Lladorre

Lladorre

(Escut d'armas)
Nom oficial	Lladorre (ca)
Administracion
Capitala	Lladorre (ca)
Lenga oficiala	catalan
Politica
• Alcalde (ca)	Salvador Tomás Bosch (ca) (2023–)
Geografia
42° 37′ 17″ N, 1° 14′ 57″ E
Estat	Espanha
Comunautat autonòma	Catalonha
Província	Lhèida
Comarca	Palhars Sobeiran
Superfícia	147 km²
Altitud mejana	1 052 m
Fus orari	UTC+01:00
Demografia
• Totala	246 ab. (2025 )
• Densitat	1,67 ab./km²
Autras informacions
Còdi postal	25576
Sit web	ajuntament-lladorre.tavascan.net

Lladorre es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Palhars Sobiran.

Entitat de populacion	Abitants (2023)
Tavascan	113
Lladorre	55
Aineto	22
Boldís Jussà	18
Lleret	18
Boldís Sobirà	14
Quanca	5
Graus	1
Font: Idescat

Toponimia

Tavascan

La prononciacion es [taβas'kan], de còps ambe [ə], mès lo monde an consciéncia que lo nom es pas Tabescan. Lo gentilici es [taβas'kans]. Las fòrmas ancianas son Tavascanni en 839, Tavascan en 1120, Tabascano en 1297, + noms de personas en 1518, Tauaschan e Tavascan. Compausat ambe'l basc -askan, « final, darrèr » (es a la fin de la Vall de Cardós, donc lo vilatge pus naut), ajustat a ata-be, « jos lo pòrt, jos la pòrta', del basc ate, « pòrta », que pren la fòrma ata- dins los compausats. Lo sens global de atab(e)-askan es « final o acabament de jos los pòrts ». A- iniciala, confonduda ambe la preposicion locativa, se deguèt deglutinar ancianament, coma dins Taüja, Taüll, Tavàrceda. En basc modèrne, asken es la fòrma pus espandida, mès askan es la fòrma del Roncal, de la Sola e donc deviá èsser la varianta del paleobasc pallarés .

Sertascan

La prononciacion es [sertas'kan] o [sertes'kan]. Designa la ribèra de Sertaskan, lo grand pic de Sertaskan, lo còl de Sertaskan; las mapas e autres escrits pòrtan Certescans al plural, çò que non sembla verificat sul terren, dins la fòrma orala; lo plural es benlèu ligat a la pluralitat dels lòcs. Coma lo precedent, es format del basc -askan, « final, fin ». Lo primièr element es lo basc çarta, « rebrot, bròca, branca ». Çarta-askan es donc, ambe l'altitud, la fin de la vegetacion, la fin dels bòsques, ont tot es ròca nusa .

Lladorre

La prononciacion es [ʎa'dorre], pus naut, parlan de la [ri'bera de ʎa'dorre]. Non i a cap gentilici : se ditz ['ɔmenz de ʎa'dorre]. Las fòrmas ancianas son Ladorre en 1120 e 1281. L'etimologia es ibèrobasca. I a una rasic basca, ont lut- altèrna ambe lit- segon los dialèctes, ambe'l sens, cambiadís, de « prigond, fons », o « esfondrament de terren, emboden ». La finala -rre a un ròtle de sufixe (veire lo salhent de Lutor, que se l'èrra èra simpla, se seriá amudida en gascon); una -rr dobla finala pareis coma -rre en fonetica catalana. Davant, i a normalament un [ŭ-] ibèrobasc, que mena a [u] en occitan e a [o] en catalan .

Aineto

L'etime es asinetum, « lòc ont fan venir d'ases ». Una possibilitat es que lo nom siá un calque del basc *astotegi, « pargue d'ases » (asto, « ase », tegi a la valor collectiva de -etum e en mai significa « ostal, edifici »). La finala -o es conservada pr'amor d'una lenga anciana arcaïca, anteriora a la catalana .

Boldís (Jussà, Sobirà)

La prononciacion es [bol'dis de da'ʎβa i bol'dis da'mon], o, amassa, [bol'dizos]; a Àreu, [bul'dis], etc. Las fòrmas ancianas son Buslis Superiore atque Subteriore en 839, Boldis en 1120. La fòrma ambe -sl- deu èsser l'originària. Lo passatge de -sl- a -ll- se fa per assimilacion. Es seguit de diferenciacion en -ld- (coma píllula > píldola). La terminason en -lis es frequenta dins los noms prelatins pirenencs : Arcalís, Mallolís, Beixalís, Vislís, sense comptar los autres noms en -ís. Lo radical es aparentat a Buseu e a l'aiga Bosía, afluenta de Flamicell; aquel radical a probablament un sens idrografic, pr'amor de la posicion dels lòcs citats. Bos- es un radical comun a Bos-lis, Bos-itze > Buseu (passatge de o a u per metafonia, pr'amor de l'influéncia de -itze), Bos-egia > Bosía. En anant pus luènh, e en tenent compte del caractèr amovible de i- iniciala ibèrobasca, en bos-, avèm la rasic de bo-/ib-/bo- de ibone-, que dona lo naut-aragonés ibon, lo naut gascon bon [bun], pichon lac pirenenc, (i)baica > portugués veiga, castelhan vega. Dins -ibai e dins vega, i a una amplificacion en -i-, dins Ivarr-, Ivorr-, i a una amplificacion en -rr-, dins ibon, i a una amplificacion en -n, dins lo grop estudiat i a una amplificacion en -s- .

Lleret

Veire Glorieta.
L'origina es lo latin glaretum, « codolar, lòc de còdols ». Glaretum es lo derivat collectiu de glarea, « lòc sablonós, rocós, de la còsta, o de la maire de riu o d'un barranc ». Glaretum es l'etime del nom de la vila cantabrica de Laredo, qu'a tanben la simplificacion de l'iniciala, coma tanben lo mot ribagorçan llera, « codolar, lòc de còdols, lòc sablós » (< glarea) .

Quanca

Quanca es un compausat de cova, « espeluga, cauna », ambe omission de -v- e ambe'l sufixe -anca, d'origina benlèu prelatina .

Graus

Grau representa lo latin gradus, -ūs-, « passatge, grasa (dels escalièrs) », utilizat mai que mai dins lo sens de « camin que davala en fòrma d'escala rocosa cap a un portèl de bauç » .