Cava (Aut Urgèl)

Cava (Aut Urgèl)
	(Escut d'armas)
	;
Nom oficial	Cava (ca)
Administracion
Capitala	Ansovell (ca)
Lenga oficiala	catalan
Politica
• Alcaldessa (ca)	Gisela Sellés Ribatallada (ca) (2019–)
Geografia
	42° 19′ 30″ N, 1° 36′ 20″ E
Estat	Espanha
Comunautat autonòma	Catalonha
Província	Lhèida
Comarca	Aut Urgèl
Superfícia	42,2 km²
Altitud mejana	1 335 m
Demografia
• Totala	38 ab. (2025 )
• Densitat	0,9 ab./km²
Autras informacions
Còdi postal	25722
Sit web	cava.ddl.net

Cava es es un municipi de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha, de la província catalana de Lhèida e de la comarca del Naut Urgèl. Lo caplòc n'es Ansovell. Lo territòri compren, en mai del vilatge de Cava, lo d'Ansovell, lo del Querforadat, lo vilatjòt de Can Pubill, la glèisa de Sant Cristòfol de Vinyoles e l'ostal fòrt, e lo santuari de Boscal.

Lo municipi fa partida del territòri istoric de l'Urgellet, correspond a a l'ora d'ara bona part de la comarca de l'Aut Urgèl, mens la populacion de el Querforadat qu'aperten al territòri istoric Baridà (Aut Urgèl e Bassa Cerdanha)

Entitat de populacion	Abitants (2023)
Ansovell	19
el Querforadat	13
Cava	6
Font: Idescat

Situacion

Es situada al limit de la comarca amb la Bassa Cerdanha. Limita al nòrd amb los tèrmes del Pont de Bar e Arsèguel, a l'oèst amb Alàs i Cerc, al sud amb la Vansa i Fórnols e amb Josa i Tuixén, e a l'èst amb lo tèrme cerdan de Montellà i Martinet.

Lo tèrme s'estend als versants de tramontana de la sèrra del Cadí, e arriba fins a la meteissa carena: la Torre de Cadí (2561 m), ròca del Gonac, Ròca Gròssa e Ròca Drecha, Voltoró o puig del Canal Baridana (2648 m) e lo còl del Llitze. Aquelas crestas forman lo limit meridional de la municipalitat amb los tèrmes de la Vansa i Fórnols e Josa i Tuixén, e son integrats al Parc Natural del Cadí-Moixeró, coma bona part del territòri municipal.

Autres accidents que podèm destacar dins lo tèrme son lo tuc de las Llongaderes (1503 m), lo de Boscal (1507 m), lo tossal de l'Aucís, lo dels Jogaires e lo del Puig (1878 m).

Per arribar als nuclèus d'Ansovell e Cava cal prene la rota locala que dempuèi la N-260 va en direccion cap Arsèguel. Passat aquel nuclèu i a una pista enquitranada que remonta lo cors del riu d'Arsèguel o de Cadí, que pauc abans la confluéncia del torrent de Sant Climenç amb lo riu de Cadí se bifurca e sòrt a la drecha cap al vilatge de Ansovell e a l'esquèrra dins lo vilatge de Cava. Unes quilomètres i a abans un brancal a la drecha que pòrta al santuari de Sant Cristòfol de Vinyoles.

Tanben dempuèi la rota N-260 i a una pista que sòrt cap a Toloriu vorejant lo tossal del Quer arriba dins lo vilatge del Querforadat. Los tres nuclèus e lo santuari de Boscal demòran connectats per un camin de grand recorregut (GR-3) que travèrsa la sèrra de Cadí, a mièg versant per la banda septentrionala.

Toponimia

Cava

La prononciacion es ['kabɛ] o ['kabə]. Las fòrmas ancianas son Caua en 1085 e dins la segonda mitat del sègle XIII, Cava de Barida en 1271, Cava e Sent Christofol en 1355, Caua en 1359, Cava en 1628. Cava ven del latin cavus, cava, « voida, espeluga » ^[4].

Ansovell

La prononciacion es [ənsu'beʎ] a la Seu (catalan occidental), [ənsu'bɛʎ] a Cava (catalan oriental). Comparar ambe Urgell que se pronóncia [e] tant en catalan oriental coma occidental, pr'amor que l'etime es en -ĕllu. Es una pròva que l'etime aviá [e] barrada. Joan Coromines pròva que l'etime èra en -ĭll-. Las fòrmas ancianas son Nonsuvelle en 839, In terminum Nessovelli en 1064, Ansovell en 1077, Nansovell o -eyll dins la segonda mitat del sègle XIII, Nansovell en 1359, Nasovell en 1628. Ansovell sembla venir d'un nom germanic de persona en -ĭ-, Ansugildus o Ansigildus, Ansuhildis; en catalan -ld s'assimila en -ll- regularament. Auriam donc una basa Ansuĭll- [de -ĭld-]. Un indici favorable es que i a dins los Pirenèus catalans, una Borda d'Ansuíl a Alins de les Paüls. Çaquelà, d'unas fòrmas ancianas, amai la pus vièlha, la qu'a mai de pes, començan ambe N- inicial. Poiriá èsser la preposicion locativa en. Mès l'n iniciala poiriá tanben venir de l'antroponimia germanica, ont las inicialas Nanɵ- e Norɵ- son frequentas. Donc l'origina poiriá èsser un Nanɵsŭindis. Ambe dissimilacion n-n-n > n-n-l, arribam a -suĭld-, que mena regularament a -sovelle. I a donc pas agut aglutinacion de l'n- iniciala mès eliminacion per confusion ambe la preposicion locativa en ^[5].

(el ?) Querforadat

Quer deriva de *cariu probablament d'origina « sorotaptica » [compréner celtica] ^[6]^,^[7]. Foradat : traucat. Donc la ròca traucada. Segon la legenda, un forat comunicava lo castèl ambe'l riu e permetiá d'esquivar los sètges.