Tractat de Versalhas

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Fotografia de la version anglesa dau tractat.

Lo tractat de Versalhas foguèt lo tractat de patz entre leis Aligats venceires de la Primièra Guèrra Mondiala e leis Alemands. Foguèt signat lo 28 de junh de 1919, cinc ans après l'assassinat de l'archiduc eiretier d'Àustria-Ongria a Sarajevo. Element principau de la patz après la guèrra, fixèt lei frontieras novèlas e deviá crear un òrdre novèu per lei relacions entre leis estats. Pasmens, lo tractat negligián leis aspècts financiers de la patz e lo traçat novèu dei frontieras foguèt la fònt de conflictes novèus dins leis annadas 1920. Ansin, lo tractat creèt de tensions novèlas en Euròpa que van causar entraïnar sa contestacion per unei país e la revirada de l'òrdre instaurat en 1919 que foguèt pas capable d'empachar la Segonda Guèrra Mondiala.

Somari

La fondacion dau sistèma de Versalhas[modificar | modificar la font]

La division dei venceires de la Premiera Guèrra Mondiala[modificar | modificar la font]

Signatura dau tractat dins lo Palais de Versalhas.

Lo principi de l'equilibri continentau[modificar | modificar la font]

Au contrari deis Empèris Centraus vencuts de la Premiera Guèrra Mondiala, leis Aliats de l'Entenduda èran estats pas capables de definir d'objectius comuns de guèrra. Se quauqueis elements foguèron aisadament acceptats, lei posicions francesas e italianas se turtèron au principi de l'equilibri continentau entre leis estats europèus defendut per Reiaume Unit.

D'efèct, après la victòria de 1918, leis Aliats s'acordèron sensa problèmas sus lei revendicacions principalas dei venceires : retorn de l'Alsàcia-Lorena au sen de França, reconoissença de la sobeiranetat de Belgica e Serbia e desarmament d'Alemanha. En revenge, leis Estats Units refusèron d'acceptar lei tractats secrets concluts entre Itàlia, França e Anglatèrra, especialament l'annexion per Itàlia dei regions popladas per de minoritats italianas. De son caire, la posicion francesa demorèt ambigua entre la volontat de l'armada d'esquichar Alemanha per l'empachar de tornar venir una poissança capabla de menaçar França e la desirança dau govèrn de gardar l'aliança anglosaxona. Enfin, Reiaume Unit assaièt de mantenir l'equilibri dau continent, magerament còntra lo risc de veire França n'en venir la poissança unica e per favorizar la restauracion rapida dau comèrci.

La posicion estatsunidenca[modificar | modificar la font]

Retrach dau president estatsunidenc Woodrow Wilson.

La posicion estatsunidenca dau president Wilson èra defenduda per la lista dei Quatòrze Ponchs. Sei ponchs principaus èran lo principi de la seguritat collectiva, dirigida per la « Liga dei Nacions » que va venir la futura Societat dei Nacions e lo principi dei Nacionalitats. Aqueu darrier va permetre l'independéncia de divèrsei pòbles europèus, especialament aquelei deis Empèris Rus, Otoman e Austrian. En revenge, s'opausèt a l'annexion per Itàlia de certanei regions popladas per de minoritats italians. Enfin, Wilson desirava de garantir la libertat de comèrci e de circulacion e limitar leis armaments. Aquela posicion va permetre ai Britanics d'obtenir lo mantenement de l'equilibri continentau e de limitar leis ambicions francesas e italianas. De mai, obtenguèt la creacion de la Societat dei Nacions que deviá permetre lo reglament dei problèmas internacionaus e preparar un desarmament generau dei país per limitar lo risc de guèrra novèla.

Lo mantenement de la dominacion coloniala[modificar | modificar la font]

La conferéncia de París foguèt l'ocasion per lei pòbles non europèus de se manifestar per lo premier còp au nivèu internacionau. Pasmens, levat de Japon que foguèt considerat coma un dei « Cinc Grands », lo nacionalisme asiatic o african obtenguèt gaire de resultats. Ansin, la colonizacion japonesa de Corèa foguèt reconeguda per leis Estats Units maugrat l'opposicion de China. De mai, la rivalitat entre França e Reiaume Unit limitèt fòrtament leis ambicions aràbias que foguèron limitadas a la Peninsula Aràbia. Enfin, la dominacion coloniala britanica demorèt en Egipte e Índia onte de manifestacions aguèron luòc sensa resultat.

Lei problèmas de l'Euròpa de Versalhas[modificar | modificar la font]

Lo reglament de la patz e la carta novèla d'Euròpa[modificar | modificar la font]

Pèrdas territorialas alemandas après lo tractat de Versalhas.
Partiment de l'Empèri Otoman en 1923.
Partiment de l'Empèri d'Àustria-Ongria.

Lo tractat de Versalhas foguèt l'otís principau dau reglament de la patz après la Premiera Guèrra Mondiala. Regarda lei relacions d'Alemanha ambé leis Aliats e teniá divèrsei nivèus. Lo premier foguèt la seguritat : Alemanha foguèt desmilitarizada per una limitacion de seis efectius a 100 000 òmes e de seis armaments (interdiccion de l'artilhariá e de l'aviacion... etc.). Au nivèu territoriau, lo país perdeguèt 76 000 km² e aperaquí 6,5 milions d'abitants au profiech de França, de Belgica, de Danemarc, de Polonha e la reünion d'Alemanha e d'Austria foguèt defenduda. Enfin, ai nivèus politics e economics, Alemanha foguèt declarada responsabla de la guèrra e lo principi de reparacions foguèt inscrich dins lo tractat.

Lei clausas dau tractat de Versalhas foguèron completadas per d'autrei tractats pertocant leis autrei vencuts de la guèrra. Ansin, lei tractats de Saint-Germain-en-Laye e de Trianon marquèron la disparicion d'Àustria-Ongria. Itàlia obtenguèt una partida dei regions revendicadas en 1915. Apareguèron Checoslovaquia e Iogoslavia que foguèt formada a l'entorn de Sèrbia e de Montenegro. Ongria deguèt abandonar un terç de son territòri a Romania. Enfin, Polonha obtenguèt quauquei territòris dins lo nòrd de l'ancian empèri.

Dins lei Balcans, lo tractat de Neuilly consacrèt la pèrda de son accès a la Mar Egèa per Bulgaria. En revenge, lo partiment de l'Empèri Otoman decidit au tractat de Sèvres foguèt mai malaisat car lei Turcs, dirigits per Mustafa Kemal, resistiguèron. En 1923, Grècia foguèt vencuda en Anatòlia e deguèt acceptar un tractat novèu, signat a Lausanne, que foguèt pus favorable ai Turcs e permetèt l'emergéncia de l'estat turc actuau.

Lei limits dau sistèma de Versalhas[modificar | modificar la font]

Tre sa signatura, lo sistèma creat per lo tractat de Versalhas foguèt criticat e sei limits apareguèron rapidàment dins son aplicacion. D'efèct, un de sei principis fondamentaus èra la nocion de seguritat collectiva qu'èra garantida per lei tractats, l'arbitrament d'instàncias internacionalas coma la Cort Internacionala de Justícia e lei decisions de la Societat dei Nacions (SDN). Pasmens, aquela darriera aviá pas lei capacitats d'intervenir dins leis afaires internacionaus d'un biais eficaç en causa de son foncionament que necessitava l'unanimitat de sei membres. Òr, tre 1918, la division dei venceires de la guèrra va generalament empachar la formacion de consensus blocant donc tot lo sistèma. De mai, la SDN èra tanben pas capabla d'aplicar sei decisions en causa de l'absència de fòrças pròprias.

La division dei venceires, puei subretot deis estats europèus, venguèt un trach permanent de la diplomacia d'Euròpa. D'efèct, tre lo començament, Reiaume Unit e Estats Units èran inquietas a prepaus deis ambicions francesas. S'ocupèron donc de lei limitar e d'assegurar rapidàment la reconstruccion de l'economia alemanda. De son caire, Itàlia foguèt ulcerada per lo refús que li foguèt opausat dins sa desirança d'annexar totei lei territòris poplats per de minoritats italianas importantas. Ansin, un grop d'estats importants, onte se trobavan Alemanha, Itàlia e Union Sovietica, contestavan lei frontieras novèlas a partir deis annadas 1920 creant un nombre grand de problèmas diplomatics mai o mens grèus.

Enfin, la question dei Reparacions qu'Alemanha deviá pagar e, pus generalament, totei lei problèmas economics e financiers foguèron solament evocats car lei participants pensavan que regardavan la politica interiora de cada estat. Ansin, l'estabilitat economica dau continent, rompuda per la guèrra, foguèt pas restablida e divèrsei país conoguèron de periòdes de crisi pendent leis annadas 1920.

Lei questions frontalieras pausadas per lo tractat[modificar | modificar la font]

Lei problèmas frontaliers pausats per lo tractat foguèron nombrós. Van entraïnar una tièra de conflictes durant leis annadas 1920 e definir uneis alianças entre lei nacionalismes de cada país que van dictar lei relacions europèas fins au començament de la Segonda Guèrra Mondiala. De mai, certanei d'aquelei problèmas fan partida dei causas de l'entraïnament dau conflicte mondiau e d'autrei, especialament en Euròpa Centrala, van definir leis alianças chausits per de país coma Ongria, Romania o Iogoslavia entre 1939 e 1945.

Lei frontieras e lei minoritats alemandas[modificar | modificar la font]
Minoritats alemands (en negre) vivent en Chescoslovaquia.

Poissança principala deis Empèris Centraus, Alemanha foguèt l'estat concentrant lo maximum de problèmas. A l'oèst, perdeguèt lei regions d'Alsàcia-Lorena conquistas per França e veguèt l'ocupacion e la desmilitarizacion de la riba oèst dau Ren. De mai, França ocupèt Saar e sei zonas minieras per 15 ans. A l'èst, lei frontieras ambé Polonha e Lituània èran contestadas, especialament lei cas dei vilas de Dantzig, de Techen e de Memel e de l'Auta-Silèsia. Aquelei regions èran popladas per de minoritats alemandas importantas que volián far partida d'Alemanha mentre qu'èran ocupadas per d'estats novèus creats per lo tractat de Versalhas. Lo cas èra similar sus la frontiera sud dau país onte una minoritat alemanda importanta vivián dins lo nòrd de Checoslovaquia. Enfin, au nòrd, Danemarc obtenguèt la region de Schleswig conquista en 1864 per Prussia.

Lei frontieras e revendicacions italianas[modificar | modificar la font]
Zonas ocupadas (aranja e jauna) per l'estat liure de Fiume entre Iogoslavia e Itàlia.

Lo tractat de Versalhas creèt tanben de problèmas ai frontieras italianas. D'efèct, lo país capitèt pas de conquistar totei lei regions revendicadas durant la Premiera Guèrra Mondiala. La situacion pus problematica èra aquela de la vila de Fiume poplada per una minoritat italiana importanta mai apartenent a Iogoslavia. De dificultats ambé Grècia apareguèron egalament a l'entorn de l'illa de Corfo. Enfin, l'annexion de l'Aut-Adige e la politica d'italianizacion massísa de la minoritat alemanda de la region suscitèron de protestacions de part d'Àustria.

Lei problèmas frontaliers d'Euròpa Centrala[modificar | modificar la font]

Lo decopatge de l'Empèri d'Àustria-Ongria foguèt tanben una fònt de problèmas frontaliers entre estats d'Euròpa Centrala, magerament a l'entorn dei frontieras ongresas, en causa de la preséncia de minoritats etnicas mai o mens importantas. Ansin, l'annexion de Transilvània per Romania entraïnèt la formacion d'una minoritat ongresa fòrça importanta dins lo territòri romanés que venguèt un objècte de revendicacion dau govèrn de Budapest. Au sud, lo cas de la Voivodina creèt una situacion similara amb Iogoslavia. Enfin, lo darrier problèma grèu de la region èra la frontiera entre l'URSS e Romania qu'aviá conquista Bessaràbia durant leis eveniments de la Revolucion Russa.

Lei problèmas balcanics[modificar | modificar la font]

Coma foguèt lo cas per Àustria-Ongria, l'esclatament de l'Empèri Otoman creèt de dificultats frontalieras importantas. Lo premier problèma regardava lei frontieras de Grècia ambé Bulgaria e ambé Turquia. Lo premier foguèt èra centrat sus Tràcia, desbocat bulgar vèrs la Mar Egèa, qu'èra venguda grèga dins lo sistèma de Versalhas. Lo segond, pus grèu, foguèt la contastacion turca de sei frontieras novèlas que s'acabèt per una guèrra e una revision dei tractats en favor dei Turcs. Enfin, en Iogoslavia, apareguèt lo problèma dei relacions entre lei nacionalitats diferentas que compausavan lo país.

La revirada de l'òrdre de Versalhas[modificar | modificar la font]

La division durabla d'Euròpa[modificar | modificar la font]

Caricatura illustrant lei divisions entre venceires de la Premiera Guèrra Mondiala.

Tre lo començament deis annadas 1920, lei revendicacions dei país vencuts e leis ambicions decebuda d'Itàlia van permetre l'emergéncia d'un grop de país, fòrça divèrs e gaire units entre elei, opausats au sistèma de Versalhas. Van assaiar d'obtenir satisfaccion mentre que França e leis autreis estats continentaus venceires de la guèrra exigiguèron l'aplicacion dau tractat. Aquò permetèt au Reiaume Unit, e tanben ais Estats Units dins certanei domenis, de se pausar coma arbitre de conflictes e rivalitats europèus que van rapidament minar la patz.

Lo maucontentament e leis ambicions italians[modificar | modificar la font]

Fòrças de Mussolini marchant vèrs Roma en 1922.

Lo maucontentament italian foguèt una fònt de division majora durant leis annadas 1920 car regardava un dei venceires principaus de la guèrra. Pasmens, la question dei territòris revendicats en 1915 e qu'Itàlia obtenguèt pas totalament en 1919 venguèt lo ponch centrau de sa vida politica e afebliguèt fòrtament lo govèrn democratic. Rebutat en 1922 per Benito Mussolini, aqueu darrier perdeguèt sa plaça au profiech d'un poder autoritari e nacionalista que desvolopèt seis ambicions vèrs lei Balcans e Euròpa Centrala a partir de 1925.

Lei posicions alemanda e francesa[modificar | modificar la font]

La relacion entre França e Alemanha demorèt lo ponch centrau de la diplomacia europèa. D'efèct, França crenhiá lo redreiçament futur d'Alemanha. De lor caire, leis Alemands esitèron entre l'adopcion d'una politica de resisténcia au tractat de Versalhs o d'una politica de bòna volontat. Lei dos país assaièron donc divèrsei politicas durant leis annadas 1920.

Alemanha decidiguèt premier de resistir a l'aplicacion dau tractat de Versalhas. Pasmens, aquò se turtèt ai posicions francesas que demandavan lo respèct dei clausas de 1919 mentre que certaneis de seis òmes politics imaginavan de desvolopar de projèctes de cooperacion economica amb Alemanha. D'autra part, a l'Èst, França cerquèt d'eliminar leis interès alemands per venir lo partenari principau dei país novèus. Foguèt especialament lo cas ambé Polonha, Iogoslavia, Checoslovaquia e Romania que lo govèrn sostenguèt dins sei problèmas frontaliers.

La posicion anglosaxona[modificar | modificar la font]

Lei divisions europèas e la paur deis ambicions francesas decidiguèron leis estats anglosaxons de demorar neutres e d'arbitrar leis afaires continentaus. D'efèct, après la guèrra, leis Estats Units adoptèron tornarmai una politica isolacionista e refusèron de ratificar lo tractat de Versalhas. Decidiguèron puslèu de se concentrar sus seis interès en Asia e en America Centrala o sus lo comèrci internacionau, magerament en Euròpa Centrala. Per sa part, Reiaume Unit assaièt de restablir son economia basada sus lo comèrci internacionau e de luchar còntra la concuréncia novèla deis Estatsunidencs. Ansin, lei dos país s'opausèron ai demandas francesas d'afeblir Alemanha au nivèu territoriau o au nivèu economic ambé la question dei Reparacions degudas per lei destruccions de la guèrra. S'opausèron tanben ais ambicions italianas dins lei Balcans.

La multiplicacion dei conflictes frontaliers[modificar | modificar la font]

Durant lo començament deis annadas 1920, una partida granda dei problèmas frontaliers foguèt reglada per la fòrça militara. Aquò foguèt permés per lo sostèn aduch per lei poissanças majoras ais iniciativas de seis aliats e per la feblesa de la SDN

La feblesa de la SDN e lo reglament militar dei conflictes territoriaus[modificar | modificar la font]

La màger part dei problèmas creats per lo tractat de Versalhas evolucionèron. Pasmens, la SDN foguèt sovent incapabla d'assegurar una solucion pacifica e unei conflictes se debanèron en Euròpa Centrala o dins lei Balcans.

Ansin, se la SDN capitèt de traçar pacificament lei frontieras entre Àustria, Iogoslavia e Ongria, la màger part dei questions frontalieras s'acabèron sensa sa participacion o seis estructuras foguèron utilizadas unicament au profiech d'un dei camps engatjats. Per exemple, foguèt lo cas a prepaus de la vila de Teschen en 1921 onte Chescoslovaquia ocupèt una region principalament polonesa ambé lo sostèn francés. Aqueu tipe de situacion se debanèt tornarnai en Auta Silèsia onte Polonha obtenguèt la partida pus industrialazada de la region maugrat la preséncia d'una minoritat alemanda importanta. Dins aqueu cas, la revirada de la SDN foguèt accentuada per sa temptativa mancada d'organizar un referendum sus l'avenir dau territòri[1].

Enfin, de conflictes nombrós aguèron luòc durant tot lo periòde sensa que la SDN foguèsse en mesura d'intervenir. Lo pus important foguèt la guèrra entre lei Turcs e lei Grècs que s'acabèt per la victòria dei premiers en 1923. Pasmens, la SDN foguèt tanben pas capabla de s'opausar ais autrei conflictes armats implicant lei poissanças europèas coma França a prepaus de l'ocupacion de Ruhr o Itàlia sus la question de la possession de Fiume. Sei limits apareguèron donc lèu e la Societat demorèt totjorn incapabla de s'ocupar d'un afaire regardant un de sei membres principaus.

La question dei frontieras d'Euròpa de l'Èst[modificar | modificar la font]

Estats dau « Cordon sanitari » antisovietic (arange) en 1924.

En fòra dei limits de la Societat dei Nacions a prepaus de la definicion dei frontieras d'Euròpa Occidentala e Centrala, l'autre problèma major de la diplomacia dau començament deis annadas 1920 foguèt la definicion dau territòri sovietic. Lei Francés prepausèron d'establir un ensems d'estats entre l'URSS e lo rèsta d'Euròpa per limitar l'influéncia bolchevica sus lo continent. Lo ponch centrau d'aquela estrategia venguèt donc la definicion de la frontiera entre Polonha e l'Union Sovietic. Una guèrra acarnada e saunosa acomencèt donc a la prima de 1920 quand lei Polonés ataquèron Ucraïna en direccion de Kiev. En julhet de 1920, la còntra-ofensiva sovietica permetèt a l'Armada Roja d'agantar la region de Varsòvia onte lei soudats polonés, ajudats per França, capitèron de resistir constrenhent lei Sovietics de se retirar en Bielorussia. Lo tractat de patz foguèt signat en març de 1921 mai lo partiment creèt de rancunas tenaças entre lei diferents país de la region e foguèt una causa de l'entraïnament de la Segonda Guèrra Mondiala.

La question dei Reparacions[modificar | modificar la font]

En fòra deis aspècts territoriaus, l'autra dificultat majora deis annadas 1920 foguèt la question dei Reparacions de guèrras degudas per lei país vencuts, especialament Alemanha.

La revirada dei negociacions[modificar | modificar la font]

Lo problèma acomencèt en 1919 quand leis Estats Units, Reiaume Unit, França e Itàlia capitèron pas de s'acordar sus lor montant, estimat entre 120 e 190 miliards de marcs-aur. De negociacions èran previstas en 1921 per reglar la question. En 1920, la conferéncia de Spa decidiguèt l'atribucion dei reparacions entre leis Aliats[2]. En genier de 1921, lo montant totau foguèt fixat a 226 miliards, ço qu'Alemanha refusèt. En març de 1921, lei Francés, sostenguts per lei Britanics, ocupèron divèrsei vilas alemandas per far pression sus son govèrn. Ansin, après una novèla conferéncia a Londres, leis Alemands deguèron aceptar tornarmai de pagar de reparacions de guèrra importantas mai capitèron d'obtenir una reduccion de la soma de 226 a 132 miliards de marcs-aur. En cambi d'aquela reduccion, Reiaume Unit èra lèst per garantir lei frontieras francesas còntra lei pretencions alemandas. Pasmens, lo govèrn francés, sota la pression dei nacionalistas, deguèt refusar entraïnant la revirada dei negociacions regardant lei Reparacions.

La rompedura de la solidaritat entre França e Reiaume Unit[modificar | modificar la font]

Charles Dawes (1865-1951).

Après la revirada de la conferéncia, lei negociacions contunièron a la conferéncia de Gènoa en 1922 que s'acabèt per una revirada novèla. Aquò afebliguèt la posicion dau Reiaume Unit que deviá restaurar lo comèrci europèu per assegurar son redreiçament economic. De mai, en causa de sei pèrdas durant la guèrra, lo país èra plus capable de mantenir sa supremacia navala e de restaurar sa moneda. Ansin, a partir de 1922, lei Britanics se raprochèron deis Estatsunidencs, decident d'acomençar de negociacions a prepaus dei deutes de guèrra causant donc la rompedura de la solidaritat entre lo Reiaume Unit e França.

Aquò va decidir França de sasir de gatges avans lo començament d'aquelei negociacions. Ambé l'ajuda de Belgica e còntra l'avejaire britanic, sei tropas ocupèron donc la Rur a partir dau 11 de genier de 1923. Creèron una frontiera economica entre aquela region e lo rèsta d'Alemanha. Après un assai de resisténcia alemand, lei Francés capitèron de recomençar la produccion industriala mentre que l'ocupacion entraïnava de dificultats economicas e socialas fòrça importantas en Alemanha. En setembre, lo cancelier novèu ordonèt la fin de la resisténcia. Pensant averar la question dei Reparacions, lo govèrn francés acceptèt lo començament de negociacions dirigidas per lo banquier estatsunidenc Dawes.

La fin de l'òrdre de Versalhas[modificar | modificar la font]

La Destenduda dei relacions europèas[modificar | modificar la font]

L'annada 1924 marquèt lo començament d'una destenduda dins lei relacions diplomaticas entre país europèus causat per lo reglament dei questions financieras. De mai, lo periòde foguèt caracterizat per lei premierei discussions regardant la « seguritat collectiva » deis estats.

Lo reglament dei questions financieras e la revirada francesa[modificar | modificar la font]

Lo reglament dei problèmas financiers de la Premiera Guèrra Mondiala foguèt caracterizat en 1924 per l'imposicion de la mediacion anglosaxona. Afeblida per l'especulacion, França deguèt acceptar lei conclusions de la conferéncia de Londres dirigida per Dawes. Lo montant totau dei Reparacions foguèt mantengut a 132 miliards de marcs-aur mai se donèt la prioritat au redreiçament de l'economia alemanda. La soma pagada per leis Alemands foguèt donc demenida durant lei cinc premiereis annadas. Puei, en 1929, França obtenguèt d'unificar lei calendiers dau remborsament dei deutes contractats durant la guèrra e dau pagament dei Reparacions per leis Alemands. Aquò va permetre d'amaisar lei problèmas economicas europèus permetent de durbir una fasa de destenduda entre lei país dau continent.

Lo pacte de Locarno[modificar | modificar la font]

Negociacions de Locarno entre Stresemann, Chamberlain e Briand.

La conferéncia de Londres e sei resultats entraïnèron un periòde de destenduda que permetèt lo començament dei negociacions regardant lei questions dau desarmament e de la seguritat collectiva qu'èra desirada per lo president estatsunidenc Wilson au moment de la signatura dau tractat de Versalhas.

La premiera iniciativa foguèt lo pacte de Locarno que garantissiá lei frontieras occidentalas. Alemanha i acceptèt lei frontieras de 1919 en cambi de l'evacuacion anticipa dei territòris ocupats en 1918 e d'un sètge permanent au Conseu de la SDN. Après aqueu acòrd, lei relacions entre França e Alemanha se melhorèron, especialament dins lo domeni economic (Cartel Internacionau de l'Acier, acòrd comerciau de 1927...). La Destentuda permetèt lo foncionament corrèct de la SDN que conoguèt son apogèu a la fin deis annadas 1920. Ansin, foguèt capabla d'arbitrar lei conflictes frontaliers d'Euròpa Centrala entre Grècia, Bulgaria, Àustria e Ongria entre 1924 e 1928. Pasmens, a partir de 1929, lo començament de la crisi economica va causar son afebliment rapide e la fin dau sistèma de Versalhas.

La disparicion de l'òrdre de Versalhas[modificar | modificar la font]

A partir dau començament deis annadas 1930, lei dificultats de la crisi economica e leis ambicions dei regims faissistas alemands e italians va entraïnar la disparicion de l'òrdre de Versalhas e lo començament de la Segonda Guèrra Mondiala.

Lo rearmament d'Alemanha[modificar | modificar la font]

Avion de combat alemand Heinkel 111 desvolopat durant lo rearmament alemand deis annadas 1930.

A partir dau començament deis annadas 1930, Alemanha decidiguèt de rebutar pauc a pauc lei clausas principalas dau tractat. Lo premier ponch foguèt l'anòncia dau refus alemand de respectar lei limitacions d'armament impausadas. Lo movement foguèt renforçat après 1933 e l'arribada dau poder nazi. Ansin, en 1935, Hitler decidiguèt de rebastir l'armada alemand per l'introduccion dau servici militar e la formacion de fòrças navalas, aerianas e blindadas qu'èran enebida. En junh de 1935, aqueleis evolucions foguèron reconegudas per lo Reiaume Unit que signèt un tractat navau ambé leis Alemands. De mai, lei Francés prenguèron gaire de mesuras per menaçar Alemanha e protestèron solament au nivèu diplomatic après la remilitarizacion de Renània en 1936. Aquò permetèt donc ais Alemands de restaurar lor poissança militara sus lo continent.

Leis ambicions italianas e la paralisi de la SDN[modificar | modificar la font]

Representacion de la victòria italiana durant sa conquista d'Etiopia per un jornau italian.

En fòra d'Alemanha, lei còps principaus còntra lo sistèma de Versalhas foguèron mandats per lo govèrn italian que desirava de contentar seis ambicions d'expansion. En particular, Itàlia va precipitar la fin de la SDN en 1935 quand lo país decidiguèt de conquistar Etiopia. Lei dos estats èran membres de la SDN que seis estatuts enebissián la guèrra entre membres. Pasmens, maugrat l'agression, la Societat reagiguèron pas puei impausèron de sancions gaire geinantas per l'esfòrç de guèrra italian. En 1936, après la victòria italiana, aquelei sancions foguèron rapidament levadas mostrant clarament la paralisi de l'organizacion quand lei poissanças grandas èran implicadas.

La destruccion finala dau sistèma de Versalhas[modificar | modificar la font]

Cambiaments territòriaus e revisions dau Tractat de Versalhas en Euròpa Centrala de 1935 a 1939.

Après sei reviradas de 1936, la SDN e lo rèsta de l'òrdre de Versalhas foguèron destruchs per lo nacionalisme alemand. D'efèct, a partir de 1938, lei violacions dau tractat venguèron pus grèvas ambé la contestacion victoriosa dei frontieras de 1919 per Hitler a partir de 1938. Lo premier element foguèt l'annexion d'Àustria en 1938 que suscitèt ges de reaccions importantas deis autrei país europèus. Hitler poguèt donc conclure que l'utilizacion de la fòrça èra una solucion per satisfaire leis ambicions d'Alemanha nazi. En setembre de 1938, sensa que la SDN foguèt consultada, ocupèt donc Checoslovaquia après leis acòrs de Munic negociats ambé França, Reiaume Unit e Itàlia e pertocant la minoritat alemanda d'aqueu país. Dins aquò, aquela conquista, non prevista dins leis acòrds iniciaus, decidiguèt França e lo Reiaume Unit de resistir ais Alemands. Ansin, en 1939, aquelei dos país s'opausèron ais ambicions alemandas a prepaus de Polonha marcant en setembre de 1939, lo començament de la Segonda Guèrra Mondiala e la fin finala dau sistèma de Versalhas.

Referéncias e nòtas[modificar | modificar la font]

  1. La revirada dau referendum foguèt causat per la preséncia de 200 000 immigrants alemands dins la vila qu'èran estats mandats per lo govèrn alemand. Aquò entraïnèt la remanda dei resultats dau vòte per lei Polonés e una insurreccion reprimida per lei tropas alemandas. França menacèt adonc de mandar de fòrças per sostenir Polonha causant finalament lo partiment de la region entre lei dos estats.
  2. França (52%), Reiaume Unit (22%), Itàlia (10%), Belgica (8%) e rèsta deis Aliats (8%).

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (en) Andelman, David A. (2008), A Shattered Peace: Versailles 1919 and the Price We Pay Today, New York/London: J. Wiley. ISBN 9780471788980.
  • (en) Demarco, Neil (1987), The World This Century, London: Collins Educational. ISBN 0003222179.
  • (en) Macmillan, Margaret (2001), Peacemakers, London: John Murray. ISBN 0719559391.
  • (en) Markwell, Donald (2006), John Maynard Keynes and International Relations, Oxford: Oxford University Press. ISBN 0198292368.
  • (en) Nicolson, Harold (2009) [1933], Peacemaking, 1919, London: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-25604-4. [1].
  • (en) Stevenson, David (1998), "France at the Paris Peace Conference: Addressing the Dilemmas of Security", In Robert W. D. Boyce. French Foreign and Defence Policy, 1918–1940 : The Decline and Fall of a Great Power, London: Routledge. ISBN 978-0-415-15039-2.
  • (en) Wheeler-Bennett, Sir John (1972), The Wreck of Reparations, being the political background of the Lausanne Agreement, 1932. New York: H. Fertig.
  • (en) The Treaty of Versailles: A Reassessment After 75 Years, Boemeke, Manfred F., Gerald D. Feldman, and Elisabeth Gläser, editors. Washington, DC: German Historical Institute, 1998.
  • (fr) Pierre Renouvin, Le traité de Versailles, Flammarion (réimpr. 1969)
  • (fr) Jacques Bainville, Les Conséquences politiques de la paix, Godefroy de Bouillon (réimpr. 1969) (1re éd. 1920)
  • (fr) Pierre Miquel, La Paix de Versailles et l'opinion publique française (Thèse d'État), Flammarion, coll. « Nouvelle Bibliothèque scientifique dirigée par Fernand Braudel » (réimpr. 1992) (1re éd. 1973), 611 p. (ISBN 978-2082101776)
  • (fr) Jean-Jacques Becker, Le Traité de Versailles, Presses Universitaires de France - PUF, coll. « Que sais-je ? », 15 août 2002, 127 p. (ISBN 978-2130529668)
  • (fr) Margaret McMillan (trad. André Zavriew), Les artisans de la paix : Comment Lloyd George, Clemenceau et Wilson ont redessiné la carte du monde [« Peacemakers, Six months that changed the world. »], JC Lattès, 20 septembre 2006, 660 p. (ISBN 978-2709628112)
  • (fr) Bruno Cabanes, « Le vrai échec du traité de Versailles », dans L’Histoire, no 343, juin 2009, p. 82-87 (ISSN 01822411)