Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte
Fuèlhas de tè chinés.
Albrilhon de tè.
Culhida de tè en Tanzania.
Plantacion de tè dins las nautas tèrras de Cameron, en Malàisia.
Mapa dels païses productors de tè.


Lo es una bevenda estimulanta, obtenguda per infusion dins l'aiga de fuèlhas de Camellia sinensis, d'en primièr secadas e de vegadas fermentadas.

Lo processus pòt inclure oxidacion, calfatge, secatge, e l'ajust d'autras èrbas, flors, espècias, e fruches. Los quatre tipes basics de tè vertadièr son :

Composicion[modificar | modificar la font]

Lo tè conten de catechinas, que son d'antioxidants. Dins la fuèlha fresca de tè, las catechinas pòdon representar 30% del pes sec. Las catechinas son presentas en fòrta concentracion dins los tès blancs e verds, mentre que lo tè negre ne'n conten fòrça mens a causa del fenomèn d'oxidacion dins sa preparacion. Lo tè conten de teïna, e de cafeïna per aperaquí 3% del seu pes sec, çò que correspond a 30 mg a 90 mg per tassa (0,25 L) en foncion del tipe, de la marca[1] e del metòde de mesclatge.[2] Lo tè conten tanben de quantitats pichonas de teobromina e teofilina.[3] Conten tanben de fluorid, unes tipes de tès compressats fach amb de fuèlhas vièlhas e las cambas tenon los nivèls pus nauts.

Istòria[modificar | modificar la font]

Segon una legenda populara chinesa, Shennong, lo legendari Emperaire de China, inventor de l'agricultura e de la Medecina chinesa, beviá una bòla d'aiga bolhenta, a l'entorn de 2737 abC. Lo vent bufèt e qualques fuèlhas d'un arbre vesin tombèron dins sa beguda e ne'n faguèron cambiar la color. Lo monarca, sempre curiós, beguèt una golada del liquid e foguèt agradablament susprés, lo tè èra nascut.

Produccion[modificar | modificar la font]

En 2003, la produccion mondiala de tè atenhèt 3,15 milions de tonas per an. Lo principal país productor es Índia seguit de China, Sri Lanka e Kenya. China demòra uèi lo sol país que produtz totas las familhas de tè (tè blanc, tè jaune, tè verd, tè blau-verd, tè roge e tè negre).



Produccion en tonas. Chifras 2004-2005
Donadas de FAOSTAT (FAO) Basa de donadas de la FAO, del 14 de novembre 2006

Flag of the People's Republic of China.svg China 855 192,00 25 % 940 500,00 27 %
Índia Índia 850 500,00 25 % 830 700,00 24 %
Flag of Sri Lanka.svg Sri Lanka 308 090,00 9 % 308 090,00 9 %
Flag of Kenya.svg Kenya 295 000,00 9 % 295 000,00 9 %
Flag of Turkey.svg Turquia 201 663,00 6 % 202 000,00 6 %
Flag of Indonesia.svg Indonesia 164 817,00 5 % 171 410,00 5 %
Flag of Vietnam.svg Vietnam 108 422,00 3 % 110 000,00 3 %
Flag of Japan (bordered).svg Japon 101 000,00 3 % 100 000,00 3 %
Flag of Argentina.svg Argentina 64 000,00 2 % 64 000,00 2 %
Flag of Bangladesh.svg Bangladèsh 58 000,00 2 % 58 000,00 2 %
Flag of Iran.svg Iran 52 000,00 2 % 52 000,00 2 %
Flag of Malawi.svg Malawi 50 090,00 1 % 50 000,00 1 %
Flag of Uganda.svg Oganda 36 000,00 1 % 36 000,00 1 %
Autres païses 208 948,70 6 % 215 939,70 6 %
Total 3 353 722,70 100 % 3 433 639,70 100 %

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. [1]
  2. M. B. Hicks, Y-H. P. Hsieh, L. N. Bell, Tea preparation and its influence on methylxanthine concentration, Food Research International 29(3-4) 325-330 (1996)
  3. Graham H. N.; Green tea composition, consumption, and polyphenol chemistry; Preventive Medicine 21(3):334-50 (1992)