Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/mai de 2013

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Abriu de 2013 Junh de 2013
Acorchi [+]
WP:LS

Aquesta pagina e sas sospaginas mesadièras son consacradas a l’organizacion e a la mantenença del quadre Lutz sus... de la pagina d’acuèlh.

Aquesta es emplena per l'apèl de {{Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/{{CURRENTDAY}} de {{CURRENTMONTHNAME}}}} (çò que significa que son contengut es lo del Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/jorn, ont jorn es lo jorn e lo mes del jorn corrent (ora UTC)). La frequéncia de renovelament dels quadres es quotidiana.

  • Los articles presentats dins los diferents quadres son unicament los promouguts als labèls « Articles de qualitat » e « Bon article ».
  • Evitatz de metre mai de 500 caractèrs/100 mots dins los quadres per fin de manténer l'equilibri de las colomnas sus la pagina d'acuèlh ont aquestes quadres son transcluses.

Calendièr per mai de 2013

Articles « Lutz sus... » ja pareguts sus l’acuèlh del mes de mai de 2013 :

1èr de mai de 2013 veire/modificar

Adolf Seel Innenhof der Alhambra.jpg
Al Andalús (arabi: الأندلس ) èra lo nom arabi balhat a las parts de la Peninsula Iberica e de Septimània governadas pels arabis e musulmans nòrd-africans (jol nom generic de "moros"), mantun còp dins lo periòde entre 711 e 1492.

2 de mai de 2013 veire/modificar

Map showing use of Limousin dialect.jpg
Lo lemosin es un dialècte nòrd-occitan que se perseguís en defòra daus limits actuaus de la region de Lemosin dins la meitat nòrd dau departament de Dordonha e la meitat est de la Charanta lemosina a l'est d'Engoleime.

3 de mai de 2013 veire/modificar

Thesaurus opticus Titelblatt.jpg
Arquimèdes de Siracusa, nascut a Siracusa vèrs 287 av. J.-C. e mòrt a Siracusa en 212 av. J.-C., es un scientific grèc de Sicília de l'Antiquitat, fisician, matematician e engenhaire. Entre sei domenis d'estudi en fisica, se pòt citar l'idrostatica, l'estatica e l'explicacion dau principi dau paufèrre. Se li atribuís la concepcion de divèrs dispositius innovants, coma lo vitz d'Arquimèdes.

4 de mai de 2013 veire/modificar

Semailname 47b.jpg


Soliman I lo Magnific (Trebizonda, Turquia, 6 de novembre de 1494 - Szigetvár, Ongria, 5/6 de setembre de 1566) foguèt lo desen sultan de l'Empèri Otoman (1520-1566). En Occident es conegut jol nom de Soliman lo Magnific, mentre que dins lo mond islamic o es coma Soliman lo Legislador.

5 de mai de 2013 veire/modificar

Simon Bolivar.jpg
Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar Palacios y Blanco, mei conegut com Simón Bolívar, que ho un militar e un òmi politic sud-american. Que ho lo liberator de país qui son uei Veneçuèla, Colómbia, Eqüator, Panamà, Bolívia e Peró. Que s'èi atau ganhat l'epitèt de Libertador, partajat dab l'argentin José de San Martín qui las loas armadas respectivas e's juntèn hens la ciutat de Guayaquil abans que San Martín, desprovesit deu sostien deu son quite país, e deishasse a Bolívar lo comandament de la liberacion deu continent sud-american.

6 de mai de 2013 veire/modificar

Fryxellsee Opt.jpg
Lo clima correspònd a l'ensemble de la distribucion estatistica dei condicions atmosfericas dins una region donada pendent un periòde donat. Se diferencia de la meteorologia que designa l'estudi dei fenomèns atmosferics a tèrme cort. L'estudi dau clima es dich climatologia. Utiliza principalament d'otís coma de mesuras estatisticas mensualas o annalas o la frequéncia dei donadas atmosfericas localas coma la temperatura, lei precipitacions, l'umiditat o la velocitat e l'orientacion dei vents.

7 de mai de 2013 veire/modificar

CGKilogram.jpg
Lo quilograma (simbòl: kg) es l'unitat de basa de massa del Sistèma Internacional d'Unitats (SI). Lo quilograma se definís coma la massa del prototipe internacional del quilograma qu'es gaireben identica a la massa d'un litre d'aiga. Es l'unica unitat de basa de l'SI que pòrta un prefixe a son nom. Tanben es l'unica unitat de l'SI qu'encara se definís en relacion a un artefacte.

8 de mai de 2013 veire/modificar

Stroop Report - Warsaw Ghetto Uprising 06b.jpg


L'Olocaust (o Shoah en ebrieu) designa l'ensems dei mesuras adoptadas per lo govèrn nazi e seis aliats durant la Segonda Guèrra Mondiala per l'Alemanha nazi per realizar divèrsei genocidis que lo principau foguèt aqueu dei populacions josievas d'Euròpa.

9 de mai de 2013 veire/modificar

Funcao venn.png
En matematicas, lo concèpte d'aplicacion formaliza l'idèa intuitiva de dependéncia determinista entre dos elements qu'un d'elei (la valor de l'aplicacion) es entierament determinat per l'autre (la variabla de l'aplicacion).

10 de mai de 2013 veire/modificar

Dialectes de l'occitan selon Pierre Bec.jpg
Lo nòrd-occitan es un ensems de dialèctes septentrionaus de la lenga occitana, comprenent los tres dialèctes seguents: lemosin, auvernhat e vivaroalpenc (tanben, dos sosdialèctes septentrionaus dau lengadocian fan una transicion vèrs lo nòrd-occitan: son lo gavaudanés e lo bas-vivarés).

11 de mai de 2013 veire/modificar

Newcomens Dampfmaschine aus Meyers 1890.png
Una maquina de vapor es un motor de combustion extèrna que transforma l'energia d'una quantitat de vapor d'aiga en trabalh mecanic.

12 de mai de 2013 veire/modificar

Leonardo self.jpg
Leonardo di ser Piero da Vinci, correntament sonat Leonardo da Vinci, nascut a Vinci lo 15 d'abril de 1452 e mòrt a Amboise lo 2 de mai de 1519, foguèt un pintor florentin. Èra un òme d'esperit, a l'encòp artista, scientific, engenhaire, inventor, anatomista, escalpraire, arquitècte, urbanista, botanista, musician, poèta, filosòf e escrivan.

13 de mai de 2013 veire/modificar

Flag of Japan.svg
Japon qu'ei un archipèla e un país a l'èst deu continent asiatic. Situat dens l'Ocean Pacific, a l'èst de China, Corèa e Russia, que s'espandeish, dens ua direccion nòrd-èst / sud-oèst, de la Mar d'Okhotsk a la Mar de China Orientau.

14 de mai de 2013 veire/modificar

Violin VL100.jpg
Lo violon qu'ei un instrument de còrdas hregadas dab quate còrdas e jogat dab un arquet. Uei lo dia, qu'ei lo membre lo mei petit e lo mei agut de la familha deus instruments de còrdas hregadas descendenta de la lira da braccio qui compta tanben lo vriulon alto, lo violoncèl e, en partida, la contrabassa (puishqu'aquesta darrèra b'ei tanben tanhenta de la familha de la viòla de gamba ; marginaument aquesta familha qu'a conegut autes còps un violino piccolo, un vriulon tenòr, un violoncèl piccolo e qu'existeish quitament ua octobassa.

15 de mai de 2013 veire/modificar

Louis Armstrong restored.jpg
Louis Armstrong (tanben chafrat Satchmo 1901-1971) que ho un cornetista e trompetista solista e improvisator de jazz deus màgers deu sègle XX, vadut en Loïsiana, Estats Units d'America. Que ho tanben famós com cantaire dab ua mena de votz particulara emplegada dens mantuns improvisacions. Dab lo cant e l'instrument que desvolopè articulacions e lengatges musicaus hèra influenciaus dens l'istòria deu jazz e dens lo hat d'aqueth art.

16 de mai de 2013 veire/modificar

Samurai.jpg
Samorai es un mot japonés que designa un membre de la classa guerrièra que dirigissiá lo Japon feudal pendent prèp de 700 ans.

17 de mai de 2013 veire/modificar

Flag of Val d'Aran.png
Aran o era Val d'Aran (mens locaument era/la Vath d'Aran, la Vau d'Aran) ei un parçan d'Occitània, situat ena region istorica de Gasconha, e formant ua comarca semiautonòma, administratiuament e istoricament assignada ath Principat de Catalonha e ar Estat espanhòu. Eth caplòc ei era vila de Vielha.

18 de mai de 2013 veire/modificar

Battle of Gettysburg, by Currier and Ives.png
La Guèrra de Secession o Guèrra Civila Americana (American Civil War en anglés) foguèt un conflicte significatiu en l'istòria dels Estats Units d'America, qu'aguèt luòc entre los ans 1861 e 1865. Los dos partits afrontats foguèron las fòrças dels estats del Nòrd contra los recentament formats Estats Confederats d'America, integrats per onze estats del Sud que proclamèron la siá independéncia.

19 de mai de 2013 veire/modificar

Camponotus Cruentatus.jpg
Las formigas (var. ahromigas) (familha dels formicidatsFormicidae — ) son d'insèctes socials formant de colonias, apeladas formiguièrs, de còps fòrça complèxas. Fan partida de l'òrdre dels imenoptèrs, coma las vèspas e las abelhas. Los termits, d'unes còps apelats formigas blancas, constituisson l'òrdre dels isoptèrs e son doncas pas particularament aparentats a las formigas. (Lo termit es una espècia puslèu arcaïca a l'invèrs de la formiga, pro evoluida).

20 de mai de 2013 veire/modificar

Guggenheim-bilbao-jan05.jpg
Lo deconstructivisme es una escòla arquitectonica que nasquèt a la fin dels ans 1980. Se caracteriza per la fragmentacion, lo dessenh non lineari, la projeccion de las idèas cap a la superfícia de las estructuras e, en aparéncia, dins la geometria non euclidiana. Per exemple, de formas non rectilinhas que s'utilizan per distorsionar e dislocar qualques principis elementaris de l'arquitectura coma l'estructura e l'envolòpa de l'edifici. L'aparéncia visuala finala dels edificis de l'escòla deconstructivista se caracteriza per una estimulanta imprevisibilaitat e un caòs contrarotlat.

21 de mai de 2013 veire/modificar

Felibre 1854.jpg
Lo Felibritge es un movement dedicat a la lenga e la cultura occitanas, amb de connexions fins dins lei País Catalans. Son accion se situa especialament dins lo domeni literari. Sa vocacion es de favorizar e d'organizar la sauvagarda e la promocion de la lenga occitana e de tot çò que constituís la cultura especifica dei país de lenga d'òc. Lei membres d'aqueu movement son lei felibres e lei felibressas.

22 de mai de 2013 veire/modificar

J G Trautmann Das brennende Troja.jpg
La Guèrra de Tròia foguèt, segon la legenda, una guèrra de las armadas aquèas (es a dire, grègas) contra la vila de Tròia en Asia Menora, seguissent lo rapte (o seduccion) d'Elena d'Esparta per Paris. La guèrra es un dels eveniments mai importants de la mitologia grèga e es contat dins un cicle de poèmas epics que sonque dos, l'Iliada e l'Odissèa d'Omèr, demorèron entièrs. L'Iliada descriu un episòdi ja avançat la guèrra, e l'Odissèa explica lo viatge de retorn d'un dels caps grècs, Ulisses. De poètas grècs posteriors descriguèron d'autres partidas de l'istòria, e tanben lo poèta roman Virgili dins son Eneïda.

23 de mai de 2013 veire/modificar

Human alfa2beta2 hemoglobin.gif
L'emoglobina es una proteïna d'estructura quaternària, que la principala foncion es de transportar lo dioxigèn dins l'organisme uman e dels autres vertebrats. L'emoglobina se trapa subretot a l'interior dels globuls roges del sang (13,5 a 17,5 g/dl per l'òme e 12.5 a 15,5 g/dl per la femna de sang d'emoglobina) çò que lor balha la color roge.

24 de mai de 2013 veire/modificar

Portrait de Roumanille.jpg
Josèp Romanilha (Jóusè Roumaniho, en nòrma mistralenca - Sant Romieg de Provença, lo 8 d'agost de 1818 - lo 24 de mai de 1891) foguèt un escrivan provençau, professor de Frederic Mistral e fondator amb eu dau Felibritge. Foguèt tanben son segond capolier.

25 de mai de 2013 veire/modificar

Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg
Otto von Bismarck (1èr d'abriu de 1815, Schönhausen - 30 de julhèt de 1898, Friedrichsruh) èra un òme politic prussian puei alemand. Foguèt ministre-president de Prússia de 1862 a 1890, cancelier de la Confederacion d'Alemanha dau Nòrd de 1867 a 1871 e cancelier de l'Empèri alemand de 1871 a 1890. Aguèt un ròtle primordiau dins l'unificacion d'Alemanha entre 1864 e 1871. Per sei servicis au profiech dau rèi de Prússia puei de l'emperaire alemand, venguèt còmte de Bismarck en 1865, prince de Bismarck-Schönhausen en 1871 e enfin duc de Lauenburg en 1890.

26 de mai de 2013 veire/modificar

Gulf Offshore Platform.jpg
Lo petròli es una mescla complèxa non omogenèa d'idrocarburs, còrses compausats formats per idrogèn e carbòni. Lo petròli pòt prendre diferents aspèctes, de jaunàs e liquid a negre e viscós. Aquestas diferéncias son degudas a las relacions entre los tipes d'idrocarburs. Es una ressorsa naturala non renovelabla, e actualament tanben la principala font d'energia dels païses desvolopats.

27 de mai de 2013 veire/modificar

Flag of Australia.svg
Austràlia (oficialament Commonwealth d'Austràlia) es un país que cobrís la mai granda illa d'Oceania e l'illa de Tasmania. Los païses vesins son Indonesia, Timòr Èst, Papoa-Nòva Guinèa, las Illas Salamon, Vanuatu, Nòva Caledònia e Nòva Zelanda. Sa capitala es Canberra. Sa populacion es estimada a 21 300 000 estatjants. Lo Commonwealth d'Austràlia es una monarquia parlamentària e un sòci del Commonwealth de las Nacions.

28 de mai de 2013 veire/modificar

Leclerc-openphotonet PICT6015.JPG
Un carri de combat (var. charri de combat, carro de combat) (o carri d'assaut, o blindat, o tanc) es un veïcul militar armat e blindat e amb un sistèma de traccion tot terren. Los primièrs veïculs faguèron partida de l'armada britanica pendent la Primièra Guèrra Mondiala ; apareguèron coma una responsa davant las dificultats qu'aviá l'infantariá convencionala quand li caliá atacar las trencadas protegidas per fil de fèrre e mitralhièra, que i fracassava sovent contra.

29 de mai de 2013 veire/modificar

Full Moon Luc Viatour.jpg
La Luna (var. Lua) es lo solet satellit natural de la Tèrra. A un diamètre de 3475 km e orbita a una distància mejana de 384 400 km. Sa massa es 81 còps pus pichona que la de la Tèrra, e l'acceleracion de la gravitat es aperaquí un seisen d'aquela de la Tèrra. Sa superfícia es claufida de cratèrs e son atmosfèra es insignificanta. Foguèt lo 21 de julhet de 1969, amb los astronautas de l'Apollo XI, que los òmes botèron lo pè sus son sòl lo primièr còp.

30 de mai de 2013 veire/modificar

LuXun1930.jpg
Lu Xun , del seu nom de naissença Zhou Shuren (nascut lo 25 de setembre de 1881 a Shaoxing, província de Zhejiang, e mòrt lo 19 d'octobre de 1936 à Shanghai), èra un escrivan chinés, un dels « fondators de la literatura chinesa contemporanèa ».

31 de mai de 2013 veire/modificar

Ibn Battuta (1304-1369) èra un explorator e un viatjaire musulman dau sègle XIV. Partit de Marròc en 1325 per faire lo romavatge musulman de La Mèca, decidiguèt de contuniar son viatge per visitar lo rèsta dei país musulmans de son epòca. Per aquò, aprofichèt lei rotas comercialas dau sègle XIV per explorar lo nòrd d'Africa, l'Empèri malian, Egipte, Aràbia, Mesopotamie, Pèrsia, Anatòlia, lo Khanat de l'Òrda d'Aur, lo centre dau continent asiatic, l'Índia, l'Asia dau Sud-Èst e China. A la fin de sa vida, sei trajèctes diferents representavan una distància de 120 000 quilomètres. Rintrat au Marròc en 1354, s'ocupèt alora d'escriure lo racònte de sei viatges.