Perpinhan

Vila de Catalonha

Perpinyà Perpignan
Le Castilhet vist del quai Vauban.
Geografia fisica
Coordenadas	42° 41′ 55″ N 2° 53′ 44″ E
Superfícia	68,07 km²
Altituds  · Maximala  · Mejana  · Minimala	100 m 40 m 8 m
Geografia politica
Region istorica	Rosselhon (Catalonha Nòrd)
Estat	França
Region 91	Lengadòc-Rosselhon
Departament 66	Pirenèus Orientals (prefectura)
Arrondiment	Perpinhan (capluòc)
Canton	capluòc de 9 cantons
Intercom 246600381	Perpinhan-Mediterranèa
Cònsol	Jean-Marc Pujol (2008-2014)
Geografia umana
Populacion Populacion totala (2010)	117 419 ab. 119 536 ab.
Densitat	1 724,97 ab./km²
Autras informacions
Gentilici	perpinhanenc -a Perpignanais en francés
Còde postal	66000, 66100
Còde INSEE	66136
VIAF	[1]
GND	[2]
ISNI	[3]
LCCN	[4]
ULAN
BNF	[5]
SUDOC	[6]
CALIS
CiNii
NDL
ISO standard
	Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Perpinhan.

Perpinhan (Perpinyà en catalan, Perpignan en francés) es una vila dels Païses Catalans que se situa dins l'estat francés. Es la capitala de la Catalonha del Nòrd e de la comarca de Rosselhon. Es tanben lo capluòc del departament dels Pirenèus Orientals, dins la region de Lengadòc-Rosselhon. A 117 905 abitants.

Lo gentilici es perpinhanenc -a.

Istòria

L'origina de la vila es pas gaire clara: semblariá que foguèsse estada fondada a l'entorn d'un domeni agricòla roman sonat villa perpiniani. Foguèt a partir de l'Edat Mejana, mai que mai durant lo sègle X, que la vila comencèt a se desvolopar a debon. Essent la capitala del comtat de Rosselhon dempuèi aquela epòca, anèt en créisser e créisser mai en importància. Aquela expansion capitèt d'atirar l'avesque, qu'a temps passat demorava a Elna.

En 1172, Perpinhan s'integrèt a la Corona d'Aragon. En 1197, Perpinhan dispausava d'una carta municipala qu'establissiá son organizacion. Sos abitants tenon de privilègis importants, coma lo fach de poder elegir los cònsols, un per cada classa sociala. Entre 1276 e 1344, Perpinhan atenguèt son edat d'aur; la vila venguèt capitala de la Corona de Malhòrca, sa populacion e sa superfícia se quadruplèron en mens d'un sègle. Èra l'epòca dels grands talhièrs, de la catedrala e del Castèl Reial Palais dels Reis de Malhòrca.

En 1344 perdèt son estatut de capitala per encausa de la reintegracion del Reialme de Malhòrca a la Corona d'Aragon. Dempuèi 1346 foguèt afectada fòrtament per la pèsta negra e la vila se ne recuperèt pas. Tre 1479, dintrèt Perpinhan dins una logica militara, tancada dins de muralhas poderosas reforçadas pendent totas las epòcas. Presa per las armadas de Loís XIII en 1642, foguèt annexada amb la rèsta de la Catalonha Nòrd al Reialme de França pel Tractat dels Pirenèus de 1659. Las muralhas foguèron destruidas a la debuta del sègle XX, e la vila s'es espandida subre la plana de Rosselhon.

Administracion

Lista deus cònsols successius
Periòde		Identitat	Partit	Qualitat
2008	2014	Jean-Marc Pujol
març de 2001	2008
Las donadas anterioras son pas encara conegudas.

Demografia

Evolucion demografica Populacion comunala actuala (2010): 117419, totala: 119536
1962	1968	1975	1982	1990	1999	2006	2007	2008
				Cercar	Cercar	115 326	116 041	116 676 118 845
2009	2010
117 905 120 100	117 419 119 536
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE

Luòcs e monuments

Arquitectura

Lo Castellet de Perpinhan

• Lo Castellet, anciana preson, uèi Musèu Catalan de las Arts e Tradicions Popularas (La Casa Pairal).
• Lo Palais dels Reis de Malhòrca.
• La Llotja de Mar (istoricament lo primièr tribunal maritim del mond).
• L'ostal de la vila.
• Lo Palau de la Diputació (delegacion de la Generalitat de Catalunya).
• La Catedrala de Sant Joan Baptista.
• Lo claustre cementèri, tradicionalament sonat cementiri de Sant Joan que los franceses an sonat Campo Santo.
• La glèisa de Sant Joan lo Vièlh.
• La glèisa de Sant Jacme.
• La glèisa de Nòstra Dama de la Real.
• La glèisa de Sant Matièu.
• Lo convent dels Dominicans.
• Lo convent de las Carmelitas.
• Lo convent dels Minims.
• Lo convent de las Clarissas.
• Las rèstas del convent dels Franciscans.

Vista generala de Perpinhan dempuèi lo palais dels reis de Malhòrca. Al fons la catedrala. A drecha lo cloquièr de la glèisa la Real

.

Universitat de Perpinhan

L'Universitat de Perpinhan (sonada Via Domitia actualament), es l'institucion educativa màger de la vila, creada en 1349 pel rei Pere IV d'Aragon. L'universitat actuala foguèt creada en 1971 coma centre universitari e venguèt universitat completament en 1979.

Vejatz tanben

Ciutats sòcias:

• Girona (Catalonha), 1988
• Barcelona (Catalonha), 1994
• Figueres (Catalonha), 1996
• Ma'alot-Tarshiha (Israèl), 1998
• Tavira (Portugal), 2001

Regions sòcias:

• Generalitat de Catalunya

Ligams extèrnes

• Site de l'Ostal de comuna
• Fotografias de Perpinhan

Nòtas

• Portal de Catalonha