Guèrra

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte

La guèrra es l'afrontament violent entre tribús, pòbles o govèrns. La guèrra es la causa de la mòrt de milièrs d'èssers umans, de fòrça malautiás, de la pèsta, la fam, e d'autres mals. Quand la guèrra se fa en contra de las leis internacionalas, se parla de delicte de guèrra. Se fa de còps la diferéncia entre conflictes armats e guèrras. Segon aquel punt de vista, un conflicte seriá una guèrra se los belligerants n'an fach una declaracion formala. Dos causas principalas de las guèrras son istoricament:

  • Lo contraròtle de las ressorsas naturalas
  • Lo contraròtle de las rotas comercialas

Pus modernament, cal senhalar de rasons religiosas, culturalas, legalas, economicas e territorialas, o per autras causas.

Militarament, l'objectiu dins la guèrra es la victòria sus l'enemic. Per aquò, cal establir una superioritat en armas e en òmes, qu'obliga al contrari a la rendicion o a prepausar un armistici o una capitulacion. Las guèrras causan sempre grand nombre de victimas, non solament entre los combatents, senon tanben dins la populacion civila. Al delà, dins las guèrras se produsisson tanben de violacions grèvas dels Dreches de l'Òme. Encara que i a de convènis internacionals per limitar la mortalitat causada per las guèrras e de garantir un tractament digne als presonièrs de guèrra, aquelas convencions son practicament ignoradas. Las partidas afrontadas ensajan sempre de mantener un imatge d'onor e legitimitat de lor causa, mentre que practican una transgression sistematica de tota norma de respècte uman. La guèrra partís de la vision pus extrèma que la fin justifica los mejans.