Vin

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.

Es lo vin una beguda obtenguda a partir de la fermentacion alcolica del rasim fruch de la planta Vitis vinifera (vinha).

Una taula de degustacion de vin francés.

Tipes de vins[modificar | modificar la font]

  • Vin corrent: o de vin de taula, es l'elaborat segon la definicion anteriora, sens qu'intervengan de substàncias o de practicas trabalhadoras pels "vins especials", sens prene en compte la siá graduacion, cada còp qu'es naturala.
    • Vin roge: es aquel qu'es elaborat majoritàriament a partir de rasim negre, coma la color ven de la pelhòfa, normalament la fermentacion se deu realizar amb lo most sens filtrar (amb las pelhòfas), e sonque un còp acabat la fermentacion (aperaquí 20 jorns) se procedís a la filtracion. Lo vin roge se pòt vielhir; e en foncion del temps que passa en tina, en botas e en botelhas, se pòt classificar en:
      • Vin jove, mens de sièis meses en tina.
      • Criança, Almens sièis meses en tina (o en bota) e un autre temps en botelha.
      • Resèrva, almens un an en bota e dos en botelha.
      • Granda Resèrva, mai d'un an en bota e mai de dos en botelha.
    • Vin blanc... Se pòt elaborar amb mòta blanca o negra, en aquel segond cas en separant lo most de la pelhòfa immediatament, perque li done pas color. En general la fermentacion se realiza amb most filtrat (separat de pelhòfas, alavetz, "raspons", e ca), e mai se n'es pas frequent de lo s'envielhir, i a de vins blancs amb criança.
    • Vin rosat... Son de vins elaborats amb mòta negra que se permet en el una cèrta maceracion de la mòta abans lo premsat del most; d'aquela manièra lo most pren un pauc de color. Après se fermenta lo most filtrat.
  • "Xacolí": es lo vin obtengut de la fermentacion alcoolica del chuc de la mòta, que per de causas meteorologicas s'amaduran pas normalament.
  • Vin generós: sec o doç; es aquel que possedís màger graduacion alcoolica que lo corrent, envielhit e elaborat amb de metòdes particulars. Se ne sòl a de mai envielhir pel sistèma de solera en çò que las culhidas de divèrsas annadas se van mesclant gradualament.
  • Vin escumós o d'agulha: es lo que conten anidrid carbonic produsit en lo sieu sen, originat per una segonda fermentacion alcoolica en un recipient barrat.
  • Vin gasificat: es aquel que se li es apondut d'anidrid carbonic après aver acabat la siá elaboracion.
  • Vin quinat o medicinal: ne son aqueles qu'an recebut l'addicion de quina o una autra substància medicinala autorizada per la legislacion.
  • Vermot: Es la bevenda en l'elaboracion de la quala ne dintra far partida lo vin, amb addicion de sucre o most de mòta concentrada e extractes o d'aròmas obtenudas de plantas aromaticas.D'autras bevendas analògas que compliscan pas aquelas obligacions se sonan "d'aperitius".
  • Vin de messa: es lo vin utilizat dins aquela ceremonia religiosa, e se ditz tanben del vin generós.

Provèrbis[modificar | modificar la font]

  • Bèla femna e bon vin fan desrevelhar matin.
  • Blat a mòstras e vin a tastas, qui bon lo crompa, bon lo beu.
  • Bon vin fa bon sang, e bon sang fa bon òme.
  • Vin batejat pòrta son aiga.
  • Après la sopa, un còp de vin rauba un escut al medecin.
  • Lo que beu tròp de vin non fa jamai pont ni molin.
  • Las femnas e lo bon vin fan doblidar que cap partir.
  • La tisana de gavèls fa cantar coma un ausèl.
  • La vin dona l'esprit amai lo dòsta.
  • Per Sant Martin tapa la bonda, tasta ton vin.
  • De pan e de vin, lo rei pòt venir.
  • Si l'alfabet èra lo vin, tot la monde sauriá legir.
  • Ja disiá lo sabent Salamon, que lo bon vin engausís lo còr.

Produccion mondiala[modificar | modificar la font]

Produccion del vin en tonas en 2006[1] segon l'Organizacion de las Nacions Unidas per l'Alimentacion e l'Agricultura (FAO):

Bandièra de França França 5 349 333
Bandièra d'Itàlia Itàlia 4 711 665
Bandièra d'Espanha Espanha 3 643 666
Bandièra dels Estats Units Estats Units 2 232 000
Bandièra : ArgentinaArgentina 1 539 600
Bandièra d'Austràlia Austràlia 1 410 483
Bandièra de la Republica populara de China China 1 400 000
Bandièra : Sud-AfricaSud-Africa 1 012 980
Bandièra : ChileChile 977 087
Bandièra : AlemanhaAlemanha 891 600
Bandièra : PortugalPortugal 715 000
Bandièra : ÀustriaÀustria 225 630
Bandièra : GrèciaGrècia 399 700
Bandièra : OngriaOngria 350 000
Bandièra : RussiaRussia 330 000

Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (oc) (fr) Felip Cosinièr, La lenga de la vinha e del vin, Descobèrtas, 1995, 143 paginas (ISBN 2-85910-196-9)

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. (fr) (http://faostat.fao.org/DesktopDefault.aspx?PageID=567&lang=fr