1918

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
1918
Q36585Q36585
Crystal Clear action history.png
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per 1917
Seguit per 1919
Coordenadas
Ans :
1915 1916 1917  1918  1919 1920 1921

Decennis :
1880 1890 1900  1910  1920 1930 1940
Sègles :
Sègle XIX  Sègle XX  Sègle XXI
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Aeronautica Arquitectura Automobila Benda dessenhada Camins de fèrre Cinèma Drech Economia Fotbòl Literatura Musica Santat e medecina Sciéncia Sociologia Espòrt Teatre


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1918 del calendièr gregorian.


Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Soudats francés sus lo frònt de Marne en 1918.
Fotografia d'un assaut francés sostengut per un carri FT-17.

Perseguida e fin de la Premiera Guèrra Mondiala sus divèrsei frònts :

  • sus lo frònt de l'Oèst, la fin de la participacion russa au conflicte permetèt ais Alemands de mandar de renfòrç importants. A la fin de la prima, mai d'una ofensiva obligiguèt lei Francés e lei Britanics de recular lòng dau frònt, especialament dins lo sector de Marne (Segonda batalha de Marna, 27 de mai - 6 d'aost) e dins la region d'Amians. Pasmens, leis Aliats capitèron de tenir lo frònt fins a l'arribada dau còrs expedicionari estatsunidenc que permetèt de donar un avantatge numeric decisiu a l'Entenduda. Lo 8 d'aost es generalament considerat coma lo jorn decisiu de la desfacha alemanda car totei leis atacas acomençadas dins la jornada mau capitèron totalament. Puei, acomencèron una tiera de còntra-ofensivas aliadas qu'entraïnèron lo recul progressiu deis Alemands vèrs l'èst. Conjugat ambé lei victòrias aliadas sus leis autrei frònts, aquò obligiguèt leis Alemands de demandar un armistici que foguèt signat lo 11 de novembre marcant la fin de la guèrra.
  • sus lo frònt italian, participacion dau còrs expedicionari francés a l'ofensiva generala deis Italians que capitèron d'intrar en Àustria-Ongria.
  • sus lo frònt balcanic, lei Francosèrbes dirigits per lo generau Franchet d'Espèrey capitèron de rompre lo frònt bulgar a la batalha de Dobro Pole (14-19 de setembre). L'armada bulgara s'afondrèt alora totalament en causa d'un nombre important de desercions e Bulgaria demandèt un armistici lo 26 de setembre. Son armada, que representava una fòrça de 25-30 divisions alemandas, foguèt eliminada de la guèrra e leis Alemands poguèron mandar solament 7 divisions per la remplaçar. Aquò laissèt quasi liure lo flanc èst d'Àustria-Ongria e lo flanc oèst de l'Empèri Otoman. En consequéncia, aqueleis estats foguèron rapidament obligits de demandar a son torn un armistici — subretot qu'èran en parallèl durament desfachs per leis Italians e lei Britanics.

Lei condicions de l'armistici permetèron a França de reconquistar lei regions d'Alsàcia-Lorena perduda en 1871 e d'ocupar una partida d'Alemanha. França foguèt tanben designat per acuelhir lei conferéncias de patz destinada a reglar la Premiera Guèrra Mondiala. Dins aquò, lo país èra afeblit maugrat sa victòria en causa de la destruccion de la màger part dei regions dau nòrd-èst de son territòri e d'un dèute important. Lei pèrdas umanas (1,7 milions de militars ò de civius tuats siá 4,29% de la populacion e 4,3 milions de bleçats) èran tanben un problema grèu qu'anava aver de consequéncias importantas sus la politica francesa de l'entre doas guèrras.

De mai, au començament d'octòbre, l'arribada de l'epidemia de gripa espanhòla en França dempuei lo territòri estatsunidenc aumentèt lo nombre de mòrts. D'efèct, l'epidemia durèt fins a 1919 e tuèt aperaquí 408 000 personas. En causa de la guèrra, l'importància e lo perilh de la malautiá foguèron gardats secrèts per lo govèrn, çò qu'agravèt l'epidemia. De mai, en causa dei movements de tropas, la gripa ganhèt lei país vesins tre la mitat dau mes e Alemanha au començament de novembre.

Euròpa[modificar | modificar la font]

Alemanha[modificar | modificar la font]

Soudats alemands lòng d'una trencada britanica capturada au començament de 1918.
Fotografia de la Revolucion Alemanda dins la vila de Kiel.
Títol dau New York Times anonciant la fin de la guèrra, l'afondrament dau regime imperiau alemand e la fugida de l'emperaire.

Àustria[modificar | modificar la font]

Àustria-Ongria[modificar | modificar la font]

Cuirassat ongrés Szent István aprefondat per una torpilha italiana (10 de junh).

Belgica[modificar | modificar la font]

Soudat bèlga sus lo frònt de l'Oèst en 1918.

Bulgaria[modificar | modificar la font]

Checoslovaquia[modificar | modificar la font]

Aprofichant l'afondrament d'Àustria-Ongria e lo sostèn diplomatic deis Aliats, especialament de Washington, Checoslovaquia proclamèt son independéncia lo 28 d'octòbre. Lo principi d'un estat gropant Boèmia e Eslovaquia foguèt confirmat dos jorns pus tard e lo 14 de novembre, lo país novèu chausiguèt de venir una republica. Tomáš Masaryk ne'n venguèt president e Karel Kramář cap dau govèrn.

Danemarc[modificar | modificar la font]

Estònia[modificar | modificar la font]

Finlàndia[modificar | modificar la font]

Georgia[modificar | modificar la font]

Grècia[modificar | modificar la font]

Iogoslavia[modificar | modificar la font]

Islàndia[modificar | modificar la font]

Independéncia dau reiaume d'Islàndia (1èr de decembre) que son cap demorèt lo rèi de Danemarc segon un sistèma d'union personala entre lei dos reiaumes.

Itàlia[modificar | modificar la font]

Desbarcament de soudats italians a Trieste en 1918.

Letònia[modificar | modificar la font]

Lituània[modificar | modificar la font]

Ongria[modificar | modificar la font]

Montenegro[modificar | modificar la font]

Empèri Otoman[modificar | modificar la font]

Trencada otomana en Palestina en 1918.

Polonha[modificar | modificar la font]

Józef Piłsudski e leis oficièrs superiors de l'Organizacion Militara Polonesa en 1917.

Lo 3 de novembre, proclamacion de son independéncia per l'anciana partida russa de Polonha. Gràcias a l'afondrament d'Alemanha e d'Àustria-Ongria dins lo corrent d'octòbre-novembre, aquò foguèt completat lo 11 de novembre per la proclamacion d'independéncia deis autrei regions polonesas, çò que marquèt la restauracion d'aquel estat 123 ans après sa disparicion en 1795. Pasmens, lo traçat de sei frontieras èra totalament fosc e lo país fisèt a Józef Piłsudski l'organizacion de fòrças armadas per defendre l'independéncia e conquistar l'ensems dei territòris revendicats per lei Polonés (11 de novembre) avans de lo nomar cap de l'Estat (14 de novembre). A l'èst, de combats — encara limitats mai qu'anavan se generalizar rapidament — acomencèron còntra l'Armada Roja Sovietica.

Portugal[modificar | modificar la font]

Soudats portugués amb un mortier sus lo frònt francés en 1917-1918.

Reiaume Unit[modificar | modificar la font]

Soudats britanics amb una pèça d'artilhariá sus lo frònt balcanic.

Romania[modificar | modificar la font]

Russia[modificar | modificar la font]

Serbia[modificar | modificar la font]

Ucraïna[modificar | modificar la font]

Africa[modificar | modificar la font]

Libèria[modificar | modificar la font]

En guèrra — sensa intencion vertadiera de participar ai combats — còntra Alemanha dempuei lo 5 de mai de 1917 per melhorar sei relacions ambé leis Estats Units d'America, Libèria foguèt atacat per un sosmarin alemand lo 10 d'abriu. Lo naviri menèt una incursion dins lo pòrt de Monròvia onte destruguèt aisament l'unic naviri de la marina dau país e bombardèt la capitala per i destrurre leis estacions de ràdio e de telegraf.

America[modificar | modificar la font]

Estats Units d'America[modificar | modificar la font]

Soudats estatsunidencs ambé de carris Renault FT-17.

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]

Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]