Horcs Arriu

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Horcs Arriu
Horsarrieu

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Horsarrieu (Landes, Fr), pèlerins devant l'église.JPG
Pelegrins davant la glèisa de Horcs Arriu
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 41′ 04″ N, 0° 35′ 45″ O
Superfícia 11,02 km²
Altituds
 · Maximala
 · Minimala
 
133 m
50 m
Geografia politica
Region istorica Gasconha Armas de Gasconha
Parçan Shalòssa Hauta
Estat Bandièra de França França
Region
75
Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
40
Lanas Escut de Lanas
Canton Shalòssa-Tursan
Intercom
244000709
Haget Comunas Unidas
Cònsol Denis Dumartin (2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
661 ab.
Evolucion de la populacion

ab.
Densitat 59,98 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Los horsarrius
Còde postal 40700
Còde INSEE 40128

Horcs Arriu (en francés: Horsarrieu) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània.

Geografia[modificar | modificar la font]

Horcs Arriu qu’es situat en Shalòssa, près de la rota departamentau 933, a mieitat camin deu Mont (40) a Ortès (64), e a 3 quilomètres de Haget, lo capdulh deu canton. Las comunas tanhentas que son : Senta Coloma, Dume, Audinhon, Doasit e Hagetmau.

Ròsa dels vents Audinhon Dume Ròsa dels vents
Doasit N Senta Coloma
O    Horcs Arriu    E
S
Hagetmau

Etimologia[modificar | modificar la font]

« Horcs Arriu »[1] : « Las conjuntas de l’arriu ». Que cau donc qu’i agi un arriu solet, dab mei d’ua conjunta. Açò que pòt correspóner a l’arriu de la Glèisa, qui s’arrecapta totas las aigas a l’entorn deu borg, e qui se’n va de cap au nòrd, vueità’s dens lo Laudon.

Istòria[modificar | modificar la font]

La comuna que’s tròba suu territòri de çò qui estó, dinc a la Revolucion, las caverias d’Arrimbès, de Crunhon, de Cuquerenh, e lhèu d’autas.
La parròpia que s’aperava Aulha Morta (parochia Ovis Mortue)[2]. Aqueth nom, uei desbrombat, qu’es enqüèra emplegat en 1650[3].
Dens lo medish periòde 1250-1350, on s’implantàn las bastidas (Pimbo, Casèras, Gèuna, Granada, Bona Guarda…), que bastín tanbenh borgs castraus (Brassempoi, Doasit, Montaut …) preus quaus n’am pas cartas de fondacion. Lo borg de Horcs Arriu qu’es un d’aqueths, bastit suu medish modèl: au som d’ua sèrra longa e estreta, ua carrèra rectilinèa barrada aus estrems pr’ua pòrta o un castèth, e protegida suus penents per hossats e palissadas.
La glèisa de la parròpia Sent Martin d’Aulha Morta qu’èra dens la vath a 500 mètres au nòrd-oèst deu borg. Qu’estó cremada pendent las guèrras de religion[4]. Desbastida en 1871, n’i damora pas mei sonque lo cementèri. Qu’estó lavetz la capèra deu borg, dedicada a Sent Blasi, qui vadó glèisa parropiau. Qu’èra estada alargada d’ua nau en 1867 tà poder respóner a las soas navèras foncions.

Romius devant la glèisa de Horcs Arriu

Suu Camin de Compostèla[modificar | modificar la font]

La maison aperada « L’Espitau », au sud-oèst de la comuna, qu’es ua anciana comanderia de l’òrdi de Malta dab un espitau, suu camin de Compostèla (via lemosia), 2 quilomètres abans d’arribar a la cripta de Sent Guironç (comuna de Hagetmau).

Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

  • Glèisa de Sent Blasi, au borg ; sègle XVau, inscriuta a l’inventari deus Monuments Istorics (12-12-1939)
  • Calvari arcaïc monolit, a proximitat de l’Espitau.
  • Duas pèiras discoïdaus que son expausadas devant la glèisa.
  • Hont de Sent Blasi. Qu’es lhèu a l’entorn d’aquera hont que hasèn virar lo monde gahats de la jaunissa tà’us i har-la passar[5].
  • Arenas aprigadas ; corsas de vacas.

Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]

  • Arnaut Dubusquet (Horcs Arriu ca 1630 – 1719), autor d’ua satira borlesca en francés : « Le Huque des faux-nobles ».
  • Maurice Justes (Sent Aubin 1911 – 1990) ; curat de Horcs Arriu (1955-1990). Qu’a publicat enter auts obratges : ’’ Un village de Chalosse Horsarrieu’’ ; imprimerie Ducasse-Duhon, Dax, février 1985. Extrait du bulletin de la Société de Borda, numéros 397 et 398.
  • Frédéric Fauthoux (Sent Sever 1972 -) : jogador e capitani deu Vam Biarnés Pau-Ortés.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2014 (2020) Denis Dumartin    
2001 2014 Bernard Labat    
1971 2001 Jean Lailheugue    
         
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 661, totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
606 554 603 562 607 650 627 665 660
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
593 581 579 561 583 579 584 562 527
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
551 601 561 518 512 495 499 485 413
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
424
447
478
567
634
636
629
628
627
650
2009 2010
630
652
633
655
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Véser tanben[modificar | modificar la font]

Paginas correspondentas d’autres projèctes Wikimèdia :

commons:Category:Horsarrieu
Horcs Arriu sus Commons.

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. B. Boyrie-Fénié ; Dictionnaire toponymique des communes Landes et Bas-Adour; Pau ; 2005.
  2. Recogniciones Feodorum in Aquitania ; n°99 ; ed. Ch. Bémont, 1914, p.40
  3. Arch. du Grand Séminaire d’Aire, citat per V. Foix ; Vieux clochers, vieilles ruines ; Aquius de la Lanas IIF904 f°26
  4. V. Foix ; Vieux clochers, vieilles ruines ; Aquius de la Lanas IIF904 f°27
  5. Pierre Duval ; Description de l’Evesché d’Aire en Gascogne ; ed. 1651.


Patrimòni Mondial de l'UNESCO
Etapa precedenta

Audinhon
Pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla

Via Lemovicensis
Etapa seguenta

Hagetmau