Portal:Bearn

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar

Portau de Bearn modificar ]

Blason du Béarn.svg
Béarn flag.svg
Bearn o Biarn qu'ei un país occitan situat au pè deus Pirenèus. Ligat successivament a Aragon puish a Gasconha, que vadó, enter los regnats de Gaston Fèbus e deu Noste Enric, país sobiran puish cap deu Reiaume de Navarra (dab pas sonque la Baisha Navarra après 1512). Bearn qu'ei tanben ua província istorica francesa integrada a França en 1620 ; abans aquesta data, l'occitan de Bearn (lo bearnés) que ho la sola lenga administrativa deu Reiaume de Navarra e que partatgè aqueste estatut dab lo francés dinc a la Revolucion.

Uei lo dia, la soa capitala qu'ei Pau (las autas capitalas istoricas que hon, successivament Morlans puish Ortès).

Lo gentilici qu'ei bearnés -esa o biarnés -esa.

Bearn que forma, dab la Baisha Navarra, Labord e Sola (compausant lo País Basc francés) e un tròç de Gasconha deu Baish Ador, lo departament deus Pirenèus Atlantics (64), que n'ocupa los 3/5 deu territòri.

Lutz sus... modificar ]

SarrançaCampaner.jpg

Sarrança qu'ei ua vila bearnesa de la Vath d'Aspa e lòc famós de romiatge vodat a la Verge. Qu'ei tanben lo lòc on e's'escad la narracion de l'Eptameron de Margarida de Navarra puishque los personatges que son embarrats a Sarrança per'mor de la creishuda de las aigas e que's hican, per passar los temps, a contà's las istoèras amassadas dens l'òbra .

Cultura e tradicions modificar ]

Lengas

Bearnés - Francés - Occitan - Gascon
Obelisc de Desporrins, Acós

Escrivan

Gaston Fèbus - Jacòb de Gassion - Arnaut de Saleta - Joan Enric de Fondevila - Ciprian Desporrins - Xavièr Navarròt - Alèxi Peiret - Vastin Lespin - Simin Palai - Sèrgi Javaloyès - Marilís Orionaa -Julien de Casabona - Jan Hustaish - Joan Gastellú-Sabalòt - Rogèr Lapassada - Albèrt Peirotet - Eric Gonzales
Fronton de Pardias

Musica

Instrument : Tamborin de còrdas
Marcèu Amont - Arnapi - Daniel Balavoine - Bertrand Cantat - Nathalie Cardone- Nadau - Pèir de Jeliòt - Estar - Balaguèra - Parpalhon - Los Pagalhós - Ardalh - Los Seuvetons - Lo Cèu de Pau - Èr Navèth - Los de Laruns - Marilís Orionaa - Joan Francés Tisnèr - Verd e Blu - Los de L'Ouzom

Canta bearnesa

Aqueras montanhas - Bèth cèu de Pau - Rossinholet qui canta - Quant vòs ganhar pastoreta charmanta - Dus pastors a l'ombreta - Lo primtemps qu'ei arribat

Actor comic

Television Tania Young

Cinèma

Monument

Hortalessa deu Portalet - Castèth de Pau - Castèth de Bètlòc - Castèth de Montanèr - Castèth de Morlana - Castèth d'Aas - Catedrau d'Auloron - Catedrau de Lescar - Santuari de Bètharram - Glèisa de Monenh - Glèisa de Luc - Catedrau d'Auloron - Catedrau de Lescar - Pont d'Ortès - Pont de la legenda a Sauvatèrra - Obelisc de Desporrins - Ostau de Bernadòta

Gastronomia Garbura - Juranson (vin) - Bearn (vin) - Arroset de Bearn - Hitge gras - Meravilhas de carnavau - Confit de guit

Construccion

Ostau bearnés

Eveniment

Hestiv'Òc

Vestit

Berret

Jòcs

Quilhas de nau