Indonesia

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte


Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Indonesia
Republik Indonesia
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Devisa nacionala : Bhinneka Tunggal Ika


Naissença
N. a
Decès
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Q142845
Religion
Membre de ASEANOrganizacion Mondiala del ComèrciGrop dels 20Q170481Organizacion de las Nacions Unidas e  Organizacion de la Conferéncia Islamica (WikiData)
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta


Direccion relativa a la posicion
Continent Asia e  Asia del Sud-Èst
Situacion
Designacion provisòria
Constellacion
Tipe d'objècte
Còs astronomic parent
Còs astronomic filh
Luòc de descobèrta
Grop d'objèctes menors
Sequéncia de Hubble
Sul còrs astronomic
Companhon de
Tipe espectral
Tipe espectral
Fus orari
Situat sus una isla
Embocadura
Tipe de lac
Lacs sus lo riu
Grop de lacs
Situat sul lac
Afluents del lac
Emissari del lac
Bacin idrografic
Massís de montanhas
Tipe de montanha
Arquitècte
Remplaçat per
Tipe de bastiment
Material
Mèstre d'òbra
Sistèma d'autorotas
Societat de mantenança
Pòl d'escambis
Linha ferroviària
Operator
Aligança ferroviària
Gara
Pista
Travèrsa
País Indonesia
Compausanta de
Tipe de division administrativa
Exclava de
Enclava
Capitala JakartaYogyakarta e  Bukittinggi
Cap d'estat Sukarno (WikiData)Suharto (WikiData)Jusuf HabibieAbdurrahman Wahid (WikiData)Megawati Sukarnoputri e  Susilo Bambang Yudhoyono
Regim politic
Cap de l'executiu Cap d'Estat
Representant del partit
Cap del govèrn
Assemblada
Moneda ropia d'Indonesia (WikiData)
Lenga oficiala Bahasa Indonesia
Imne Indonesia Raya (WikiData)
Frontalièr de Timòr ÈstMalàisiaPapoa-Nòva GuinèaSingaporFilipinas e  Austràlia
Embessonatge



























































.

Script error








































Identificants
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Indonesia.
Autres informacions


capitala
populacion (an)
Jakarta
8 792 000 abitants (2004)
Superfícia 1 919 440 km²
Populacion
Densitat
237 424 363(2011)
125 ab./km²
Independéncia
- Jorn
(dels Païses Basses)
17 d'agost de 1945
Moneda ropia d'Indonesia
Ora UTC+7 a UTC+9
Còde telefonic 62

La Republica d'Indonesia es un país d'Asia del Sud-Èst. Compren 17 508 illas, es l'estat archipèla pus grand del mond. Amb una populacion estimada d'apraquí 237 milions de personas, es lo quatren país mai poblat e lo qu'a la pus granda nacion a majoritat musulmana. Pasmens cap de referéncia es facha a l'Islam dins la Constitucion indonesiana. Indonesia es una republica, del Parlament elegit e del president.

La capitala es Jakarta.

Lo gentilici es indonesian -a (mas tanben indonesi -èsia, mens emplegat mas atestat[1]).

Lo país confronta Papoa-Nòva Guinèa, Timòr Èst e Malàisia. Los autres païses vesins son Singapor, Filipinas, Austràlia, e lo territòri indian de las Illas Andaman e Nicobar.

Istòria[modificar | modificar la font]

Jos l'influéncia de l'indoïsme e lo bodisme, se formèron divèrses reialmes dins las illas de Sumatra e Java dempuèi lo sègle VII fins al XIV. Mai endavant, l'arribada de comerçants arabis de Gujarat (Índia) i portèt l'Islam, que venguèt la religion dominanta après la casuda dels reialmes indó e bodista.

Quand arribèron los europèus al començament del sègle XVI, trobèron una multitud de pichons estats, que se revelèron vulnerables als nòu venguts, los que venián per controtlar lo comèrci de las espècias. Al sègle XVII, los olandeses ne foguèron lo grop dominant, que n'expulsèt los espanhòls e los portugueses (a l'excepcion de la siá colònia del Timòr Portugués, dins l'illa de Timòr). Los Païses Basses governèron Indonesia coma colònia fins a la Segonda Guèrra Mondiala, primièr jol contraròtle de la Companhiá Olandesa de las Índias Orientalas (VOC), e après, al començament del sègle XIX, jol contraròtle dirècte del govèrn neerlandés.

Al sègle XIX s'establiguèt a Java lo Cultuurstelsel (sistèma de cultura), vastas plantacions e de culturas intensivas que donèron fin finala lo rendiment que requerissián los Païses Basses e que la VOC aviá pas pogut produsir. En un periòde de govèrn colonial mai liberal posterior a 1870, aquel sistèma foguèt abolit. A comptar de 1901 los neerlandeses i introdusiguèron la Politica Etica, que compreniá una reforma politica limitada e una aumentacion dels investiments dins la colònia.

Pendent la Segonda Guèrra Mondiala, amb los Païses Basses jos ocupacion alemanda, lo Japon ocupèt la colònia olandesa. Una part de l'elèit indonesian, e fòrça dels futurs caps de la Republica independenta, cooperèron amb los ocupants japoneses, que los vesián coma un bon cambiament après lo periòde de govèrn olandés. En 1945, amb la guèrra prèsta d'acabar, lo Japon prepausèt una comission, dirigida per Sukarno, per preparar l'independéncia, que foguèt declarada lo 17 d'agost.

En un esfòrç per reprene lo contraròtle de las siás ancianas colònias, los Aliats i envièron las siás armadas, amassa amb l'armada olandesa. La guèrra d'independéncia indonesiana durèt de 1945 fins al 27 de decembre de 1949, quand, jos una fòrta pression internacionala, los Païses Basses reconeguèron l'independéncia d'Indonesia mejançant la signatura del Tractat de l'Aia. Sukarno ne venguèt lo primièr president, amb Mohammad Hatta coma primièr vicepresident.

Los ans 1950 e 1960 veguèron coma lo govèrn de Sukarno s'alinhava, primièr, amb lo movement emergent dels païses non alinhats e, pus tard, amb lo blòc socialista. Dins las annadas 1960 Indonesia aguèt una confrontacion militara amb la vesina Malàisia e sentiá una frustracion creissenta ras de las dificultats economicas intèrnas.

Lo general de l'armada Suharto venguèt president del país en 1967 amb la desencusa d'afirmar lo país davant una pretenduda revòlta comunista contra lo de mai en mai flac Sukarno. Ras del còp d'Estat de Suharto, de centenats de milièrs d'indonesians (la majoritat d'origina chinesa), acusats de comunistas, foguèron assassinats o empresonats. L'administracion de Suharto es nomenada abitualament lo periòde del Nòu Òrdre. Suharto favorizèt d'importants investiments estrangièrs en Indonesia, que produsiguèron una creissença economica notabla, mai plan inegala. Malgrat aiçò, Suharto s'enriquiguèt el e la siá familha dins un estat de corrupcion generalizada e se veguèt forçat de daissar lo poder al mitan de manifestacions popularas massissas e una economia en crisi en 1998.

Entre los ans 1998-2001, lo país aguèt tres presidents: Jusuf Habibie, Abdurrahman Wahid e Megawati Sukarnoputri. En aquel periòde se produsiguèt la guèrra per l'independéncia del Timòr Èst, anciana colònia portuguesa qu'Indonesia aviá annexat en 1975. Lo conflicte se radicalizèt en 1999 e lo territòri obtenguèt l'independéncia lo 20 de mai de 2002. En 2004, se debanèt la jornada electorala mai longa del mond e la primièra eleccion presidenciala dirècta, que ganhèt Susilo Bambang Yudhoyono.

Parts del nòrd de Sumatra, particularament Aceh (territòri que dempuèi fa d'ans luta per la siá independéncia), foguèron devastadas per un fòrt tèrratrem e lo subsequent tsunami lo 26 de decembre de 2004.

Politica[modificar | modificar la font]

Geografia[modificar | modificar la font]

Nom indonesian entre parentesas

Sumatra

Java

Illas Pichonas de la Sonda

Kalimantan

Sulawesi

Molucas

Nòva Guinèa Occidentala

(1) Estatut especial. - (2) Província creada en 2000. - (3) Daerah Khusus Ibukota (DKI) es lo territòri especial de la capitala. - (4) Lo territòri especial de Yogyakarta es lo territòri de l'ancian sultanat del meteis nom, que deu son estatut especial al ròtle jogat pel sieu sultan, Hamengkubuwana IX, pendent conflicte qu'opausèt entre 1945 e 1949 la Republica d'Indonesia a l'ancian poder colonial neerlandés - (5) Estatut especial.;Províncias indonesianas e sas capitalas

Economia[modificar | modificar la font]

Veire l'article: Economia d'Indonesia.

Cultura[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Album[modificar | modificar la font]


Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


Donadas
d · m
LocationAsia.png Païses d'Asia

Asia Centrala
Map Central Asia.PNG
Afganistan • Cazacstan • Quirguizstan • Ozbequistan • Russia ¹ • Tatgiquistan • Turcmenistan Asia de l'Èst
Map-World-East-Asia.png
China • Corèa del Nòrd • Corèa del Sud • Mongolia • Japon
Asia Occidentala
Map-World-Middle-East.png
Arabia Saudita • Armenia ¹ • Azerbaitjan ¹ • Bahrayn • Egipte ¹ • Emirats Arabis Units • Georgia ¹ • Iran • Iraq • Israèl • Jordania • Kowait • Liban • Oman • Qatar • Siria • Turquia ¹• Iemèn Asia del Sud-Èst
Map-World-Southeast-Asia.png
Birmania (Myanmar) • Brunei • Cambòtja • Indonesia • Laos • Malàisia • Filipinas • Singapor • Tailàndia • Timòr Èst ¹ • Vietnam
Asia del Sud
Map-World-South-Asia.png
Bangladèsh • Botan • Índia • Maldivas • Nepal • Paquistan • Sri Lanka Autras entitats
politicas
Autoritat Palestiniana • Estat Islamic • Republica de China (Taiwan)
¹ parcialament asiatic

Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Es tanben indonesi o Bahasa Indonesia lo nom de la lenga mai importanta del país.