)
- 9 de setembre - Claudi Nogaròu, cantaire francés d'origina occitana (m. 2004)
- 15 de setembre - Murray Gell-Mann, fisician american, Prèmi Nobel
- 8 d'octobre - Manuel García Ferré, dessenhaire de benda dessenhada espanhòl
- 16 d'octobre - Fernanda Montenegro, actritz brasilièra
- 18 d'octobre - Violeta Chamorro, presidenta de Nicaragua
- 2 de novembre - Richard E. Taylor, fisician american, Prèmi Nobel
- 2 de novembre - Muhammad Rafiq Tarar, president de Paquistan
- 7 de novembre - Eric R. Kandel, neuroscientific austrian, Prèmi Nobel
- 9 de novembre - Imre Kertész, escrivan ongrés, Prèmi Nobel de Literatura
- 1 de decembre - Alfred Moisiu, president d'Albania
- 9 de decembre - Bob Hawke, primièr ministre d'Austràlia
- 9 de decembre - John Cassavetes, actor american
- 13 de decembre - Christopher Plummer, actor canadian
- 23 de decembre - Chet Baker, musician american (m. 1988)
- Adam Fortunate Eagle, activista amerindian american
- Francés Fontan, nacionalista occitan de Gasconha (m. 1979)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 4 d'abril - Karl Benz, pionièr alemand dins la construccion d'automobilas (n. 1844)
- 21 de mai - Archibald Primrose, 5en Comte de Rosebery, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1847)
- 27 de julhet - Pau Gossac, critic literari, istorian, e bibliotecari occitan-argentin (n. 1848)
- 23 de setembre - Richard Adolf Zsigmondy, quimista austrian, Prèmi Nobel (n. 1865)
- 29 de setembre - Tanaka Giichi, primièr ministre de Japon (n. 1863)
- 3 d'octobre - Gustav Stresemann, cancelièr d'Alemanha, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1878)
- 28 d'octobre - Bernhard von Bülow, cancelièr d'Alemanha (n. 1849)
- 6 de novembre - Maximiliano de Baden, cancelièr d'Alemanha (n. 1867)
- 17 de novembre - Herman Hollerith, inventor american (n. 1860)
- 24 de novembre - Georges Clemenceau, primièr ministre de França (n. 1841)
- 20 de decembre - Émile Loubet, president de França (n. 1838)
- 29 de decembre - Wilhelm Maybach, dessenhaire d'automobilas alemand (n. 1846)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Louis de Broglie
- Prèmi Nobel de Quimia : Arthur Harden, Hans von Euler-Chelpin
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Christiaan Eijkman, Sir Frederick Gowland Hopkins
- Prèmi Nobel de Literatura : Thomas Mann
- Prèmi Nobel de la Patz : Frank Billings Kellogg