1213

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

1213

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ans :
1210 1211 1212  1213  1214 1215 1216

Decennis :
1180 1190 1200  1210  1220 1230 1240
Sègles :
Sègle XII  Sègle XIII  Sègle XIV
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologias tematicas :


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1213 del calendièr gregorian.


Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Representacion medievala (vèrs 1375) de la batalha de Murèth.

Dins lo nòrd, perseguida dau projècte d'invasion d'Anglatèrra organizat dempuei doas annadas per Felip II. Pasmens, après la reünion de l'ost francés a Bolonha, lo rèi Joan d'Anglatèrra decidèt de contentar lei demandas de son aristocracia. Lei barons anglés abandonèron alora la causa de Felip II qu'anoncièt oficialament son contentament d'aver permes la somission d'un prince excomunicat. En realitat, èra furiós e decidèt de se venjar dei senhors qu'avián pas respondut a sa convocacion, especialament lo còmte de Flandra que manteniá un equilibri diplomatic precari entre França e Anglatèrra[1].

Lo 22 de mai, l'armada reiala prenguèt lo pòrt de Damme. Puei, ocupèt Cassel, Ypres, Bruja e assetjèt Gand. Lo còmte Ferrand de Portugal demandèt alora lo secors de Joan d'Anglatèrra que li mandèt una pichona flòta que destruguèt lei naviris francés presents dins lo pòrt de Damme. Après aquela revirada, Felip II levèt lo sètge de Gand e installèt de garnisons importantas a Damme, Lilla e Douai. Dins lo corrent de l'ivèrn, lei combats contunièron ambé la reconquista per Ferrand de Portugal de la màger part dei vilas perdudas au començament de la guèrra. Pasmens, Felip II repostèt e cremèt Lilla (→ 1214).

Dins lo sud dau reiaume, perseguida de la Crosada deis Albigés. Incapable de rebutar lei Crosats, lo còmte Ramon VI jurèt fidelitat au rèi Pèire II d'Aragon que passèt lei Pirenèus per protegir son vassau novèu. Pasmens, maugrat sa superioritat numerica, l'armada occitano-aragonesa subiguèt una desfacha saunosa a Murèth lo 12 de setembre. Lo rèi aragonés i foguèt tuat entraïnant l'afondrament de la resisténcia occitana (→ 1215).

Euròpa[modificar | modificar la font]

Asia[modificar | modificar la font]

Empèri Jin[modificar | modificar la font]

Representacion d'un combat entre cavaliers jurchens e mongòls.

Invasion novèla dei nomadas mongòls que sa retirada de l'annada precedenta èra estada solament entraïnada per la bleçadura recepuda per son cap Genghis Khan. Lo plan dau nòrd de China foguèt tornarmai pilhat e destruch per leis envaïsseires que foguèron pasmens arrestats per lei fortificacions de Pequin. Aprofichant lo blocatge de la màger part de l'armada enemiga per lo sètge de la vila, lei generaus Li Ying e Li Xiong capitèron de rassemblar divèrseis armadas per menar de còntra-ofensivas còntra lei còrs mongòls dispersats qu'èran a pilhar lo nòrd de China. Ganhèron mai d'una batalha mai entraïnèron una reaccion viva de Genghis Khan que se retirèt de la region de Pequin per anientar leis armadas jin en campanha. Ansin, a la fin de l'annada, la situacion de l'Empèri s'èra agravada ambé la pèrda dei passatges estrategics dei Pas de Juyongguan e de Zijingkou.

Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]

Après la retirada de l'annada precedenta, lei Mongòls de Genghis Khan ataquèron tornarmai l'Empèri Jin. Pilhèron lo plan dau nòrd de China onte lei posicions mau defendudas foguèron sistematicament destruchas e cremadas. Pasmens, la vila de Pequin, ben protegidas per sei fortificacions, capitèt de resistir. En mai d'aquò, una pichona armada jin capitèt d'infligir plusors desfachas a de còrs mongòls dispersats per pilhar lo país. Aquò obliguèt donc Genghis Khan de se preocupar deis armadas jin encara en campanha que foguèron aisament anientadas dins lo corrent de la fin de l'annada. Aquò permetèt tanben ai Mongòls d'ocupar lei Pas de Juyongguan e de Zijingkou, posicions estrategicas permetent l'accès a d'autrei regions de l'Empèri.

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Aquel equilibri èra necessari per sostenir l'economia de la region qu'aviá besonh dau vin e dau blat francés e de la lana anglesa. Ansin, lei còmtes de Flandra èran generalament aliats ais Anglés mai s'asseguravan de pas provocar lei Francés.