Nepal

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Nepal
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl
Flag of Nepal.svg Coat of arms of Nepal.svg
Nepal on the globe (Asia centered).svg
[[Imatge:|250px]]
Descripcion de la bandièra Q159741
Descripcion dau blason Q209224
Descripcion deu sagèth
Latitud
Longitud
Generalitats
Partida de
Sosclassa de
Nomenat d'aprèst
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per Q1078602
Seguit per
Situat dens
País Nepal
Sit oficial http://www.nepalgov.gov.np
Devisa nacionala : जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी
(La pàtria es melhor que lo Reialme dels Cèls)


Naissença
N. a
Decès
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Q209224
Religion
Membre de Organizacion de las Nacions Unidas e  Organizacion Mondiala del Comèrci
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor Q1078602
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta


Direccion relativa a la posicion
Continent Asia
Situacion
Designacion provisòria
Constellacion
Tipe d'objècte
Còs astronomic parent
Còs astronomic filh
Luòc de descobèrta
Grop d'objèctes menors
Sequéncia de Hubble
Sul còrs astronomic
Companhon de
Tipe espectral
Tipe espectral
Fus orari
Situat sus una isla
Embocadura
Tipe de lac
Lacs sus lo riu
Grop de lacs
Situat sul lac
Afluents del lac
Emissari del lac
Bacin idrografic









Script error
Script error




































































.

Script error








































Identificants
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Nepal.
Autres informacions


capitala
populacion (an)
Katmandó
1 081 845[1] abitants (2001)
Superfícia 147 181 km²
Populacion
Densitat
29 519 114 (2008)
184 ab./km²
Moneda ropia nepalesa
Ora UTC+5:45
Còde telefonic 977

Nepal (en nepalés नेपाल) es un país d'Asia situat en Imalaia. Confronta Índia al sud, èst e oèst, China al nòrd.

Istòria[modificar | modificar la font]

Nepal a una istòria millenària. Los kirati foguèron un dels primièrs grops nepaleses coneguts pels istorians. Emigrèron dempuèi a l'èst dins los sègles VIII o VII abans de Crist.

Siddharta Gautama Nasquèt a Kapilavistu (Lumbini) en 566 aJC, e en 100 aJC l'emperaire Asoka creèt un grand empèri que compreniá lo nòrd d'Índia e Terai (actual sud de Nepal).

En l'an 200 l'empèri bodista resultèt desplaçat pel domeni indó amb la dinastia Licchavi, qu'al sègle X, foguèt remplaçada per la Thakuri e puèi per la Malla.

Lo Nepal modèrne foguèt creat lo 21 de decembre de 1768, quand lo rei del pichon principat de Gorkha, Prithvi Narayan Shah, conquistèt Katmandó, e unifiquèt d'autres estats independents dels contrafòrts d'Imalaia; mas aquela situacion durèt pas, e al sègle XIX los sieus eretièrs foguèron *emplastics de manténer lo contraròtle politic efectiu, que causa lo Nepal dintrèt amb el en un periòde d'agitacion que culminèt amb la Guèrra Anglonepalesa ( 1814-1816), amb la Companhiá Britanica de las Índias Orientalas. La guèrra s'acabèt amb lo Tractat de Sugauli, amb lo que Nepal perdiá Sikkim e lo sud del Terai en favor dels britanics.

... Monument al soldat Gurkha, a Londres.

Après l'accion dels Gurkhas durant la Rebellion de 1857 en Índia, una part del Terai tornèt a Nepal.

La dinastia Shah s'acabèt en 1846, quand Jung Bahadur Rana prenguèt lo contraròtle del país après aver assassinat divèrses princes e de centenats d'autras personas significativas a Katmandó (Massacre de Kot). Alavetz, los Rana venguèron primièrs ministres ereditaris, amb un poder fòrça centralizat, regatge al rei solament coma una figura representativa e en aplicant una politica isolacionista que mantenguèt lo país en defòra de las guèrras colonialas e liure de las influéncias estrangièras, mas qu'al meteis temps empediguèt lo sieu desvolopament economic.

Lo regim dels Rana s'acabèt en 1948 quand la colònia britanica d'Índia obtenguèt l'independéncia. Alavetz, lo rei Tribhuvan, descendent dirècte de Prithvi Narayan Shah, s'escapèt de la siá preson daurada per anar en Índia e amb l'ajuda de Jawaharlal Nehru, recuperèt lo poder e nomenèt un primièr ministre estrangièr a la familha Rana.

Politica[modificar | modificar la font]

Dempuèi lo 28 de mai de 2008, Nepal es una republica.

Geografia[modificar | modificar la font]

Economia[modificar | modificar la font]

De veire: Economia de Nepal.

Cultura[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

  1. http://www.cbs.gov.np/Population/National%20Report%202001/districts/kathmandu.htm