Narbona

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Flag of Occitania.png Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg
Donadas
d · m
Narbona
Narbonne
comuna francesa
Fr narbona.png Blason ville fr Narbonne.svg
Narbonne-K.JPG
Montage photo narbonne.jpg
[[Imatge:|250px]]
Descripcion de la bandièra
Descripcion dau blason
Descripcion deu sagèth
Latitud
Longitud
Generalitats
Partida de
Sosclassa de
Nomenat d'aprèst
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Situat dens Arrondiment de NarbonaQ1726468Canton de Narbona-Oèst e  Q1726475
País França
Sit oficial
Blason ville fr Narbonne.svg150px
Narbonne panorama.jpg
Panorama de Narbona amb la catedrala.
Geografia fisica
Occitania map.png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 11′ 01″ N 3° 00′ 15″ E / 43.1836, 3.0042 / 43.1836; 3.0042


Superfícia | 172,96 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala |
 
285 m
13 m
0 m
Geografia politica


País Lengadòc Armas de Lengadòc
Parçan Narbonés
Estat França
Region
91
Lengadòc-Rosselhon Lògo de Lengadòc-Rosselhon
Departament
11
Aude Lògo deu Departament d'Aude
Arrondiment
113
Arrondiment de Narbona
Canton
1197
Caplòc de 3 cantons
Intercom
241100593
Lo grand Narbona comunautat d'aglomeracion
Cònsol

Jacques Bascou (2008-2014)

Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2010)
51 039 ab.
Evolucion de la populacion

52 489 ab.
Densitat 295,09 ab./km²
Autras informacions
Gentilici narbonés,a
Narbonnais en francés
Còde postal 11100
Còde INSEE 11262


Identificants
BNE


ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Narbona.
Panorama de Narbona amb la catedrala

Narbona (del latin NARBO; Narbonne en francés) es una vila occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Aude e la region administrativa de Lengadòc-Rosselhon. Es localizada pròche la Mar Mediterranèa, entre Besièrs e Perpinhan. Siaguèt integrada al patrimòni mondial de l'umanitat de l'UNESCO en 1996. En epòca romana, donèt son nom a la Gàllia narbonesa.

Geografia[modificar | modificar la font]

Geograficament, es enrodada pel Massís de la Clapa a l'oèst, Corbièras a l'èst, e los estanhs de Bajas e Sijan al sud.

Istòria[modificar | modificar la font]

La ciutat foguèt fondada pels romans en 118 abans lo Crist. Èra alavetz la Colonia Narbo Martius del nom del cònsol roman Quintus Marcius Rex. Narbona èra situada a la crosada de doas estradas romanas importantas: la via Domícia, e la via Aquitània. Se pensa que lo nom Narbo poiriá èsser un toponim cèlta o ibèr Narbo.

Pus tard, en 45 abans lo Crist, Juli Cesar installèt a Narbona los veterans de la Xena legion. Puèis, en 27 abans lo Crist, l'emperaire August faguèt una visita a la ciutat e 5 ans pus tard ne fasiá la capitala de la província romana de la Gàllia Narbonesa. Siaguèt entrò la fin de l'Antiquitat romana una de las ciutats pus importantas de Gaula. Segon lo Estrabon n'èra la primièra. Durant los dos primièrs sègles de l'èra cristiana sa superficia èra vesina de 100 ectaras, çò que laissa pensar que sa populacion èra propdana a 35 000 abitadors.

Aprèp sa destruccion en 145 per un incendi accidental, Antonin lo Piós faguèt reconstruire Narbona en 160 e espandiguèt puèis la ret rotièra de la Narbonesa.

La ciutat declinèt durant l'Antiquitat tardiva. L'encencha, que probablament data de la fin del sègle III, sonque delimitava 16 ha. En 462, Narbona siaguèt integrada al reiaume visigòt de Tolosa.

Al començament del sègle VI, siaguèt Narbona brèvament la capitala dels visigòts qu'èran estats vençuts a la batalha de Vouillé (507) pels francs de Clovís. Gràcial'ajuda militara dels ostrogòts de la peninsula italica, los visigòts del rei Amalric servèron Septimània e Narbona. Amalric i siaguèt puèis assassinat en 531. Jol règne del roi Teudis (531-548), la ciutat siaguèt pas pus la capitala dels visigòts.

A partir de 719, foguèt conquistada per las tropas araboberberas musulmanas dels Omeias vengudas de la Peninsula Iberica e dirigidas pel tresen governaire d'Ispània, al-Samh. Se nomenava alara Arbona.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2014 Jacques Bascou    
març de 2001 2008      
Totas las donadas son pas encara conegudas.


Division administrativa[modificar | modificar la font]

La ciutat de Narbona es devesida actualament en tres cantons :

  • Lo canton de Narbona-Èst, format d'una part de Narbona (18 710 abitadors).
  • Lo canton de Narbona-Oèst, format d'una autra part de Narbona (17 673 abitadors) e de las comunas de Bisanet, Canet, Marcorinhan, Montredond de Corbièiras, Mossan, Nevian, Raissac d'Aude e Viladanha (siá un total 26 665 abitadors).
  • Lo canton de Narbona-Sud, format d'una terça part de Narbona (14 656 abitadors) amb la comuna de Bajas (siá un total 15 496 abitadors).


Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitat[modificar | modificar la font]

Palais dels archivesques

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Parlar narbonés (parlar lengadocian)

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]