Blancafòrt de Briolança

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Blancafòrt de Briolance)
Salta a la navegació Salta a la cerca
Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Blancafòrt de Briolança
Blanquefort-sur-Briolance

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Blanquefort-sur-Briolance.JPG
Vista generala de Blancafòrt de Briolança.
Defautoc.png
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 44° 36′ 03″ N, 0° 58′ 15″ E
Superfícia 41,93 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
274 m
140 m
104 m
Geografia politica
País Guiana Armas de Guiana Agenés Perigòrd (per Saint-Chaliès)
Estat Bandièra de França França
Region
75
Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
47
Òlt e Garona Armas deu Departament d'Òlt e Garona
Arrondiment
473
Vilanuèva d'Òut
Canton
4713
Le Fumélois, ancianament de Fumèl
Intercom
244700431
Fumèl Val d'Òut (SIREN 200068930)
Cònsol Sophie Gargowitsch
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
497 ab.
Evolucion de la populacion

506 ab.
Densitat 11,85 ab./km²
Autras informacions
Còde postal 47500
Còde INSEE 47029

Blancafòrt de Briolança [1],[2] (Blanquefort-sur-Briolance en francés) es una comuna occitana d'Agenés [3] e parcialament de Perigòrd (Saint-Chaliès), situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Blancafòrt de Briolança
Solaura (Dordonha) Maseiròlas (Dordonha) La Vaur (Dordonha)
La Capèla Biron Blancafòrt de Briolança Salvatèrra de Lemança
Gavaudun Cusòrn Sent Front de Lemança

Toponimia[modificar | modificar la font]

Las fòrmas ancianas son Blancafort, en 1265, castrum de Blancafort, en 1271, homines de Blancaforti, en latin, en 1271, filio Raymondo de Poyolis, r. par. eccl. B.M. de Blancoforte, en latin, en 1316, ecclesia Beate Marie de Albaforti, cum sua annexa S. Martini de Veyrinis, en latin, en 1503, ecclesia B.M. de Blanquefort cum ejus annexa Sancti Martini de Veyrines, en latin, en 1506, R. de Alba Forti et Sancti Martini de Veyrinas, en latin, en 1520, S. Martin de Veyrines et son annexe N.D. de Milhac ou Blanquefort, en francés, en 1698 [4]. Per Dauzat, villa, al sens de « vilatge », es sosentendut e lo nom es format dels dos adjectius blanc e fòrt [5], al femenin. Bénédicte Boyrie-Fénié apròva la remarca de Jacques Astor, que pensa que blanca se pòt comprene coma « nuèva ». Tots los Blancafòrt son de luècs fortificats. Briolança es un idronime (nom de riu o flume) celtic, *bri-ol-antia (cf. la Briança) [6]. Xavier Delamarre explica Briança > brigantiā, mas pas Briolança [7].

Milhac[modificar | modificar la font]

Veire las fòrmas ancianas de Blancafòrt. Lo vilatge èra a una autra plaça (veire lo paragrafe Istòria). Lo nom alternatiu de Blancafòrt, Milhac, èra versemblablament lo nom del vilatge ancian. Quand se bastiguèt lo castèl, nommat Blancafòrt, son nom se transferiguèt al vilatge novèl e probablament al vilatge ancian, en concurréncia emb Milhac. Lo luèc del vilatge ancian fuguèt chafrat Lo Cailar, pr'amor de sa localizacion, justament perqué los noms de Milhac e de Blancafòrt podián designar un e l'autre vilatge, lo vièlh e lo novèl. Los noms de tipe Milhac pòdon venir del nom gallic d'òme Mīlios (latinizat en Milius) [8],[9] o del nom latin d'òme Aemilius [10].

Veirinas (nom supausat)[modificar | modificar la font]

Los noms de tipe Veirinas venon sovent del latin vulgar *vitrina, emb lo sens de « veirièra, fabrica de veire » [11], mès pòdon tanben venir de veterinae « animal de bast » ----> « estable d'una abitarèla, sus una viá romana per exemple », coma los Vedrinas o Vedrenas del Massís Central [12],[13], nocion que Dauzat coneissiá pas o acceptava pas. Lo grope -tr- dona normalament -i-, a data anciana (e donc *vitrina > veirina), mès se la sincòpa es pas tròp aboriva (se veterina ven pas tròp lèu vet'rina), l'evolucion es *vederina, puèi vedrina. Coma lo tipe Vedrinas existís pas qu'en Auvèrnhe e Lemosin, ont paire se ditz pas padre, e que i aviá de veterinae pertot, una partida dels Veirinas pòdon èsser de veterinae, a la condicion que lo nom se siá sincopat pro lèu : *veterinae > *vetrina > *veirina.

La Salvetat de Blancafòrt[modificar | modificar la font]

Lo nom ancian de La Salvetat de Blancafòrt èra La Salvetat dels Monges perqué i aviá un priorat que dependiá de la Pomareda dins la diocèsi de Caors [14] mès, tanlèu la mapa de Cassini, La Sauvetat de Blanquefort venguèt lo nom ordinari [15]. Lo nom de Salvetat, del latin salvitas, es totjorn d'origina medievala, e puslèu dels sègles XI e XII. Las salvetats èran a l'Edat Mejana, en Occitània, de zònas de refugi creadas per la Glèisa catolica e delimitadas a l'entorn d'una glèisa. Garantissián lo drech d'asile, dins lo quadre de la Patz de Diu. Avián un ròtle de pòblament e de colonizacion de las tèrras verges [16],[17].

Saint-Chaliès (nom francés)[modificar | modificar la font]

Lo nom francés mòstra qu'es un nom en Sench davant una iniciala vocalica. Lo sent es Alòi e es atestat Sancti Elegii [18], mès sa fòrma locala demandariá un estudi sul terrenh. Sent Alòi ven del latin Eligius, ministre de Dagobèrt, avesque de Noyon e patron des orfèbres [19],[20].

Istòria[modificar | modificar la font]

I aviá quatre parròquias dins la comuna abans la Revolucion : Veirinas (nom supausat), La Sauvetat de Blancafòrt (ancianament dels Monges) e Saint-Chaliès, en francés, lo nom es una varianta de Sench Alòi. Per Saint-Chaliès, un siti declara al còp qu'èra de la diocèsi de Sarlat e annèxa de La Sauvetat dels Monges [21], qu'èra de la diocèsi d'Agen, çò qu'es contradictòri. Durengues cita La Sauvetat dels Monges [22], coma de l'archipreirat de Fumèl e donc de la diocèsi d'Agen, mès cita pas Saint-Chaliès, indici qu'aquesta parròquia èra perigòrda. Las mapas de la diocèsi de Sarlat que Joan Tarde dessenhèt al sègle XVII mòstran que Saint-Chaliès es efectivament perigòrd e La Salvetat agenés[23],[24].

Blancafòrt èra annèxa e la matritz èra Veirinas, priorat secular, mès, tanlèu lo sègle XVIII, lo rapòt entre los dos s'inversèt (Veirinas èra plan mens poblada que Blancafòrt) [25]. De la glèisa de Veirinas, abandonada dempuèi la Revolucion, demòra pas qu'un pan de muralha [26].

Lo borg actual de Blancafòrt es dins la ribièra de Briolança (133 m d'altitud) e la glèisa romanica a una certana distància sus un pompidor del travèrs, a quicòm coma 170 m d'altitud, sus un luèc nommat lo Cailar (castellare > cast'lar > cas'lar > [kaj'la]), tresplombat per un planòl de 236 m. Lo vilatge ancian èra près de la glèisa [27] e sus un siti defensiu. Lo nom alternatiu de Blancafòrt, Milhac, èra versemblablament lo nom del vilatge ancian.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
març 2014 2020 Sophie Gargowitsch divèrs esquèrra Professor d’anglés, gerenta d’un cabinet de sofrorelaxològa, conselhièra departamentala (2015-)
març 2001 2014 Pierre Mesqui   retirat de l'industria de la fusta
1989 2001 Jean-Pierre Semirot    
1965 1989 Pierre Despont    
1922 1965 Joseph Andrau    
  1922      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Fumèl; es adara del canton du Fumélois (en francés).

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 497, totala: 506
Picto infobox character.png

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
1 633 1 668 1 781 1 700 1 760 1 730 1 752 1 794 1 748

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
1 764 1 693 1 592 1 408 1 463 1 501 1 510 1 238 1 169

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
1 120 1 110 962 824 778 748 700 710 703

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
727
666
587
549
468
492
500
505
508
523
2009 2010
512
527
515
530
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • 2016 : 471

Luècs e monuments[modificar | modificar la font]

Venètz de demandar una traduccion de Blancafòrt de Briolança.

Creatz (exemple detalhat) la sospagina qu'assegurarà lo seguiment del processús de traduccion en clicant sus Projècte:Traduccion/Blancafòrt de Briolança.

Clicatz sus una vinheta per l’agrandir.

Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]

Veire tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 63
  2. http://www.locongres.org/fr/applications/expressoc-expressions-fr/expressoc-navigation-par-fiches/112-toponymes-pour-cartographie/8084-blancafort-de-briolanca
  3. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/394/mode/2up
  4. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 62
  5. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 87
  6. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 63
  7. Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 88
  8. Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 198, 302 e 357
  9. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 457
  10. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 445
  11. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 703, a Védrines-St-Loup
  12. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 145
  13. Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 423
  14. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/388/mode/2up
  15. https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini
  16. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 640, a La Salvetat
  17. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 297, per La Sauvetat-du-Dropt
  18. http://patrimoine-de-france.com/lot-et-garonne/blanquefort-sur-briolance/eglise-paroissiale-saint-eloi-saint-chalies-26.php
  19. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 596
  20. https://nominis.cef.fr/contenus/saint/205/Saint-Eloi.html
  21. http://patrimoine-de-france.com/lot-et-garonne/blanquefort-sur-briolance/eglise-paroissiale-saint-eloi-saint-chalies-26.php
  22. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/388/mode/2up
  23. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b85924298/f1.item.r=.langFR.zoom
  24. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b7710170v/f1.item.zoom
  25. https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/394/mode/2up
  26. http://paroissesaintgerauddesvalleesenfumelois47.over-blog.com/article-notre-dame-de-blanquefort-sur-briolance-120159876.html
  27. http://paroissesaintgerauddesvalleesenfumelois47.over-blog.com/article-notre-dame-de-blanquefort-sur-briolance-120159876.html
  28. Basa Mérimée Notícia N°IA47000517, Ministèri francés de la Cultura.
  29. Basa Mérimée Notícia N°IA47000514, Ministèri francés de la Cultura.
  30. Visites en Aquitaine : Église paroissiale Saint-Éloi de Saint-Chaliès
  31. Basa Mérimée Notícia N°IA47000511, Ministèri francés de la Cultura.
  32. Visites en Aquitaine : Église Sainte-Madeleine de La Sauvetat
  33. Georges Tholin, Études sur l'architecture religieuse de l'Agenais du Modèl:Xe au Modèl:XVIe siècle suivies d'une notice sur les sépultures du Moyen Âge, p. 105-106, Librairie J. Michel, Agen, 1874 ( lire en lgne )
  34. Basa Mérimée Notícia N°IA47000678, Ministèri francés de la Cultura.
  35.  ;Visites en Aquitaine : Usine métallurgique dite forge de Blanquefort
  36. Visites en Aquitaine : Ferme de Blanquefort-sur-Briolance
  37. Visites en Aquitaine : Manoir Latour de La Sauvetat