Naviri
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Naviri. | |||||||||||
Un naviri es un batèu destinat a la comunicacion maritima. A donc una talha e una capacitat de transpòrt pus importantas. Dins lo corrent de l'Istòria, lei naviris an aquistat un ròtle fòrça important dins la màger part dei societats umanas dei regions maritimas e son, o foguèron, utilizats per d'activitats economicas (pesca, transpòrt...), estaticas (guèrra, seguritat maritima) o scientificas (exploracion, recèrca...). Maugrat lei progrès tecnologics dei transpòrts terrèstres o aerians, aquela importància demeniguèt pas e, au contrari, lo nombre de naviris de guèrra èra estimat a 3 000 en 2011[1] e lo nombre de naviris de transpòrt de marchandisas a 35 000 en 2007[2].
Somari |
Istòria [modificar]
Preïstòria e Antiquitat [modificar]
Lei premiers naviris coneguts datan dau periòde Neolitic (8 000 avC) e èran fachs de fusta non talhada (tronc...) e de pèu d'animaus. Permetián lo desplaçament lòng dei costats e foguèron probablament utilizats durant lei migracions marimitas dins lo continent oceanian au milleni I avC[3].
Vèrs 3000 avC, leis Egipcians aprenguèron d'assemblar de plancas de fusta per formar una còca[4]. De canas èran utilizadas per comblar leis espacis entre lei plancas e assegurar la flotabilitat. Segon leis istorians grècs antics, aquelei naviris èran capables de viatjar e de transportar de marchandisas lòng dei costats de la Mar Mediterranèa e la Mar Roja. D'autrei fònts istorics mostran tanben l'existéncia de ligams comerciaus entre lo nòrd-èst d'Africa e Índia ambé d'etapas importantas dins lo sud d'Arabia e en Pèrsia.
Renaissença [modificar]
Especializacion e aparicion de la maquina de vapor [modificar]
Periòde actuau [modificar]
Referéncias e nòtas [modificar]
- ↑ Global Firepower, Total Navy Ship Sthrenght by Country, [1], consultat lo 3 d'abriu de 2013.
- ↑ UNCTAD 2007, Review of Maritime Transport, p. X e p. 32.
- ↑ Daimond, Jared (1996). Guns, germs, and steel. Newyork: Norton. p. 55.
- ↑ Ward, Cheryl. "World's Oldest Planked Boats," in Archaeology (Volume 54, Number 3, May/June 2001). Archaeological Institute of America. Archaeology.org.
