Lo Laussó

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Lo Laussó
Laussou

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Laussou - Eglise Saint-Pierre -1.JPG
Glèisa de Sent Pèire, al Laussó
Geografia fisica
Superfícia 17,15 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
200 m
100 m
75 m
Geografia politica
País Guiana Armas de Guiana Agenés
Estat Bandièra de França França
Region
75
Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
47
Òlt e Garona Armas deu Departament d'Òlt e Garona
Arrondiment
473
Vilanuèva d'Òut
Canton
4724
Lo Naut Agenés Perigòrd, ancianament de Montflanquin
Intercom
244701371
CC de las Bastidas en Naut Agenés Perigòrd
Cònsol Max Lemarchand
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
290 ab.
Evolucion de la populacion

294 ab.
Densitat 16,91 ab./km²
Autras informacions
Còde postal 47150
Còde INSEE 47141

Lo Laussó[1],[2], oficialament en francés Laussou, es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

L'altitud de la comuna es globalament bassa e la ribièra de Laussó, riu afluent de Leda que dona son nom a la comuna e que li sèrv de devisa a l'èst, es especialament larga per un riu tan pichon. La RD 272 Montflanquin-Montpasièr l'aprofita e travèrsa la comuna del sud-oèst al nòrd-èst.

Envals e Lo Laussó comprenon una glèisa e dos o tres ostals. Per çò qu'es de las abitacions ancianas, Lo Laurés, bastit sus una tuqueta, èra un brin pus grand; son desvolopament recent (ostal de la comuna, qu'èra abans a Envals, especiariá-tabat, lotejament comunal) se fai aval dins la ribièra de Laussó.

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Lo Laussó
Sent Estèfe de Vilarial Devilhac
Sent Estròpi de Bòrn Lo Laussó Paulhac
Montflanquin

Toponimia[modificar | modificar la font]

Quand la comuna se creèt pendent la Revolucion, son nom foguèt Boynet (en francés), lo nom d'un castèl. Pr'amor d'un decret de la Convencion que demandava de cambiar los noms de las municipalitats que remembravan l'Ancian Regime, se cambièt en Laussou (en francés), nom d'una de las parròquias e del riu principal de la comuna. Lo nom usual de la comuna es Lo Laussó [lulaw'su].

  • Lo Laussó. Las fòrmas ancianas son divergentas : Insol (parr. de ~), en occitan, en 1271 (Saisimentum), Orsol, en occitan en 1271, Lorso, en latin, en 1304, Dorsol (prior ~), en occitan, en 1326, Orsol (capella de ~), en occitan, en 1326, Lorso (Galhardus... prior de ~) en latin, en 1335, Lorsolhio (eccl. Sti Petri de ~) ad priorem de Lorsolhio, en latin, en 1502, e Lorsolh (prior de ~), en 1520. Bénédicte Boyrie-Fénié constata que se la fòrma actuala mena al sufixe -one(m) (> -on), las fòrmas ancianas son en favor del sufixe -olu(m); aquí çò que justifica una finala en . Per Dauzat e Rostaing, lo nom es escur : un derivat de lapsus, « tombada (d'aiga) » o de lapsanu, « caulet salvatge » convenon pas. Per d'autres toponimes d'aparéncias semblablas (Aussou, riu d'Aude, Alzon, Alsou, e autres idronimes, l'explicacion de Negre, citada per B. Boyrie-Fénié, es la raiç idronomica preceltica al-, ambe los sufixes -(i)s-one. Dauzat e Rostaing utilisan tanben l'idronime preceltic aliso- per Aussonce, Auson... Bénédicte Boyrie-Fénié s'orienta cap a l'idronime (nom de riu) *orsa, que pòt donar *ossa per assimilacion (-rs- > -ss-), es qu'es plan espandit en gascon. Un sufixe -olu(m) s'i ajusta e l'article s'aglutina [3],[4]. L'aglutinacion de l'article mostrariá que se podiá utilizar emb los noms de rius d'iniciala vocalica tanlèu lo sègle XIV. La question del diftongue -au- demòra a explicar. Se se tractava de l'*Orsa, nom d'aparéncia femenina, òm poiriá imaginar *La Orsa > *Laossa > *Laussa, mas pas ambe *L'Orsòl. Mas, s'agís ben de *L'Orsòl, de *Dorsòl, etc ? Coma la vocalizacion de -l es anormala en Vilanovés, la pèrda de la finala l supausa que l'accent tonic siá sus la primièra sillaba (*L'Órsol, *Dórsol o *L'Òrsol, *Dòrsol, etc); las fòrmas en -lh finala son a comprene coma de reaccions (foneticas o graficas) a aquel procès d'amudiment de la finala -l. De mai, emb las novèlas abituds articulatòrias de la fin de l'Edat Mejana e dels sègles seguents, un quite -o après l'accent tonic (*Lorso) ven tròp pesuc e la primièra sillaba demanda un esfòrç anormal. Es pas estonable, donc, que se siá renfortida en Laur- (çò qu'es tanben, tecnicament, una dissimilacion). *Laurso passèt rapidament a *Lausso per assimilacion se se vòl, mas sustot per dificultat de prononciar al còp diftongue e grop -rs-. Un avançament de l'accent tonic (*Lausso > Laussó) acabèt l'evolucion. Notem que Xavier Delamarre, que part d'un etime labusāuon, « proprietat de Labusos », [5] coneissiá probablament pas las fòrmas ancianas.
  • Lo Laurés (Laures en 1259 e 1326) representa l'abitant d'un lòc nommat Laur, vengut del latin o del gallés Laurus, mas Laur es tanben lo laurièr [6].
  • Envals (en latin in, « en, dins » e vallis, « val », mas l'origina es benlèu medievala) poiriá far pensar a una localizacion dins una ribièra. En realitat, lo vilatge es sus la penda d'un planòl entre dos rius [7]. Lo nom es al plural e lo sens seriá donc puslèu « entre vals », coma per tots los Envals, Envaus, etc.

Istòria[modificar | modificar la font]

Dins la comuna actuala, Durengues plaça tres parròquias :

  • Nòstra Dòna d'Envals, ont i agèt tanben un priorat : In archipresbyteratu Fumellensis, Prior de Vallibus, rector ejusdem. En 1789, i aviá pas mai sovenença d'aquel priorat. Los comuniants èran 180, la populacion passava donc los 200 abitants [8];
  • Sent Pèire de Laussó, qu'èra priorat e rectoria (i aviá un prior e un curat); Nòstra Dòna de Bonanovèla (comuna de Paulhac), qu'èra a l'origina una capèla, bastida aquí ont trobèron miraculosament una estatua de la Verge dins un casse, jamai foguèt pas parròquia, mas èra l'annèxa de Laussó. Pr'aquò, i aviá 170 comuniants a l'annèxa e 50 solament a la matritz (donc una populacion de mai de 60 abitants per Lo Laussó solament) [9];
  • Sent Miquèl del Laurés, una parròquia de 270 comuniants (300 abitants o mai) [10].

Bénédicte Boyrie-Fénié explica que la parròquia originala èra Envals e qu'aviá per annèxas Lo Laussó e Lo Laurés [11]; solament ditz pas a quina epòca.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
novembre 1998 2020 Max Lemarchand   agricultor
1971 1998 Madeleine Pinaud    
1947 1971 René Gervaud    
  1947      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montflanquin; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 290, totala: 294
Picto infobox character.png

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
831 674 650 634 624 624 600 600 615

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
557 542 505 504 493 526 509 508 468

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
410 410 416 377 368 354 403 363 321

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
312
266
263
208
255
234
252
259
261
263
2009 2010
264
266
278
280
{{{2 014}}}
{{{2 014tot}}}
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • En 1793, la municipalitat es nommada Boynet et Piis, mas Piis es adara dins la comuna de Sent Estròpi de Bòrn. Las populacions fan pensar que lo territòri deviá èsser pus pichon en 1800
  • 2016 : 300

Luècs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]

Veire tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012
  2. http://www.locongres.org/oc/aplicacions/top-oc/topoc-recerca/
  3. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 153-154
  4. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 390
  5. Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 169 e 352
  6. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 154
  7. https://www.geoportail.gouv.fr/plan/47141/laussou
  8. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/432/mode/2up
  9. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/440/mode/2up
  10. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/428/mode/2up
  11. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 153-154