Sent Alari de Lusinhan

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Sent Alari de Lusinhan
Saint-Hilaire-de-Lusignan

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Saint-Hilaire-de-Lusignan - Mairie -1.JPG
L'ostal de comuna.
Blason Ville fr Saint-Hilaire-de-Lusignan 47.svg
Armas
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 13′ 38″ N, 0° 30′ 48″ E
Superfícia 16,77 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
196 m
40 m
32 m
Geografia politica
País Guiana Armas de Guiana Agenés
Estat Bandièra de França França
Region
75
Novèla Aquitània
Departament
47
Òut e Garona Armas deu Departament d'Òut e Garona
Arrondiment
471
Agen
Canton
4736
L'Oèst Agenés (Agen Nòrd avant 2015)
Intercom
244701421
Aglomeracion d'Agen
Cònsol Pierre Delouvrié
(2020-2026)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2017)
1 491 ab.
Evolucion de la populacion

1 530 ab.
Densitat 86,94 ab./km²
Autras informacions
Còde postal 47450
Còde INSEE 47246

Sent Alari de Lusinhan [1] (Saint-Hilaire-de-Lusignan en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

Comunas a l'entorn.

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Sent Alari de Lusinhan
Lusinhan Petit Madalhan
Clarmont Devath Sent Alari de Lusinhan
Montesquiu Serinhac de Garona Colairac e Sent Circ

Toponimia[modificar | modificar la font]

Sent Alari[modificar | modificar la font]

Las fòrmas ancianas son : Sancti Ilari de Coleirac, sense data, Sancti Hilarii, en 1305. Sent Alari, en latin Hilarius, èra mai que mai un avesque de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V [2],[3]. Segon Durengues, se tracta de l'avesque de Peitieus [1].

Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que la prononciacion locala es Alari [a'lari], fòrma occitana pus espandida de Hilarius [1]. Se tracta donc d'una prononciacion observada, non pas d'una suposicion.

Lusinhan[modificar | modificar la font]

Las explicacions que valon per Lusinhan Petit valon benlèu tanben per Lusinhan Grand, vilatge situat a pauc de distància (e que sembla d'èsser lo pus ancian : i aviá una villa gallo-romana [4]).

La prononciacion es [lyzi'ɲaŋ]. Las fòrmas ancianas de Lusinhan Petit son : de Laziniano, en 1108, en latin, de Lezynhan, en 1293, ecclesia de Lesinhac, cap a 1300, [par. Sancte Marie de] Lasinhac, cap a 1300, [prioratus de] Lesagniaco, en 1317, [prior et capella de] Lesinhaco, en 1326, en latin, [prior et rector de] Lesinhaco [et Sancti Martini d'Andrenx], en 1520, en latin, [N.D. de] Lusignan, en 1632, en francés [4]. Per Lusinhan Grand precisament, lo canonge Durengues cita una atestacion tirada de la lista de Valeri (1520) : (la rectoria) de Lesinhano e de Colayraco [5].

Las fòrmas en Lu- son totalament absentas a l'Edat Mejana e remplaçadas per de variantas en Le- o La-; Lu- apareis ambe'l francés. Lo sufixe es pas segur tanpauc. Dauzat e Bénédicte Boyrie-Fénié s'acòrdan pr'aquò per atribuir lo nom a un nom d'òme latin Lucinius e al sufixe latin anu(m) (mès Dauzat aviá pas qu'una atestacion) [4],[6]. Es benlèu imprudent d'atribuir, coma fan, las atestacions medievalas a d'errors d'escribas, amai se la fòrma orala actuala es d'acòrdi dambe la fòrma escrita. Dins un autre contèxte, legir es sovent passat a lugir. E coma i a pas de rason de supausar que los escribas coneissián pas lo país, caldriá puslèu explicar, en daissant de costat la question del sufixe, quin seriá lo nom d'òme se lo nom d'origina èra en Lesinh- : Licinius per los Lesinhan o Lesinhac occitans [7],[8]. Se lo nom d'origina èra en Lasinh-, i a al mens Lazenay, que seriá un ancian Lacenus + -acum [9]; es aisit d'inferir una varianta *Lacenius de Lacenus. La dualitat de las apellacions correspond benlèu a la dualitat dels vilatges e, per exemple, Lusinhan Grand poiriá èsser *Lasinhan e Lusinhan Petit poiriá èsser *Lesinhac, çò qu'empachariá pas los dos noms de se crosar (d'escambiar vocalas o consonantas), mès es pas qu'una ipotèsi. En sortent de l'Agenés, e per comparar, se pòt passar per lo Lusinhan pus celèbre, en Peitau, e que benlèu inspirèt l'atestacion de 1632 : Lusignan, qu'èra escrit en 929 vicaria Liciniacensis, en 1009 Liziniaco, Lezinan, cap a 1080, e Lusignen en 1340 (càmbiament de sufixe e, coma se vei, de vocalisme de la sillaba iniciala) [7]. Que demandar de mai ?

Maurinhac[modificar | modificar la font]

Lo canonge Durengues cita una atestacion tirada de la lista de Valeri (1520) : (la rectoria de) « Sancti Laurentii de Maurinhaco et Sancte Eulalie » alias Aularie; per el, Saint-Laurent es pr'aquò de Bazarènes et Saint-Blaise es de Maurignac [5]. Lo nom deu venir del nom latin d'òme Maurinius e del sufixe -acu(m) [10], latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Maurinhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Maurinius.

Istòria[modificar | modificar la font]

  • Pendent l'Ancian Regime, Sent Alari de Colairac èra l'annèxa de la parròquia de Lusinhan Grand. Las autras duás annèxas èran Saint-Laurent de Bazarènes e Saint-Blaise de Maurignac [5]. Maurinhac es sus la meteissa sèrra que Lusinhan Petit, mès al sud-oèst. I a tanben un Saint-Laurent, près de Maurinhac. Sembla que lo nom de Bazarènes a disparegut. Durengues parla tanben de Notre-Dame de Cardonnet et [de] ses annexes : Saint-Pierre de Monréal et Saint-Martin de Doulougnac [11]. Cardonet es dins la comuna, Dolonhac es dins Madalhan, près del castèl, Monréal es de mal trobar.
  • La comuna se creèt lo 1èr de genièr de 1971 per fusion de Sent Alari de Garona e de Lusinhan Grand.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
març de 2008 2026 [12] Pierre Delouvrié sans etiqueta quadre
març de 1965 2008 Francis Delpech UMP retirat agricòla
  1965      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Agen--nòrd; es ara del canton de L'Ouest Agenais (en francés), donc de l'Oèst Agenés.

Demografia[modificar | modificar la font]

Per las annadas anterioras a 1975, veire a Sent Alari de Garona e a Lusinhan Grand.


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 1458, totala: 1483
Picto infobox character.png


1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008


982
1 092
1 204
1 301
1 358
1 366
1 374
1 406
2009 2010
1 388
1 422
1 404
1 438
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Luècs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

Veire tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. 1,0 1,1 et 1,2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 234
  2. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 595
  3. http://nominis.cef.fr/contenus/saint/421/Saint-Hilaire-de-Poitiers.html
  4. 4,0 4,1 et 4,2 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 163
  5. 5,0 5,1 et 5,2 https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/6/mode/2up
  6. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 398, a Leugny 1.
  7. 7,0 et 7,1 Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 397, a Lésignac-Durand
  8. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 128
  9. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 393
  10. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 442
  11. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/198/mode/2up
  12. https://www.sudouest.fr/2020/05/26/lot-et-garonne-decouvrez-les-nouveaux-maires-elus-7512535-3603.php