Clairac (Òlt e Garona)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Clairac
Clairac

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Clairac.jpg
Vista de Clairac.
Blason ville fr Clairac (Lot-et-Garonne).svg
Armas
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 21′ 38″ N, 0° 22′ 47″ E
Superfícia 33,78 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
185 m
40 m
27 m
Geografia politica
País Guiana Armas de Guiana
Agenés
Estat Bandièra de França França
Region
75
Navèra Aquitània
Departament
47
Òut e Garona
Arrondiment
472
Marmanda
Canton
4732
Tonens
Intercom
244701470
Vath de Garòna Aglomeracion
Cònsol Michel Pérat
(2020-2026)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2018)
2 608 ab.
Evolucion de la populacion

2 804 ab.
Densitat 75,46 ab./km²
Autras informacions
Còde postal 47320
Còde INSEE 47065

Clairac (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Clairac es probablament gascon, segon una mapa realizada a partir de l'enquèsta de Bourciez [1].

Geografia[modificar | modificar la font]

Comunas a l'entorn.

Toponimia[modificar | modificar la font]

La prononciacion es [klɛj'rat]. Las fòrmas ancianas son : monasterii Clariacensi, en latin, en 1267, Clayriaco, en latin, en 1291, Clariaco, en latin, en 1306, Raymondo abbati de Clairaco, en latin, en 1306, de Cleriaco in bastida Castri Senhorii, en latin, en 1316, Clayracum, Cleriacum, en latin, en 1307-1317, Clarak, en 1307-1317, monasterium Clariaci, en latin, en 1318, monasterium Clayriacense, en latin, en 1326, capella de Cleraco, en latin, en 1326, eccl. Sancti Martini de Clairaco cum suis annexis, en latin, en 1509, ecclesia Sancti Petri de Clayraco, en latin, en 1520, parrochia de Milhi, de Camis et de Clayraco, en latin, en 1520 (Lista de Valeri)[2].

Clairac ven d'un nom latin d'òme, lo cognomen Clarius o lo nomen Clarius, damb lo sufixe -acum[3],[2], latinizacion deu sufixe gallic -ācon. Clairac èra donc probablament una anciana grana propietat antica qu'avè per mèste Clarius.

La fòrma orala e la fòrma escrita consèrvan la marca de l'anteposicion de iòd : [rj] > [jr], atau coma variare > vairar; dens una bona partida de l'Agenés, lo -c finau etimologic s'afeblís en -t[2].

Istòria[modificar | modificar la font]

Los Temps Modèrnes[modificar | modificar la font]

Lo 22 de setembre de 1604, Enric IV acordèt au capítol de Sent Joan de Latran los revenguts de l'abadia benedictina de Clairac. En contrepartida, lo capítol fit erigir una estatua a l'efigia deu rei de França per l'escultor lorenc Nicolas Cordier e li atribuït lo títol de « canonge d’aunor » ; installèren l'estatua devath lo portic de la basilica. De mèi, fit celebrar una messa per la prosperitat de França lo 13 de decembre, jorn anniversari de la neishença d'Enric. Despui, lo títol de canonge d'aunor de Sent Joan de Latran es portat per tots los caps d'estat francés, qu'an dret a una forma reservada dens la basilica romana.

Pendent las revòltas uganaudas, après que prengut la vila de Sent Joan d'Angelí, Loís XIII decidit d'anar entà lo sud damb çò màger de sas tropas per tant de sometre Guiana e assetjar Clairac, qu'èra un bastion deu protestantisme e qu'avè coma devisa « Vila shens Rei, sordats shens páur ». Après 12 jorns de sètge, deu 23 de julhet au 4 d'aost, la vila se rendut. A la sortida deu sètge, tres protestants considerats coma menaires furen executats ; Théophile de Viau, eth-medish natiu de Clairac, raportèt dens un sonet satiric nombrós actes de tortura. Anuit enquèra la plaça Viçoze pòrta una placa commemorativa aperant a la tolerància.

La devisa fut gravada sus la plaça Viçoze quand la renovèren en 2008.

Clairac èra un caireforc important. La mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII, presenta pr'aquò la rota navèra Bordèu-Vilanuèva d'Òut en construccion e que s'acabava a Borran, en anant en direccion de Gulhon, damb una branca cap a Clairac[4]. Lo duc de Gulhon èra ministre. Lo rota fut contunhada après.

L'Epòca Contemporanèa[modificar | modificar la font]

En 1793, la populacion de Clairac èra de 5900 abitants, mèi que Marmanda, 5792 abitants (e netament mens que Tonens, 7002 abitants). En realitat, la municipalitat comprenèva tanben Sent Brici (nom supausat), ara dens Borran, au lòc que Marmanda avèva un territòri mèi petit que non pas adara. Empacha pas, Clairac èra de las vilas importantas d'Agenés, çò qu'es pas mèi adara. La populacion quitèt pas de baishar pendent tot lo sègle XIX.

Dejà, Clairac perdut son ròtle de caplòc de canton en 1801 (per una vila de 5000 abitants, cas excepcionau en Òut e Garona). Abans la construccion de l'autorota, la rota de Vilanuèva passava enquèra per Clairac, mès despui qu'existís, la relacion principala damb Bordèu es Damasan, Gulhon, Borran. La rota dirècta Gulhon-Clairac a perdut tota importància e la circulacion entre las duas vilas passa per Borran. N'es atau tanben per la direccion Vilanuèva d'Òut-Lo Mont de Marsan. Clairac perdut tanben lo camin de fèr en 1960 (linha de Pena d'Agenés a Tonens)[5].

L'Escòla navale s'installèt a Clairac a l'epòca de la Segonda Guèrra Mondiala pendent dus ans.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2014 2026[6] Michel Perat divèrs dreta  
març de 2001 2014 Françoise Bize PS  
1979 2001 Roger Guibert    
  1979      
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 2549, totala: 2753
Picto infobox character.png

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
5 900 4 849 5 068 5 123 4 949 4 925 4 842 4 556 4 381

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
4 358 4 348 4 420 4 191 4 156 4 050 3 840 3 562 3 203

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
2 880 2 850 2 824 2 214 2 299 2 249 2 378 2 505 2 610

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
2 545
2 552
2 332
2 393
2 338
2 385
2 506
2 464
2 448
2 650
2009 2010
2 432
2 628
2 451
2 647
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • En 2018 la populacion èra de 2608 abitants e la densitat èra de 77,21 ab/km².

Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]

Veire tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. https://www.gasconha.com/spip.php?article1621
  2. 2,0 2,1 et 2,2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 93
  3. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 193
  4. https://www.geoportail.gouv.fr/carte cercar 47320 Clairac, pui carte de Cassini, a esquèrra
  5. Journal Officiel de la République Française deu 11 de junh de 1960, pagina 5 360
  6. https://www.sudouest.fr/2020/05/29/lot-et-garonne-decouvrez-les-nouveaux-maires-elus-7522112-3688.php