Índia
|
||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
 |
|||||||||||||
| partida de | Asia del Sud
Proprietat P107 (tipe principal (GND)) de botar dens WIKIDATA |
|||||||||||||
 |
Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Índia. | |||||||||||||
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||
| Devisa nacionala : सत्यमेव जयते (Satyameva Jayate) (La vertat sola trionfa) |
||||||||||||
.svg)
|
||||||||||||
| Devisa nacionala: | ||||||||||||
| Lenga oficiala Lenga segonda Autras lengas oficialas |
indi anglés 21 autras lengas |
|||||||||||
| Capitala populacion (an) |
Nòva Delhi 321 883 (2006) |
|||||||||||
| President | Pratibha Patil | |||||||||||
| Primièr ministre | Manmohan Singh | |||||||||||
| Superfícia | 3 287 590 km² | |||||||||||
| Populacion | 1,1 miliard (2007) | |||||||||||
| Independéncia
|
(del Reialme Unit)
|
|||||||||||
| Moneda | Ropia d'Índia | |||||||||||
| Gentilici | indian/a | |||||||||||
| Ora | UTC+5:30 | |||||||||||
| Imne nacional | Jana-Gana-Mana | |||||||||||
| ISO-3166 | IN | |||||||||||
| Domeni Internet | .in |
|||||||||||
| Còde telefonic | 91 | |||||||||||
La Republica d'Índia (Indi भारत गणराज्य Bhārata Gaṇarājya), mai coneguda jol nom d'Índia es un estat sobeiran situat al sud d'Asia. Es lo 7en país per l'extension geografica totala, lo segond per la populacion, e la democracia pus poblada. Es bordat per l'Ocean Indian al sud, la Mar d'Arabia a l'oèst, e la Baia de Bengala a l'èst, amb un litoral que s'espandís sus mai de 7000 km. Al nòrd confronta Paquistan, China e Nepal; Botan al nòrd-èst; e Bangladèsh e Myanmar a l'oèst. A la broa de l'Ocean Indian, Índia es vesina de Sri Lanka, Maldivas e Indonesia. La capitala es Nòva Delhi.
Lo gentilici es indian, -a.
Somari |
Etimologia [modificar]
Lo nom Índia deriva d'Indus, qu'a per origina lo vièlh persan Hindu. Aquel darrièr tèrme ven del sanscrit Sindhu, qu'èra l'apellacion locala istorica del fluvi Indus. Los grècs ancians nomenavan los indians Indoi (Ινδοί), que se pòt traduire per "lo monde d'Indus". Lo tèrme geografic Bharat (AFI: [ˈbʱaːrət̪]) qu'es reconegut coma un nom oficial del país per la Constitucion d'Índia, es utilizat dins divèrsas lengas d'Índia amb de variantas subtilas. L'eponim de Bharat es Bharata, una figura mitologica que las escituras indos describon coma un emperaire legendari de l'Índia anciana. Hindustan (AFI: [ɦɪnd̪ʊˈst̪aːn]) èra a l'origina un mot persan que significava "Tèrra d'Indus"; anterior a 1947, fasiá referéncia a una region que compreniá lo nòrd d'Índia e Paquistan. Es de còps que i a utilizat per designar l'Índia entièra.
Istòria [modificar]
Los pus vièlhs restas umans trobats dins lo sud d'Asia datan d'aperaquí i a 30 000 ans. Pus contemporanèus son los sites de pinturas rupèstras mesoliticas descobèrt dins maitas part del subcontinent indian, coma las baumas de Bhimbetka en Madhya Pradesh. Aperaquí 7000 abans lo Crist, los primièrs poblaments neolitics apareguèron pel subcontinent a Mehrgarh e dins d'autres sites de l'oèst del Paquistan actual. Se desvolopèt puèi la civilizacion de la Val d'Indus,primièra cultura urbana del sud d'Asia, qu'espeliguèt entre 2500–1900 abC en Paquistan e Índia occidentala. Centrada a l'entorn de ciutats coma Mohenjo-daro, Harappa, Dholavira, e Kalibangan, s'apiejèt subre diferentas formas de subsisténcia, amb una produccion mestierala importanta e de negòci de tota mena. Durant lo periòde 2000–500 abC, en tèrmes de cultura, maitas regions del subcontinent passèron de l'Edat del Coire a l'Edat del Fèrre. Las Vedas, pus ancianas escrituras de l'indoïsme, foguèron compausadas pendent aqueste periòde, e los istorians an analizat aquò per situar la cultura vedica dins la region de Panjab e amont de la Plana Indogangetica. Nombroses istorians considèron tanben qu'aqueste periòde vegèt mantunas èrsas de migracions indoarianas vengudas del nòrd-èst. Lo sistèma de las castas, que creèt una ierarquia de prèires, guerrièrs, e paisans liures, mas que faidiguèt los indigènas pr'amor de sas ocupacions impuras, apareguèt durant aqueste periòde.
Politica [modificar]
Índia es la democracia pus poblada del mond[1][2]. Es una Republica Parlamentària regida per un sistèma multipartit[3]. I a sièis partits nacionals reconeguts, coma l'Indian National Congress (INC) e lo Partit Bhartiya Janata (BJP), e mai de 40 partits regionals[4]. Entre 1950 e 1990, levat dos periòdes brèus, l'INC aguèt ma majoritat parlamentària. Dempuèi la fin dels ans 1980, la politica en Índia foguèt mai que mai dominada per l'INC e lo BJP[5]; pasmens l'emergéncia de maites partits regionals influents obliguèt sovent a la formacion d'una coalicion governamentala[6].
Geografia [modificar]
Geografia fisica [modificar]
Índia ocupa la porcion pus granda del soscontinent indian, lo qual al seu torn, se tròba subre la placa tectonica indiana, una placa menora de la placa indoaustraliana. Los processus geologics de la formacion d'Índia an setanta-cinc milions d'ans, quand lo sosbcontinent indian, alavetz part del supercontinent de Gondwana, comencèt de se desplaçar en un procèssus que triguèt cinquanta milions d'ans per l'ocean fins a produire una collision amb la placa eurasiatica e una subduccion per dejos d'aquesta, formant aital Imalaia, las montanhas mai nauta del planeta, que fan termièra de la Republica d'Índia al nòrd e al nòrd-èst. Al sud d'Imalaia, lo movement tectonic creèt una vasta depression, que s'empliguèt de sediments fluvials e forma uèi la Plana Indogangetica. A l'oèst d'aquesta plana, e copat per la cadena Aravalli, s'espandís lo Desèrt de Thar[7].
L'Índia peninsulara representa ara la placa indiana originala, part geologica d'Índia pus vièlha e pus establa, e s'espandís al nòrd duscas a la sèrra Satpura e Vindhya en Índia centrala. Aquestas cadenas parallèlas s'estendon dempuèi la còsta de la Mar d'Arabia en Gujarat a l'oèst fins al replanat de Chota Nagpur en Jharkhand a l'èst[8].
Al sud, la rèsta del territòri peninsular, lo Replanat de Deccan, es bordat a senèstra e a dreta per las sèrras costièras, Ghats occidentals e Ghats orientals respectivament[9]; lo replanat conten las pus vièlhas formacions rocosas d'Índia, d'unas de mai d'un miliard d'annadas. Índia s'estend al nòrd d'equator entre los 6° 44' e 35° 30' de latitud nòrd [10] e 68°7' e 97°25' de longitud èst[11].
Divisions administrativas [modificar]
Índia es constituida de 28 estats e sèt Territòris de l'Union[12]. Totes los estats, e los dos territòris de Pondicherry e lo Territòri Nacional de la Capitala Delhi, an elegits de legislaturas e govèrns sul modèl de Westminster. La direccion dels cinc territòris de l'Union es centralizada amb d'administradors designats. En 1956, mercé al States Reorganisation Act, los estats son formats sus de basas lingüisticas[13]. Dempuèi, aquela estructura es demorada largament incambiada. Cada estat o territòri de l'Union es dividit en districtes administratius[14]. Los districtes son a son torn dividits en tehsils e eventualament en vilatges.
Estats:
Territòris de l'Union:
|
Economia [modificar]
De veire: Economia d'Índia.
Índia ten la 4ena economia del mond per òrdre d'importància. Lo país faguèt de progrèsses economics rapids dins lo darrièr decenni. E mai qu'una pujada del nivèl de vida del país siá pas prevista per lo mièg sègle que ven, es a l'ora d'ara un combat contra lo naut nivèl de pauretat, l'illetrisme, la malnutricion persistenta, e la degradacion de l'environament.
Cultura [modificar]
Bibliografia [modificar]
Vejatz tanben [modificar]
Ligams extèrnes [modificar]
Nòtas e referéncias [modificar]
- ↑ World's Largest Democracy to Reach One Billion Persons on Independence Day
- ↑ Modèl:Cite news
- ↑ Burnell, Peter J.. {{{title}}}. ISBN 0714649651, 9780714649658.
- ↑ Current recognised parties
- ↑ Sarkar, Nurul. {{{title}}}. Atlantic Publishers & Distributors, 2007. ISBN 8126907444, 9788126907441.
- ↑ Chander, N. Jose. {{{title}}}. Concept Publishing Company, 2004. ISBN 978-81-8069-092-1.
- ↑ Modèl:Harvnb
- ↑ Modèl:Harvnb
- ↑ Modèl:Harvnb
- ↑ India's northernmost point is the region of the disputed Siachen Glacier in Jammu and Kashmir; however, the Government of India regards the entire region of the former princely state of Jammu and Kashmir (including the Northern Areas currently administered by Pakistan) to be its territory, and therefore assigns the longitude 37° 6' to its northernmost point.
- ↑ (Government of India 2007, p. 1.)
- ↑ Country Profile: India
- ↑ States Reorganisation Act, 1956; See also: Political integration of India.
- ↑ Districts of India
