Índia

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver


भारत गणराज्य
Bhārat Gaṇarājya
India flag.png Emblema India.png
Devisa nacionala: सत्यमेव जयते (Satyameva Jayate)
(La vertat sola trionfa)
Lenga oficiala
Lenga segonda
Autras lengas oficialas
indi
anglés
21 autras lengas
Capitala
populacion (an)
Nòva Delhi
321 883 (2006)
India (orthographic projection).svg
President Pratibha Patil
Primièr ministre Manmohan Singh
Superfícia 3 287 590 km²
Populacion 1,1 miliard (2007)
Independéncia


- Jorn

(del Reialme Unit)


15 d'agost de 1947

Moneda Ropia d'Índia
Gentilici indian/a
Ora UTC+5:30
Imne nacional Jana-Gana-Mana
ISO-3166 IN
Domeni Internet .in

.ভারত
.భారత్
.ભારત
.भारत
.ਭਾਰਤ
.இந்தியா
بھارت.

Còde telefonic 91

La Republica d'Índia (Indi भारत गणराज्य Bhārata Gaṇarājya), mai coneguda jol nom d'Índia es un estat sobeiran situat al sud d'Asia. Es lo 7en país per l'extension geografica totala, lo segond per la populacion, e la democracia pus poblada. Es bordat per l'Ocean Indian al sud, la Mar d'Arabia a l'oèst, e la Baia de Bengala a l'èst, amb un litoral que s'espandís sus mai de 7000 km. Al nòrd confronta Paquistan, China e Nepal; Botan al nòrd-èst; e Bangladèsh e Myanmar a l'oèst. A la broa de l'Ocean Indian, Índia es vesina de Sri Lanka, Maldivas e Indonesia. La capitala es Nòva Delhi.

Lo gentilici es indian, -a.

Somari

[modificar] Istòria

[modificar] Politica

Lo Secretariat Building, a New Delhi, sèti dels burèus del govèrn.

Índia es la democracia pus poblada del mond[1][2]. Es una Republica Parlamentària regida per un sistèma multipartit[3]. I a sièis partits nacionals reconeguts, coma l'Indian National Congress (INC) e lo Partit Bhartiya Janata (BJP), e mai de 40 partits regionals[4]. Entre 1950 e 1990, levat dos periòdes brèus, l'INC aguèt ma majoritat parlamentària. Dempuèi la fin dels ans 1980, la politica en Índia foguèt mai que mai dominada per l'INC e lo BJP[5]; pasmens l'emergéncia de maites partits regionals influents obliguèt sovent a la formacion d'una coalicion governamentala[6].

[modificar] Geografia

[modificar] Geografia fisica

Mapa topografica d'Índia

Índia ocupa la porcion pus granda del soscontinent indian, lo qual al seu torn, se tròba subre la placa tectonica indiana, una placa menora de la placa indoaustraliana. Los processus geologics de la formacion d'Índia an setanta-cinc milions d'ans, quand lo sosbcontinent indian, alavetz part del supercontinent de Gondwana, comencèt de se desplaçar en un procèssus que triguèt cinquanta milions d'ans per l'ocean fins a produire una collision amb la placa eurasiatica e una subduccion per dejos d'aquesta, formant aital Imalaia, las montanhas mai nauta del planeta, que fan termièra de la Republica d'Índia al nòrd e al nòrd-èst. Al sud d'Imalaia, lo movement tectonic creèt una vasta depression, que s'empliguèt de sediments fluvials e forma uèi la Plana Indogangetica. A l'oèst d'aquesta plana, e copat per la cadena Aravalli, s'espandís lo Desèrt de Thar[7].

L'Índia peninsulara representa ara la placa indiana originala, part geologica d'Índia pus vièlha e pus establa, e s'espandís al nòrd duscas a la sèrra Satpura e Vindhya en Índia centrala. Aquestas cadenas parallèlas s'estendon dempuèi la còsta de la Mar d'Arabia en Gujarat a l'oèst fins al replanat de Chota Nagpur en Jharkhand a l'èst[8].

Al sud, la rèsta del territòri peninsular, lo Replanat de Deccan, es bordat a senèstra e a dreta per las sèrras costièras, Ghats occidentals e Ghats orientals respectivament[9]; lo replanat conten las pus vièlhas formacions rocosas d'Índia, d'unas de mai d'un miliard d'annadas. Índia s'estend al nòrd d'equator entre los 6° 44' e 35° 30' de latitud nòrd [10] e 68°7' e 97°25' de longitud èst[11].

Imalaia forma los païsatges montanhoses del nòrd d'Índia. Aicí Ladakh en Jammu e Kashmir.

[modificar] Divisions administrativas

Índia es constituida de 28 estats e sèt Territòris de l'Union[12]. Totes los estats, e los dos territòris de Pondicherry e lo Territòri Nacional de la Capitala Delhi, an elegits de legislaturas e govèrns sul modèl de Westminster. La direccion dels cinc territòris de l'Union es centralizada amb d'administradors designats. En 1956, mercé al States Reorganisation Act, los estats son formats sus de basas lingüisticas[13]. Dempuèi, aquela estructura es demorada largament incambiada. Cada estat o territòri de l'Union es dividit en districtes administratius[14]. Los districtes son a son torn dividits en tehsils e eventualament en vilatges.

Map of India showing its states and territories
Los 28 estats e Territòris de l'Union

Estats:

  1. Andhra Pradesh
  2. Arunachal Pradesh
  3. Assam
  4. Bihar
  5. Chhattisgarh
  6. Goa
  7. Gujarat
  1. Haryana
  2. Himachal Pradesh
  3. Jammu and Kashmir
  4. Jharkhand
  5. Karnataka
  6. Kerala
  7. Madhya Pradesh
  1. Maharashtra
  2. Manipur
  3. Meghalaya
  4. Mizoram
  5. Nagaland
  6. Orissa
  7. Punjab
  1. Rajasthan
  2. Sikkim
  3. Tamil Nadu
  4. Tripura
  5. Uttar Pradesh
  6. Uttarakhand
  7. West Bengal

Territòris de l'Union:

  1. Illas Andaman e Nicobar
  2. Chandigarh
  3. Dadra e Nagar Haveli
  4. Daman e Diu
  5. Lakshadweep
  6. Delhi (Territòri de la Capitala Nacionala)
  7. Pondicherry


[modificar] Economia

De veire: Economia d'Índia.
Índia ten la 4ena economia del mond per òrdre d'importància. Lo país faguèt de progrèsses economics rapids dins lo darrièr decenni. E mai qu'una pujada del nivèl de vida del país siá pas prevista per lo mièg sègle que ven, es a l'ora d'ara un combat contra lo naut nivèl de pauretat, l'illetrisme, la malnutricion persistenta, e la degradacion de l'environament.

[modificar] Cultura

[modificar] Bibliografia

[modificar] Vejatz tanben

[modificar] Ligams extèrnes


[modificar] Nòtas e referéncias

  1. World's Largest Democracy to Reach One Billion Persons on Independence Day
  2. Modèl:Cite news
  3. Burnell, Peter J.. {{{title}}}. ISBN 0714649651, 9780714649658. 
  4. Current recognised parties
  5. Sarkar, Nurul. {{{title}}}. Atlantic Publishers & Distributors, 2007. ISBN 8126907444, 9788126907441. 
  6. Chander, N. Jose. {{{title}}}. Concept Publishing Company, 2004. ISBN 978-81-8069-092-1. 
  7. Modèl:Harvnb
  8. Modèl:Harvnb
  9. Modèl:Harvnb
  10. India's northernmost point is the region of the disputed Siachen Glacier in Jammu and Kashmir; however, the Government of India regards the entire region of the former princely state of Jammu and Kashmir (including the Northern Areas currently administered by Pakistan) to be its territory, and therefore assigns the longitude 37° 6' to its northernmost point.
  11. (Government of India 2007, p. 1.)
  12. Country Profile: India
  13. States Reorganisation Act, 1956; See also: Political integration of India.
  14. Districts of India
Aisinas personalas
Espacis de noms

Variantas
Accions
Navigacion
Contribuir
Bóstia d'aisinas
Autras lengas