Parçans d'Occitània

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Los parçans d'Occitania

Es possible d'establir una lista de parçans d'Occitània gràcias a certanas donadas sinteticas e precisas (e mai se i a pas encara una convencion definitiva e consensuala sus lors limits, lors noms e lor nombre). Las donadas disponiblas son aquestas:

  • Tocant la part d'Occitània situada dins l'estat francés, lo geograf occitan Frederic Zégierman prepausa, dins Le guide des pays de France (Fayard, 1999), la sola sintèsi completa amb de mapas e una lista detalhada. Zégierman se situa dins l'encastre estatal francés mas respècta e intègra la cultura occitana.
  • Dins las Valadas Occitanas de l'estat italian, las comunautats montanhòlas equivalon a de parçans.
  • La Val d'Aran de l'estat espanhòl a l'estatut oficial de "comarca", equivalent a un parçan.
  • Lo Principat de Mónegue es un territòri a despart.

Aquestes elements son la basa de la lista dels parçans d'aqueste article.

  • Remarcas
    • Per mai de detalhs sus lo concèpte de "parçan" o "comarca", vejatz l'article parçan.
    • Es possible d'imaginar de configuracions diferentas, mas la foncion d'aqueste article es de se limitar a las realitats oficialas (estatut d'Aran, comunautats montanhòlas) o ben a de publicacions existentas e reconegudas (Zégierman 1999).
    • L'instabilitat e l'escambarlament dels "païses" e "comunautats d'aglomeracion" organizats per l'estat francés empacha de los integrar a aquesta lista.
    • La documentacion e la fixacion dels toponims es pas acabada en occitan, qualques noms de luòc d'aqueste tablèu son pas totalament assegurats encara.
    • Los mots generics Aut ..., Auta ..., Bas ..., Bassa ..., Val ... coneisson de formas regionalas qu'òm pòt utilizar legitimament, mas son pas reproduchas aicí de manièra sistematica per de rasons d'economia (Aut/Naut/Haut ..., Auta/Nauta/Hauta ..., Bas/Baish ..., Bassa/Baisha..., Val/Vau/Vath ...)


Lista dels parçans d'Occitània[modificar | modificar la font]

A[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Agarnagués l'Agarnaguès, l'Aganaguès Lengadòc (País de Fois) F Pàmias
Albigés, vejatz: lo País d'Albi
Albret, vejatz: Labrit
Ambrunés l'Embrunais Daufinat / Provença F Ambrun
Aran, vejatz: la Val d'Aran
Artensa l'Artense Auvèrnhe F Bòrt
Astarac l'Astarac Gasconha F Miranda
Aubrac l'Aubrac Auvèrnhe / Lengadòc / Guiana (Roergue) F Chaldas Aigas
Aura, vejatz: la Val d'Aura
l'Aut Ador, localament: eth Naut Ador / eth Haut Ador le Haut Adour Gasconha (Bigòrra) F Banhèras de Bigòrra
l'Aut Agenés, localament: l'Aut Agenés / lo Naut Agenés le Haut Agenais Guiana (Agenés) F Vilanuèva d'Òlt
l'Aut Verdon le Haut Verdon Provença F Anòt
l'Aut Vivarés, localament: lo Naut Vivarés le Haut Vivarais Lengadòc (Vivarés) F Anonai
l'Auta Marcha, localament: la Nauta Marcha la Haute Marche Lemosin F Garait
l'Auta Val de Var la Haute Vallée du Var Comtat de Niça F Lo Puget Tenier

B[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
lo Bacin de La Sala le Bassin de Decazeville Guiana (Roergue) F La Sala
Baish ..., vejatz: Bas ...
Baisha ..., vejatz: Bassa ...
las Baroniás Daufinencas les Baronnies (Dauphinoises) Daufinat F Niom
las Baroniás Gasconas, localament: eras Baronias Gasconas les Baronnies (Gasconnes) Gasconha (Bigòrra) F Tornai
lo Bas Ador, localament: lo Baish Ador[1] le Bas-Adour Gasconha F Baiona, Biàrritz, Anglet
lo Bas Armanhac, localament: lo Baish Armanhac le Bas Armagnac Gasconha F Eusa
lo Bas Verdon (sinonim: lo País de Verdon) le Bas Verdon, le Pays du Verdon Provença F Valençòla
lo Bas Vivarés le Bas Vivarais Lengadòc (Vivarés) F Aubenàs[2], Privàs
la Bassa Marcha la Basse Marche Lemosin F Belac
Bearn (sinonim: Biarn) le Béarn Bearn F Pau
Besierés le Biterrois Lengadòc F Besièrs
Biarn, vejatz: Bearn
Bigòrra, vejatz: lo País de Tarba
Boriana la Bouriane, le Pays Bourian Guiana (Carcin) F Gordon
Bòrn le Pays de Born Gasconha F Mamisan
lo Boscatge Borbonés le Bocage Bourbonnais Borbonés F Montluçon
las Botèiras les Boutières Lengadòc (Vivarés) F Lo Chailar
Brageiragués le Bergeracois Guiana (Peiregòrd) F Brageirac
Briançonés le Briançonnais Daufinat / Provença F Briançon
Brinholenc le Brignolais Provença F Brinhòla
Brivadés le Brivadois Auvèrnhe F Briude
Brulhés le Brulhois Gasconha F La Pluma
Bug le Pays de Buch Gasconha F Arcaishon

C[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Cairàs le Queyras Daufinat / Provença F Agulhas
Camarga la Camargue Provença F Arle
Cantal/Cantau, vejatz: los Monts de Cantal
lo Captalat de Bug, vejatz: Bug
Carcassés le Carcassès, le Pays Carcassonnais Lengadòc F Carcassona
lo Carcin Blanc le Quercy Blanc Guiana (Carcin) F Caors
Carladés le Carladez, le Carladès Auvèrnhe F Lo Mur de Barrés
la Castanhau la Châtaigneraie Auvèrnhe F Orlhac
Castrés le Castrais Lengadòc F Castras
Caunés le Lacaunais Lengadòc F La Cauna
los Causses de Carcin les Causses du Quercy Guiana (Carcin) F Gramat
las Cevenas (sinonim: la Cevena) les Cévennes Lengadòc F Alès
Champsaur-Vaugaudemar le Champsaur-Valgaudemar Daufinat / Provença F Sant Bonet de Champsaur
Chantal/Chantau, vejatz: los Monts de Cantal
Cofolentés le Confolentais Lemosin[3] F Cofolents
Combralha (sinonim: las Combralhas) la Combraille, les Combrailles Auvèrnhe / Lemosin F Sant Alòi de las Minas
Comenge le Comminges Gasconha F Sent Gaudenç
lo Comtat Venaicin (sinonim: la Comtat) le Comté Venaissin Provença F Avinhon
Condomés le Condomois Gasconha F Condòm
las Corbièras les Corbières Lengadòc F Lesinhan de las Corbièras
Coserans le Couserans Gasconha F Sent Guironç
la Costièra de Nimes, localament: la Costiera de Nimes les Costières Provença / Lengadòc F Nimes
la Costièra Niçarda, localament: la Costiera Niçarda
(sonada inexactament lo "País Niçard", qu'es pus grand en realitat)
le Littoral Niçois (inexactament, "le Pays Niçois") Comtat de Niça (Principat de Mónegue per Menton) F Niça
Crau (sinonim: la Crau d'Arle) la Crau Provença F Selon de Provença

D[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Devolui le Dévoluy Daufinat / Provença F Sant Estève de Devolui
Diés le Diois Daufinat F Diá
Dobla e Landés la Double et Landais Guiana (Peiregòrd) F Moissida
Donasan le Don(n)ezan Lengadòc (País de Fois) F Querigut
la Dordonha Lemosina la Dordogne Limousine Lemosin F Aus Gletons
Draguinhanenc le Dracénois, la Dracénie Provença F Draguinhan

E[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
l'Entre Doas Mars, localament: l'Entre Duas Mars l'Entre-Deux-Mers Gasconha F La Reula
l'Espinosa l'Espinouse Lengadòc F Bedarius
Esterèu l'Estérel Provença F Frejús

F[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Fenolhedés (sinonim: la Fenolheda) le Fenouillèdes Lengadòc F Sant Pau de Fenolhet
Fesensaguet le Fezensaguet Gasconha F Mauvesin
Forcauquierés le Pays de Forcalquier Provença F Forcauquier
Frontonés le Frontonnais Lengadòc F Frontonh

G[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Galhaqués le Gaillacois Lengadòc F Galhac
Gapencés le Gapençais Daufinat / Provença F Gap
las/lei Garrigas les Garrigues Provença / Lengadòc F Banhòus de Céser
Gaure le Pays de Gaure Gasconha F Florença
Gimoés (sinonim: Gimontés) le Gimoès, le Gimoez, le Gimontois Gasconha F Gimont
las Granda e Petita Limanhas, vejatz: Limanha
los Grands Causses les Grands Causses Guiana (Roergue) / Lengadòc F Milhau
La Grava les Graves Gasconha F Bordèu

H[modificar | modificar la font]

Haut ..., vejatz: Aut ...
Hauta ..., vejatz: Auta ...

L[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Labrit (sinonim: Albret) l'Albret Gasconha F Nerac
la Lana Gran la Grande Lande Gasconha F Morcens
las Lanas Petitas, inclusent Marsan Les Petites Landes, le Marsan Gasconha F Lo Mont de Marsan
Lauragués le Lauragais Lengadòc F Castèlnòu d'Arri
Lavedan le Lavedan Gasconha (Bigòrra) F Lorda
Leveson-Rodanés le Lévezou-Ruthénois Guiana (Roergue) F Rodés
Libornés le Libournais Gasconha F Liborna
Limanha (sinonim: las Granda e Petita Limanhas) la Limagne, les Grande et Petite Limagnes Auvèrnhe F Clarmont-Ferrand
la Limanha Borbonesa la Limagne Bourbonnaise Borbonés F Vichèi
Limarga la Limargue Guiana (Carcin) F Fijac, Sant Seren
la Linha daus Puèis, vejatz: los Monts Domats
Liuradés le Livradois Auvèrnhe F Tièrn
Lodevés le Lodévois Lengadòc F Lodeva
Lomanha la Lomagne Gasconha F Leitora

M[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Manhoac le Magnoac Gasconha F Lanamesa
Maremne le Maremne, le Seignanx, la Gosse Gasconha F Cap Berton
Marensin le Marensin Gasconha F Castèths
Marjarida la Margeride Lengadòc / Auvèrnhe F Mende
Marmandés le Marmandais Guiana (Agenés) F Marmanda
Marsan, vejatz: las Lanas Petitas
las/lei Mauras les Maures Provença F Sant Tropetz
Mauriagués le Mauriacois Auvèrnhe F Mauriac
Medoc le Médoc Gasconha F L'Esparra
Mónegue Monaco Mónegue M Mónegue
Montalbanés le Montalbanais Guiana (Carcin) F Montalban
la Montanha Borbonesa la Montagne Bourbonnaise Borbonés F Lo Maiet de Montanha
la Montanha Lemosina la Montagne Limousine Lemosin F Sent Liunard
la Montanha Negra la Montagne Noire Lengadòc F Masamet
Montpelhierenc le Pays de Montpellier, le Montpelliérais Lengadòc F Montpelhièr
los Monts Domats (sinonim: la Linha daus Puèis) les Monts Dôme, la Chaîne des Puys Auvèrnhe F Pontgibaud
los Monts de Cantal (sinonims: Cantal/Cantau/Chantal/Chantau) les Monts du Cantal Auvèrnhe F Riòm de las Montanhas

N[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Narbonés le Narbonnais Lengadòc F Narbona
Naut ..., vejatz: Aut ...
Nauta ..., vejatz: Auta ...
Nontronés le Nontronnais Guiana (Peiregòrd) / Lemosin F Nontronh

O[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Oesen l'Oisans Daufinat F L'Aup d'Ueis
Òrta e Tardoira l'Horte et Tardoire Lemosin / Guiana (Peiregòrd)[4] F La Ròcha Focaud

P[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
lo País d'Ais le Pays d'Aix Provença F Ais de Provença
lo País d'Albi
(sonat inexactament "Albigés", qu'es pus grand en realitat)
Le Pays d'Albi (inexactament "l'Albigeois") Lengadòc F Albi
lo País d'Ate (sinonim: lo País d'At) le Pays d'Apt Provença F Ate
lo País d'Aush le Pays d'Auch Gasconha F Aush
lo País d'Egues le Pays d'Aigues Provença F Pertús
lo País d'Òlmes le Pays d'Olmes Lengadòc F L'Avelhanet
lo País d'Usercha le Pays d'Uzerche Lemosin F Usercha
lo País d'Ussèl le Pays d'Ussel Lemosin F Ussèl
lo País de Borgon Nuòu le Pays de Bourganeuf Lemosin F Borgon Nuòu
lo País de Briva le Pays de Brive Lemosin F Briva
lo País de Buech les Pays du Buëch Daufinat / Provença F L'Aranha Montaiglin
lo País de Concas le Pays de Conques Guiana (Roergue) F Concas
lo País de Faiença le Pays de Fayence Provença F Faiença
lo País de Fois-Seron
(sonat inexactament lo "País de Fois", qu'es pus grand en realitat)
Le Pays de Foix-Séronais, le Pays de Foix-Sérou (inexactament "le Pays de Foix") Lengadòc (País de Fois) F Fois
lo País de Grassa le Pays de Grasse Provença F Grassa
lo País de La Sotarrana le Pays de La Souterraine Lemosin F La Sotarrana
lo País de Manòsca le Pays de Manosque Provença F Manòsca
lo País de Saut Lengadocian le Pays de Sault (Languedocien) Lengadòc F Quilhan
lo País de Saut Provençal, localament: lo País de Saut Provençau le Pays de Sault (Provençal) Lengadòc F Saut
lo País de Tarba
(sonat inexactament "Bigòrra", qu'es pus granda en realitat)
Le Pays de Tarbes (inexactament "la Bigorre") Gasconha (Bigòrra) F Tarba
lo País de Tula le Pays de Tulle Lemosin F Tula
lo País de Verdon, vejatz: lo Bas Verdon F
lo País de Vinhana (sinonim: lo País de Viena) le Pays de la Vienne Lemosin F Lemòtges
lo País Marselhés le Pays Marseillais, le Marseillais Provença F Marselha
lo País Niçard, vejatz: la Costièra Niçarda
lo Pè de Montanha (sinonim: lo Pinerolés Pè de Montanha) il Pinerolese Pedemontano Valadas Occitanas I Frussasc
Pedagués le Pédaguès, lo Podaguès Lengadòc (País de Fois) F Lo Mas
lo Peiregòrd Central, localament: lo Peiregòrd Centrau (sinonim: lo Perigòrd Central/-au) le Périgord Central Guiana (Peiregòrd) F Peireguers
lo Peiregòrd Negre (sinonims: lo Perigòrd Negre, Sarladés) le Périgord Noir, le Sarladais Guiana (Peiregòrd) F Sarlat
lo Pinerolés Pè de Montanha, vejatz: lo Pè de Montanha
la Planesa la Planèze Auvèrnhe F Sant Flor
los/lei Preaups de Dinha les Préalpes de Digne Provença F Dinha

R[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Rasés le Razès Lengadòc F Limós
Rebairagués le Ribéracois Guiana (Peiregòrd) F Rebairac
lo Rogièr de Marcilhac, vejatz: lo Valon de Marcilhac
la Ribièra Bassa, localament: la Ribèra Baisha le Pays de Rivière Basse Gasconha F Plasença

S[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Santafrican le Saint-Affricain Guiana (Roergue) F Sant Africa
Sarladés, vejatz: lo Peiregòrd Negre
Savartés le Sabarthès Lengadòc (País de Fois) F Tarascon d'Arièja
Savés le Savès Gasconha F L'Isla de Baish
lo Segalar le Ségala Lengadòc / Guiana (Roergue) F Carmauç
Sejalèir le Cézal(l)ier Auvèrnhe F Alancha
Sentria la Xaintrie Lemosin F Argentat
las Sèrras d'Agenés le Pays de Serres, les Serres de l'Agenais Guiana (Agenés) F Agen
Shalòssa la Chalosse Gasconha F Dacs
Sidòbre le Sidobre Lengadòc F Ròcacorba
Sisteronenc le Sisteronais Provença F Sisteron

T[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
la Tèrrafòrt le Terrefort Guiana (Roergue) F Vilafranca de Roergue
Tolosan le (Pays) Toulousain Lengadòc F Tolosa
Tolonenc le Toulonnais Provença F Tolon
Tursan le Tursan Gasconha F Aira
Tricastin le Tricastin Daufinat / Provença F Sant Pau (Tricastin)
Triève le Trièves Daufinat F Menç

U[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
Ubaia l'Ubaye Provença F Barciloneta

V[modificar | modificar la font]

Nom occitan Nom en lenga dominanta
(francés, espanhòl, italian)
Region istorica Estat
(M = Mónegue, F = França, I = Itàlia, E = Espanha)
Vila principala
la/era Val d'Aran (sinonim: Aran) el Valle de Arán (en espanhòl), la Vall d'Aran (en catalan) Gasconha E Vielha
la Val d'Aura, localament: era Vath d'Aura (sinonim: Aura) la Vallée d'Aure Gasconha F Àrreu
la Val d'Estura la Valle di Stura Valadas Occitanas I Demont
la Val d'Ors la Valle d'Oulx, l'Alta Valle (di) Susa Valadas Occitanas I Ors
la Val de Ròia la Valle Roia (en italian), la Vallée de la Roya (en francés) Comtat de Niça / Valadas Occitanas I, F Brelh de Ròia
la Val de Tiniá la Vallée de la Tinée Comtat de Niça F Sant Estève de Tiniá
la Val de Vesubiá la Vallée de la Vésubie Comtat de Niça F Sant Martin de Vesubiá
la Val Grana la Valle Grana Valadas Occitanas I Caralh
la Val Maira la Valle Maira Valadas Occitanas F Sant Damian (capitala de la comunautat de montanha), Buscha e Draonier (vilas principalas)
la Val Pèlis la Valle Pellice Valadas Occitanas I La Torre de Pèlis
la Val Varacha la Valle Varaita Valadas Occitanas I Sant Pèire
las Valadas del Quiè, localament las Valadas dal/dau Quiè le Valli del Quiè Valadas Occitanas I Vilanòva
lo Valon de Marcilhac (sinonim: lo Rogièr de Marcilhac) le Vallon de Marcillac, le Rougier de Marcillac Guiana (Roergue) F Marcilhac del Valon
las Vals Cluson e Germanasca le Valli Chisone e Germanasca Valadas Occitanas I Peirosa
las Vals Ges-Vermenanha-Pes le Valli Gesso-Vermenagna-Pesio Valadas Occitanas I Robilant
las Vals Pò-Bronda-Infernòt le Valli Po Bronda e Infernotto Valadas Occitanas I Paisana
Valentinés le Valentinois Daufinat F Valença
Vasadés le Bazadais Gasconha F Vasats
Vath..., vejatz: Val ...
Vau..., vejatz: Val ...
Vaudaina la Valdaine Daufinat F Montelaimar
Velai le Velay Lengadòc (Velai) F Lo Puèi de Velai
Vencenc le Vençois Provença F Antíbol, Canas
Vercòrs le Vercors Daufinat F Lo Vilar de Lans
Viadèna la Viadène Guiana (Roergue) F Sant Amanç
lo Vic de Sòs le Vicdessos Lengadòc (País de Fois) F Vic de Sòs
Volvèstre le Volvestre Lengadòc F Carbona

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Referéncias[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Lo Bas Ador parla occitan tradicionalement, mas Zégierman lo restaca al Bascoat.
  2. Zégierman (1999) situa Aubenàs dins lo parçan de las Cevenas, mas al limit del Bas Vivarés.
  3. Es una part de la Charanta Occitana, dins la region de Peitau-Charantas.
  4. Es una part de la Charanta Occitana, dins la region de Peitau-Charantas.