L'Espitalet (País de Fois)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi L'Espitalet (prèp d'Andòrra))
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, veire L'Espitalet (omonimia).

L'Espitalet
L'Hospitalet-près-l'Andorre

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
L hospitalet pres l andorre ariege.JPG
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 42° 35′ 30″ N, 1° 48′ 14″ E
Superfícia 26,12 km²
Altituds
 · Maximala
 · Minimala
 
2 816 m
1 279 m
Geografia politica
Region istorica País de Fois Armas del País de Fois
Estat Bandièra de França França
Region
76
Occitània (region administrativa)
Departament
9
Arièja Armas del Departament d'Arièja
Canton Nauta Arièja , ancianament del Canton d'Ax
Intercom
240900266
CC de Nauta Arièja 200066363
Cònsol Arnaud Diaz (2014-2020)
Geografia umana
Autras informacions
Gentilici (en francés)
Còde postal 09390
Còde INSEE 09139

L'Espitalet (en francés  : L'Hospitalet-près-l'Andorre) es una comuna occitana del País de Fois situada dins lo departament d'Arièja e la region Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia[modificar | modificar la font]

Comuna situada dins los Pirenèus sus l'Arièja prèp del Principat d'Andòrra; accès al Pas de la Casa per las rotas RN 22 e RN 20 o RN 320 (Pas de Pimorens e Tunèl de Pimorens).

Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de L'Espitalet
Merens
Canillo
(PRINCIPAT D'ANDÒRRA)
L'Espitalet
Portè i Pimorent
(Pirenèus Orientals)

Toponimia[modificar | modificar la font]

Las fòrmas ancianas son Hospiltal de santa Suzanna (sense data fornida), Ospital Ste-Suzanne, en 1418, Dessus lo loc de Mérenx es l’ospital do Senta Suzana, appertinent al comandayre de Capoleg, de l’ordre de Sent Johan de Jherusalem..., en 1445. Lo nom ven del latin hospitale, « ostal que i son recebuts d'òstes » e pren lo sens d'un ostal espitalièr, sus un grand camin, tengut per d'òrdres religioses e mai que mai l'òrdre de Sant Joan de Jerusalèm [1][2]. L'espital èra donc un ostal de refugi ont las gents que traversavan los pòrts e los passes de la sèrra pirenenca per temps de nèu o d’auratge s’abrigavan.

Istòria[modificar | modificar la font]

Origina de la fondacion del vilatge[modificar | modificar la font]

Segon la cronica de Vich, l’Espitalet deuriá sa fondacion al cavalièr Bertrand d’Enveight, nebot de Susana d’Enveight, doarièra de Cerdanha, que los tèrmes anavan fins a Merens. Susprés en 1003 amb son caval, per una tormenta de nèu sul penjal occidental del pas de Pimorens, lo Cavalier d’Enveight faguèt lo vòt, s'aviá la vida salva, de far un espital. Alara, dubriguèt amb son espada lo ventre de sa bèstia, n'arraquèt las entralhas e se lotgèt a lor plaça. Se podèt alara calfar, en esperant una enlusida e tornar trobar son camin.

Tenguèt sa promessa e uèi encara existís l’orador que faguèt construire prèp d'un pont nomenat Santa Susana. Lo refugi de Santa Susana foguèt menat per de religioses de l’ordre dels Espitalièrs de Sant Joan de Jerusalèm. La populacion de l’Espitalet se compausava de 7 a 8 religioses al servici de l’espital, ajudats per qualques trabalhadors volontaris (Donats) per curar los viatjaires e los romiaires, gardar los tropèls e cultivar las tèrras. Totes vivián paurament.

En 1791, l’Espitalet venguèt un masatge de Merens. Fins a la mitat del sègle XVII, l’Espitalet se nomenava Espital de Santa Susana. Après la pèsta de 1631 e segon los registres de l’estat civil de Merens, lo vilatge possedissiá una glèisa de Santa Susana, e un cementèri separat d'aquel de Merens.

Sègle XIX[modificar | modificar la font]

Vilatge prèp de la frontièra, L’Espitalet foguèt envasit pels Espanhòls en abril de 1793, en 1811 e 1812 quand « descendèron » dins la region d’Ax e fin a Tarascon.

Las minas de fèrre de Pimorens servent a las fargas de la val d'Arièja n'en faguèron, encara mai, un passatge e un relais. En 1865, la rota RN 20 s’arrestavan a Merens, fins a la fin del sègle XIX.

D'avalancas demòran dins las memòrias: aquela del 4 genièr de 1895, aquelas dels 16 e 25 de decembre de 1906… Sa posicion sus la termièra e sa topografia fan de l’Espitalet un caireforc: un burèu de Pòstas a dubèrt lo 1èr d'octobre de 1898. Amb l'arribada del tren dempuèi Tolosa fins a Ripoll foguèt bastit un tunèl lo 20 d'octobre de 1908. Una usina idroelectrica i es installada e tanben un pòste de doanas.

En 1896, a L’Espitalet i aviá 28 ostals per 34 familhas e 139 abitants.

Epòca contemporanèa[modificar | modificar la font]

La rota d’Andòrra pel Pas de la Casa dempuèi la rota del Pas del Pimorens a dubèrt en 1933 e lo tunèl del Pimorens en 1994 al confinh del País de Fois, Cerdanha e Capcir.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2020 Arnaud Diaz   quadre superior
març de 2001 2008 Roger Barthez    
  2001      
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de Haute Ariège (en francés), donc de Nauta Arièja.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): , totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
152 136 155 148 145 132 108 134 131
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
131 138 143 140 141 127 140 147 139
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
148 136 193 125 80 125 117 122 133
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
193
161
186
171
146
166
107
98
89
2009 2010
91
92
94
95
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 355
  2. http://www.histariege.com/hospitalet.htm

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]