Filipinas

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Republika ng Pilipinas
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Republica de las Filipinas (oc)
Bandièra de las Filipinas Escut de las Filipinas
(Detalhs) (Detalhs)
Devisa nacionala : Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa'
mapa
Lenga oficiala tagalòg, anglés
Capitala Manila
14° 35′ N 121° 0′ E / 14.583, 121.000 / 14.583; 121.000
Mai granda vila Quezon City
Forma de l’Estat
 - President
Republica
Benigno Aquino III
Superfícia
 - Totala
 - Aiga (%)
Classat 71en
300 400 km²
0 68 %
Populacion
 - Totala (2014)
 - Densitat
Classat 12en
100 003 378 ab.
332.9 ab./km²
Independéncia d'Espanha
dels Estats Units
12 de junh de 1898
12 de julhet de 1946


Gentilici


Moneda PHP ‎‎
- nom occitan Philippine Peso
- nom officiau anglés Philippine Peso
Fus orari UTC +8
Imne nacional Lupang Hinirang


Indicatiu telefonic +63
Còde del país (ISO 3166) PH



Identificants
GND 4045771-0
VIAF 252383696
ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Filipinas.


Las Filipinas , o oficialament Republica de las Filipinas (Filipino: Republika ng Pilipinas), son un estat sobeiran d'Asia del Sud-Èst situat a l'oèst de l'Ocean Pacific. Lo gentilici es filipin -a.

Al nòrd l'Estreit de Luzon las separan de Taiwan. A l'oèst, la Mar de China Meridionala las separan de Vietnam. Al sud oèst, la Mar de Sulu s'estend entre lo país e l'illa de Bornèo, e al sud la Mar de las Celebas las separan de las autras illas d'Indonesia. Son bordadas a l'èst per la Mar de las Filipinas. Sa situacion dins la Cencha de fuòc del Pacific e son clima tropical fan que lo país es expausats als tèrratrèms e a las tempèstas tropicalas mas portèron tanben fòrças ressorsas naturalas e ne fan un dels airals pus rics en biodiversitat al mond. Cobrissent aperaquí tres cent mila quilomètres carrats es lo 73en estat pus estendut al mond[1] e un archipèla de 7,107 illas, las Filipinas se divisan en tres divisions geograficas: Luzon, Visayas, e Mindanao. La capitala es Manila.

Amb una populacion de pus de 97 millions d'abitants en 2013, las Filipinas son lo seten país pus poblat d'Asia e lo dotzen pus poblat al mond. I cal apondre una populacion de 12 million de personas que vivon al delà de las mars.[2] D'etnias e culturas multiplas s'encontran a travèrs de las illas. A l'epòca preïstorica, los negritos foguèron entre los primièrs abitants de l'archipèla. Foguèron seguits d'èrsas successivas de poblants d'origina austranesiana que portèron amb eles d'influéncias vengudas de las societats malaia, Indo, e islamicas. Un negòci e un poblament chinés important introdusiguèron d'influéncias culturalas chinesas que demoran encara uèi.

L'arribada de Ferrand Magellan en 1521 marquèt lo començament d'un periòde d'interèsts e de colonizacion espanhòla. En 1543, l'explorador espanhòl Ruy López de Villalobos nomenèt l'archipèla Las Islas Filipinas en onor de Felip II d'Espanaha. L'Empèri espanhòl comencèt lo poblament amb l'arribada de Miguel López de Legazpi de Nòva Espanha (Mexic actual) en 1565 qu'establiguèt lo primièr poblament espanhòl dins l'archipèla, que demorèt una colonia espanhòla pendent mai de 300 ans.

Istòria[modificar | modificar la font]

Los primièrs abitants del territòri de las Filipinas arribèron benlèu dins l'illa de Palawan 50 000 ans ab. J.C. Lo primièr grop d'europèus qu'arribèt dins l'archipèla foguèt l'expedicion del portugués Fernão de Magalhães al servici d'Espanha. La colonizacion espanhòla comencèt durant lo govèrn del rei Felip II d'Espanha. Lo conquistador Miguel López de Legazpi arribèt en 1565 a Cebu. La capitala, Manila foguèt fondada en 1571.

Una revolucion que desirava l'independéncia filipina comencèt lo 17 de julhet de 1897 comandada pel general Emilio Aguinaldo, mas en 1898 comencèt una guèrra entre Espanha e los Estats Units d'America. Coma resultat, Filipinas foguèron ocupadas pels Estats Units en 1899, aprèp un cort periòde d'independéncia.

Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Japon ocupèt militarament lo territòri filipin, e los japonés foguèron forabandits solament en 1945. Lo 4 de julhet de 1946 las Filipinas se declarèron independentas dels Estats Units, amb Manuel Acuña Roxas per president.

Politica[modificar | modificar la font]

Las Filipinas son una republica presidenciala. Lo president es lo cap d'Estat e tanben lo cap del govèrn. Es elegit per la populacion per un periòde de sièis ans.

Lo Parlament (Kongreso ng̃ Pilipinas) se compausa de doas cambras: lo Senat, amb 24 membres elegits per un periòde de sièis ans, e l'Ostal dels Representants (Kapulungán ng̃ mg̃a Kinatawán ng̃ Pilipinas), compausat de 235 membres elegits per un periòde de tres ans.

Geografia[modificar | modificar la font]

Geografia de las Filipinas

Las Filipinas son constituidas d'un archipèla de 7107 illas, amb una supefícia totala d'aperaquí 300 439 km2. Las illas s'estendon del nòrd cap al sud subre 1800km, e d’èst cap a l'oèst sus mai de 1 100 km. Son divisidas en tres grops : Luzon (Regions I à V + NCR & CAR), que s'i tròba la capitala, Manila, las Visayas (VI à VIII), e Mindanao (IX a XIII + ARMM). La màger part de las illas montanhosas son cobèrtas de selvas tropicalas e d’origina volcanica coma l’atestan los tèrratrems freqüents e la vintena de volcans en activitat coma Pinatubo. L'archipèla es tanben somés als tifons del Pacific de l'oèst subretot entre mai e octobre. Lo pòrt de Manila, sus l'illa de Luzon, es la capitala e la segonda pus granda vila del país après Quezon City. Lo trescòl es lo mont Apo subre l'illa de Mindanao, que s'enauça a 2954 mètres.

Subdivisions administrativas[modificar | modificar la font]

Las Filipinas son subdivididas en 81 províncias, organizadas en 17 regions. Vaquí la lista de las regions filipinas.

Region Designacion Sèti del Govèrn
Region de Luzon Nòrd-oèst Region I San Fernando, La Union, La Union
Val de Cagayan Region II Tuguegarao, Cagayan
Luzon Central Region III San Fernando, Pampanga, Pampanga
CALABARZON¹ ² Region IV-A Calamba, Laguna
MIMARO¹ ² ³ Region IV-B Calapan, Mindoro Oriental
Region de Bicol Region V Legazpi, Albay
Visayas Occidental³ Region VI Iloilo
Visayas Central Region VII Cebu
Visayas Èst Region VIII Tacloban, Leyte
Peninsula de Zamboanga Region IX Pagadian, Zamboanga del Sur
Mindanao Nòrd Region X Cagayan de Oro
Region de Davao Region XI Davao
SOCCSKSARGEN¹ Region XII Koronadal, Cotabato Sud
Caraga Region XIII Butuan City
Region Autonòma del Mindanao Musulman ARMM Cotabato
Region Administrativa Cordillera CAR Baguio
Region de la Capitala Nacionala NCR Manila

Economia[modificar | modificar la font]

De veire: Economia de las Filipinas.

Cultura[modificar | modificar la font]

Aproximativament 81% dels filipins son catolics, 9% son seguidors d'altras religions crestianas, e 5% son musulmans.

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

  1. General Profile of the Philippines : Geography, Philippine Information Agency.
  2. Global Pinoys to rally at Chinese consulates – The Philippine Star » News » Headlines. Philstar.com (2012-04-27). Retrieved on 2012-07-04.