Fumèl

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Fumèl
Fumel

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Une rue de Fumel.JPG
Blason ville fr Fumel (Lot-et-Garonne).svg
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 29′ 49″ N, 0° 58′ 05″ E
Superfícia 22,66 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
207 m
80 m
57 m
Geografia politica
País Guiana Armas de Guiana
Agenés
Estat Bandièra de França França
Region
75
Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
47
Òut e Garona Armas deu Departament d'Òut e Garona
Arrondiment
473
Vilanuèva d'Òut
Canton
4713
Le Fumélois, ancianament de Fumèl
Intercom
244700431
Fumèl Val d'Òut (SIREN 200068930)
Cònsol Jean-Louis Costes
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
5 074 ab.
Evolucion de la populacion

5 193 ab.
Densitat 223,92 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Los fumèls
Còde postal 47500
Còde INSEE 47106
Fumel vue sur l'usine.JPG

Fumèl (Fumel en francés) es una comuna agenesa[1] situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Fumèl
Montsempronh Cusòrn Sent Front de Lemança
Libòs Fumèl Soturac (Òut)
Sent Vit de Dòrn Montairal

Toponimia[modificar | modificar la font]

  • Bénédicte Boyrie-Fénié dona plan d'atestacions de Fumèl, que ne farem una presentacion simplificada ; Fumella (1259), Fumele (1259), Fumello (1259; 1242-1255, 1271, 1287, 1291, 1498, 1520), Ffumello (1305), Fumellum (1307-1317), Fumel, en occitan (1326) [2]. Dauzat e Rostaing tròban un nom de persona semblable en 1348 dins los comptes dels fraires Bonis [3]. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, i vei l'adjectiu occitan femèl, vengut nom de persona, puèi nom de lòc. Bénédicte Boyrie-Fénié, en partent del fach que Fumèl èra pas una parròquia (Condat, a l'èst de la vila, èra la parròquia d'origina), pensa que Fumèl èra un lòc de femada (lo nom seriá format de l'eretièr de fimus, « fems », ambe lo sufixe -èl vengut de -ĕllu. L'origina seriá *femello loco, « lòc fumat regularament » [4].
  • Condat. Lo nom ven del gallés condāte, « jonhent, ajustador, ajustant », mot preceltic, prononciat ambe l'accent latin sus la sillaba penultima longa (l'accent gallés es sus l'antepenultima) [5]. Condat es als ajustants d'Òut e de Thèze (nom francés).
  • Sent Martin de Turac (sembla, segon lo canonge Durengues, que siá vengut Sent Marc) es lo nom d'una anciana parròquia, annèxa de Condat; la glèisa romanica arroïnada Sent Marc, al nòrd-èst de la comuna actuala, es situada dins la comba del riu Thèze (en francés). Durengues evòca Sent Martin en citant la lista de Valéri (1520) : In Archipresbyteratu Fumellensis Rector Sancti Ypoliti de Condato, rector Sancti Anthoni de Fumello et Sancti Martini de Turaco [6]. L'etimologia es la meteissa que la de Sent Joan de Turac : *Turus (inatestat) e lo sufixe -acum[7],[8], latinizacion del sufixe gallés -aco(n). (Sent Martin de) Turac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Turus. Lo nom de Sent Martin, avesque de Tors al sègle IV, evangelizator de Gàllia [9], es l'indici d'una parròquia anciana, que data del primièr millenari. Lo nom de Soturac, comuna situada a l'èst de Fumèl, ven de Turac : se pòt comprene coma so(s) (< ancian occitan sotz, sos, so), jos, devath la parròquia de Turac. Mas, coma Sent Marc de Turac es dins una comba, çò que Durengues considèra ambe prudéncia coma un possible càmbiament de nom (Sent Martin ---> Sent Marc) es benlèu una dualitat de luècs : Sent Marc dins la ribièra, Sent Martin sul planòl, que tresplombariá pus dirèctament (So)Turac; aquel darrèr nom fariá quitament pensar que la parròquia del planòl es lo Turac d'origina. Aquò fariá, çaquelà, ambe Condat tot près, una plan granda densitat parroquiala, çò que fa que l'ipotèsi es aventurada: lo nom de Soturac es benlèu tot simplament « jol territòri de Turac », pas estrictament de sa glèisa.

Istòria[modificar | modificar la font]

L'ancian canton de Fumèl (abans 2015)[modificar | modificar la font]

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2001 2020 Jean-Louis Costes RPR puèi UMP, LR foncionari territorial, president d'anciana comunautat de comunas, conselhièr general (2004-2013), deputat (2013-2017)
junh 1995 2001 André Lautié RPR conselhièr general del canton de Fumèl de 1992 a 1998
març 1989 1995 Alain Bottemanne PS  
1971 1989 Paul Mauvezin    
1959 1971 Paul Escande    
1945 1959 Charles Authier    
1919 1945 Georges Escande   senator d'Òut e Garona de 1936 a 1940
  1919      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es adara del canton de Le Fumélois (en francés) e n'es lo burèu centralizator.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 5074, totala: 5193
Picto infobox character.png

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
1 939 973 2 265 2 281 2 546 2 640 2 577 2 777 2 831

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
3 013 3 000 3 426 3 652 3 787 3 884 3 672 3 629 3 828

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
4 145 4 146 4 459 4 527 4 510 4 560 4 248 5 207 5 581

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
6 885
7 067
6 937
6 582
5 882
5 423
5 368
5 230
5 209
5 340
2009 2010
5 186
5 320
5 162
5 298
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • 2016 : 4846
  • populacion de l'unitat urbana 12105 abitants (2012), de l'aira urbana 13943 (2013) abitants. Evolucion per l'aira urbana : 1968 : 15928; 1975 : 17002; 1999 : 14415; 2009 : 14196; 2013 : 13943.

Luècs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]

Veire tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom
  2. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 125
  3. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 307
  4. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 125-126
  5. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 140
  6. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/384/mode/2up
  7. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 235
  8. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 607
  9. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 614