Ascas (Tarn e Garona)

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Ascas
Asques

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
020 Asques ( 82120 ).JPG
La glèisa de Nòsta Dòna d'Ascas.
Defautoc.png
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 59′ 24″ N, 0° 57′ 39″ E
Superfícia 10,61 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
187 m
176 m
80 m
Geografia politica
País Carcin Armas de Carcin
Parçan Lomanha
Estat Bandièra de França França
Region
76
Occitània (region administrativa)
Departament
82
Tarn e Garona Armas deu Departament de Tarn e Garona
Arrondiment
821
Los Sarrasins
Canton
8210
Garonne-Lomagne-Brulhois, ancianament de La Vit
Intercom
248200065
de la Lomagne Tarn et Garonnaise
Cònsol Alain Falgayras
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
142 ab.
Evolucion de la populacion

ab.
Densitat 13,38 ab./km²
Autras informacions
Còde postal 82120
Còde INSEE 82004

Ascas[1][2] (oficialament en francés Asques) es ua comuna lomanhòla, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia[modificar | modificar la font]

Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]

Comunas confrontantas de Ascas
Sent Miquèu Lo Pin Caumont
Lo Casterar Ascas Sent Arromèc
La Vit

Toponimia[modificar | modificar la font]

Las fòrmas ancianas d'Ascas son : domini de Asquis, en 1343, Beata Maria de Asquis, en 1480, Asquis, en 1532, Asques (Cassini). La prononciacion es : ['askɔs] [3].

Cau benlèu metre lo nom en relacion ambe Ascas (Gironda)), Asca (Hauts Pirenèus), Ascon, Ascó (Catalonha), qu'es exactament lo meteis nom que Ascon, mès tanben damb Asco (Corsega). Son de noms qu'embarrassan los toponimistas. Per Ascon, Dauzat vei lo basque as, aitz, « punta rocassosa » e un sufixe escur, per Asco, los dos Ascas e Asca, un tèma prelatin escur [4]. Per Ascas de Gironda, Bénédicte Boyrie-Fénié tròba pas de solucion, mès evòca un mot prelatin, eretat peu basque aska, « bes, regòla, comba ». Burgan e Lafon vesen pas tanpauc de solucion clara per Ascas de Tarn e Garona. La proposicion de Negre, un nom roman *asca, « hasti » es regetada per B. Boyrie-Fénié e per Burgan e Lafon, com de febla acceptibilitat toponimica [5],[6].

La situacion geografica d'aqueths toponimes presenta çaquelà quauques semblanças. Ascon tresplomba de 100 m la vath prigonda deu riu nommat en francés La Lauze. La situacion es la medisha per Asco, que domina la cluta deu riu Asco, nommat localament Stranciacone. Son pr'aquò de situacions banalas en montanha e benlèu que lo nom a una auta origina. Mès per Ascas (Gironda), es quicòm mèi. Dens la ribèra de Dordonha, las ribas alentorn despassan a pena lo nivèl del flume, tirat a Ascas, plaçat sus una tuca isolada de la planada calcària, que tresplomba dirèctament las aigas. Dens lo païsatge girondin pauc traversut, un tau siti devó impressionar los abitants. L'exemple d'Ascas ha comprene milhor perqué l'idèa de « lòc que tresplomba un riu » pòt èsser un punt comun. Per la vila d'Ascó, es pas tan caracteristic : l'aglomeracion es pus hauta qu'Èbre d'un desenat de mètres, çò qu'es banal dens un país mediterranèu, que los aigats i son perilhoses. Ascas (Tarn e Garona) es sus una planada, mès entre dus rius a pauca distància, lo Riu d'Ascas e Riutòrt : l'idèa principala es mèi o mens mantenguda. I a pas que per Asca (Hauts Pirenèus), que Michel Morvan explica per un mot basque aska, « nauc » [7] qu'òm pòt èsser embarrassat; pr'aquò, la glèisa es sus un tap que domina un riu, çò que pòt justificar un brin l'idèa prepausada.

Totis aqueths noms son dens un territòri aquitano-basco-iberic, hòra d'Asco; mès la Corsega es pas exempta de toponimes aparentats au basque. Lo mot aska, « nauc » es pas la solucion çaquelà. Cau supausar un *as-k-, benlèu aparentat au tèma idronimic *as [8], qu'auré quitat d'estar un apellatiu en gascon, en catalan e en lenga euscarica. Encara que lo mot asque (grafia de Palay), « lhavet, avalanca, lit » que conten per natura l'idèa de haut e de baish, es benlèu pas desprovesit de ligam semantic damb lo mot comun a totis nòstes toponimes.

  • Doasac. Las fòrmas ancianas son : Doazaco en 1380, Beata Maria de Doazaco, en 1741, Douasac Succ. « sucursala », dens Cassini. La prononciacion es [dwa'zak]. Doasac ven deu nom latin d'òme Donatius damb lo sufixe -acum, latinizacion deu sufixe gallés -aco(n). Doasac èra donc probablament ua anciana grana propietat gallo-romana qu'avèva per mèste Donatius. *Donatiacum passa a Doasac, equivalent de Donasac dens los autes dialèctes occitans : lo grope -ti- après vocala dona [z] e l' n intervocalica dispareish en gascon [9].

Istòria[modificar | modificar la font]

  • en 1822, Ascas annexèt Doazac (nom francés), Doasac en occitan [10].

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
1989 2020 Alain Falgayras divèrs esquèrra mestierau
1977 1989 Jacques Maynard    
1944 1977 Misaël Cabirol    
1935 1944 Frédéric Sarraud    
1925 1935 Maurice Roujean    
1911 1925 Antoine Mothes    
1898 1911 Paul Quilhot [11]    
  1898      
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 142, totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
157 126 165 169 375 392 400 379 387
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
390 370 360 349 319 293 319 289 269
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
266 251 248 205 223 205 185 173 141
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
139
122
116
110
117
134
128
124
130
133
2009 2010
135
138
140
143
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • 1822 : annexion de Doasac

Demografia de Doasac[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 142, totala:
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
182 140 213 296 - -
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008




Cercar
Cercar
126
124
130
133
2009 2010
135
138
140
143
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • Las donadas de la dreta deu grafic son las de la comuna entièra d'Ascas.

Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
  2. Sit Toponimia occitana
  3. Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
  4. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p; 31
  5. Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
  6. Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
  7. Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
  8. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 42
  9. Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
  10. http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=1517
  11. http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-asques-82.html