Lladorre

Lladorre es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Palhars Sobiran.

Toponimia

Tavascan

La prononciacion es [taβas'kan], de còps ambe [ə], mès lo monde an consciéncia que lo nom es pas Tabescan. Lo gentilici es [taβas'kans]. Las fòrmas ancianas son Tavascanni en 839, Tavascan en 1120, Tabascano en 1297, + noms de personas en 1518, Tauaschan e Tavascan. Compausat ambe'l basc -askan, « final, darrèr » (es a la fin de la Vall de Cardós, donc lo vilatge pus naut), ajustat a ata-be, « jos lo pòrt, jos la pòrta', del basc ate, « pòrta », que pren la fòrma ata- dins los compausats. Lo sens global de atab(e)-askan es « final o acabament de jos los pòrts ». A- iniciala, confonduda ambe la preposicion locativa, se deguèt deglutinar ancianament, coma dins Taüja, Taüll, Tavàrceda. En basc modèrne, asken es la fòrma pus espandida, mès askan es la fòrma del Roncal, de la Sola e donc deviá èsser la varianta del paleobasc pallarés .

Sertascan

La prononciacion es [sertas'kan] o [sertes'kan]. Designa la ribèra de Sertaskan, lo grand pic de Sertaskan, lo còl de Sertaskan; las mapas e autres escrits pòrtan Certescans al plural, çò que non sembla verificat sul terren, dins la fòrma orala; lo plural es benlèu ligat a la pluralitat dels lòcs. Coma lo precedent, es format del basc -askan, « final, fin ». Lo primièr element es lo basc çarta, « rebrot, bròca, branca ». Çarta-askan es donc, ambe l'altitud, la fin de la vegetacion, la fin dels bòsques, ont tot es ròca nusa .

Lladorre

La prononciacion es [ʎa'dorre], pus naut, parlan de la [ri'bera de ʎa'dorre]. Non i a cap gentilici : se ditz ['ɔmenz de ʎa'dorre]. Las fòrmas ancianas son Ladorre en 1120 e 1281. L'etimologia es ibèrobasca. I a una rasic basca, ont lut- altèrna ambe lit- segon los dialèctes, ambe'l sens, cambiadís, de « prigond, fons », o « esfondrament de terren, emboden ». La finala -rre a un ròtle de sufixe (veire lo salhent de Lutor, que se l'èrra èra simpla, se seriá amudida en gascon); una -rr dobla finala pareis coma -rre en fonetica catalana. Davant, i a normalament un [ŭ-] ibèrobasc, que mena a [u] en occitan e a [o] en catalan .

Aineto

L'etime es asinetum, « lòc ont fan venir d'ases ». Una possibilitat es que lo nom siá un calque del basc *astotegi, « pargue d'ases » (asto, « ase », tegi a la valor collectiva de -etum e en mai significa « ostal, edifici »). La finala -o es conservada pr'amor d'una lenga anciana arcaïca, anteriora a la catalana .

Boldís (Jussà, Sobirà)

La prononciacion es [bol'dis de da'ʎβa i bol'dis da'mon], o, amassa, [bol'dizos]; a Àreu, [bul'dis], etc. Las fòrmas ancianas son Buslis Superiore atque Subteriore en 839, Boldis en 1120. La fòrma ambe -sl- deu èsser l'originària. Lo passatge de -sl- a -ll- se fa per assimilacion. Es seguit de diferenciacion en -ld- (coma píllula > píldola). La terminason en -lis es frequenta dins los noms prelatins pirenencs : Arcalís, Mallolís, Beixalís, Vislís, sense comptar los autres noms en -ís. .