Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/abril de 2012

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Març de 2012 Mai de 2012
Acorchi [+]
WP:LS

Aquesta pagina e sas sospaginas mesadièras son consacradas a l’organizacion e a la mantenença del quadre Lutz sus... de la pagina d’acuèlh.

Aquesta es emplena per l'apèl de {{Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/{{CURRENTDAY}} de {{CURRENTMONTHNAME}}}} (çò que significa que son contengut es lo del Wikipèdia:AcuèlhLutzSus/jorn, ont jorn es lo jorn e lo mes del jorn corrent (ora UTC)). La frequéncia de renovelament dels quadres es quotidiana.

  • Los articles presentats dins los diferents quadres son unicament los promouguts als labèls « Articles de qualitat » e « Bon article ».
  • Evitatz de metre mai de 500 caractèrs/100 mots dins los quadres per fin de manténer l'equilibri de las colomnas sus la pagina d'acuèlh ont aquestes quadres son transcluses.

Calendièr per abril de 2012

Articles « Lutz sus... » ja pareguts sus l’acuèlh del mes d'abril de 2012 :

1èr d'abril de 2012 veire/modificar

Divèrsas espècias d'estelas de mar.

L'estela de mar es un animal equinodèrme qu'a abitualament cinc braces a partir d'un centre (simetria pentaradiala) que pòt aténher 45 cm de largor. Existisson almens 1600 espècias repartidas en mai de 30 familhas dins totes los oceans.

A pas d'esqueleta desplaçabla mas de pseudopòdis, pichons tubes presents tanben dins los orsins, que pòdon projectar d'aiga dempuèi la fàcia ventrala e que servisson per la locomocion e l'alimentacion.

2 d'abril de 2012 veire/modificar

Estatua imaginària de Gaston Febus davant lo son castèth de Pau

Gaston Fèbus (Ortès, lo 30 d'abriu de 1331 - lo 1 d'agost de 1391), que vadó Gaston III de Fois-Bearn, hilh de Gaston II de Fois-Bearn e d'Alienòr de Comenge ; qu'èra comte de Fois, vescomte (puish senhor sobeiran) de Bearn, de Marsan, de Gavardan, de Nebosan, de Lautrèc e d'Albigés, cosenhor d'Andòrra.

Senhor bearnés, que s'i escadó entà obtiéner la reconeishença e lo respècte de l'independéncia de Bearn peus reis de França e d'Anglatèrra e que bastí un sistèma d'aliganças entà controlar los escambis economics enter los dus costats deus Pirenèus.

Que vadó comte de Fois e vescomte de Bearn en 1343 a l'escadença de la mort deu son pair en crotzada a Sevilha. N'avèva pas sonque 12 ans e la soa mair qu'assegurè la regença en lo bèth presentar dens las vilas de Bearn entà i arrecéber l'aumenatge deus sons subjèctes. Qu'eretava alavetz d'un territòri hèit de tròç de possessions esbarriscladas e, en mei d'aquò, divididas enter ua vassalitat virada sia de cap au rei de França (çò qui èra lo cas de Fois) sia de cap au rei d'Anglatèrra (aquò qu'èra lo cas de las soas tèrras gascoas) ; tot aquò au medish moment qui començava la Guèrra de Cent Ans (en 1347).

3 d'abril de 2012 veire/modificar

Representacion de la conversion au crestianisme de Clodovèu I en 496.

França Ltspkr.png (en francés France [fʀɑ̃s]) es un país que la màger part de son territòri se situa en Euròpa Occidentala. Sa capitala es París, sa lenga oficiala lo francés e sa moneda l'èuro. França se formèt durant lei premiers sègles de l'Edat Mejana a partir dei territòris romans ocupats per lei Francs, qu'èran un pòble germanic. Venguda una dei poissanças mondialas majoras vèrs lo sègle XVII, tenguèt un empèri coloniau vast entre lei sègles XIX e XX. Dempuei la fin de la Segonda Guèrra Mondiala, es un membre permanent dau Conseu de Seguretat de l'ONU, es dotat de l'arma nucleara e a un ròtle primordiau dins la construccion de l'Union Europèa. Fa tanben partida dei poissanças economicas principalas amb una populacion d'aperaquí 65 milions d'abitants e una economia fòrça desvolopada de tipe capitalista. Enfin, lo país aguèt una influéncia majora dins lo domeni culturau.

Una granda part d'Occitània caup dins l'estat francés.

mai...

4 d'abril de 2012 veire/modificar

Albi, Lengadòc.

Albi es una vila d'Occitània en Lengadòc. Es la prefectura de Tarn dins la region de Miègjorn-Pirenèus e sèti de l'arquevescat. Los sieus abitants son nomenats los Albigeses e Albigesas. Albi es escaissada la « Vila Roja » pr'amor la color de las bricas de sa catedrala e de son centre istoric.


5 d'abril de 2012 veire/modificar

Acamp de fondacion dau Felibritge en 1854

Lo Felibritge es un movement dedicat a la lenga e la cultura occitanas, amb de connexions fins dins lei País Catalans. Son accion se situa especialament dins lo domeni literari.

Sa vocacion es de favorizar e d'organizar la sauvagarda e la promocion de la lenga occitana e de tot çò que constituís la cultura especifica dei país de lenga d'òc.

Lo Felibritge se fondèt lo 21 de mai de 1854, jorn de Santa Estela, au castèu de Fòntsegunha, proprietat de Giera a Castèunòu de Gadanha (Provença). Sei sèt fondadors (lei primadiers), segon la version oficiala, son Frederic Mistral, Teodòr Aubanèu, Josèp Romanilha, Joan Brunet, Ansèume Matieu, Pau Giera e Anfós Tavan.

6 d'abril de 2012 veire/modificar

Doceta salvatja

La doceta o pomacha es una planta pichona de la familha de Valerianaceae. Es una planta annala de 15 a 30 cm de naut que creis a l'estat salvatge dins tota la zona temperada.

S'utiliza dins l'alimentacion coma ensalada e es pus nutritiva que la lachuga. Conten mai de provitamina A e de vitaminas B e C.


7 d'abril de 2012 veire/modificar

Fotografia d'Itàlia presa d'un satellit

La Republica Italiana o simplament Itàlia (Italia en italian) es un Estat de l'Euròpa mediterranèa, qu'es format principalament d'una peninsula alongada e de doas grandas illas dins la mar Mediterranèa: Sicília e Sardenha. Lo nòrd es bordat pels Alps, frontièra montanhòla amb França, Soïssa, Àustria e Eslovènia. Los Estats independents de Sant Marin e la Ciutat del Vatican son enclavats dintre lo territòri italian.

La capitala es Roma.

Lo gentilici es italian -a.

8 d'abril de 2012 veire/modificar

Stonehenge en 2004

Stonehenge es un monument megalitic del neolitic e de l'Edat del Bronze situat prèp d'Amesbury dins lo comtat anglés de Wiltshire, a pauc près a 13 km al nòrd de la vila de Salisbury. Se compausa de talús de tèrra qu'enròdan mantun cercles de bèlas pèiras plantadas e es un dels sits preïstorics mai famós del mond. Los arqueològs pensan que las pèiras ficadas foguèron quilhadas entre 2500 e 2000 abans lo Crist, emai que los talús e valats exteriors que constituisson la pus anciana partida del monument, son datats d'a pauc près 3100 abans lo Crist.

9 d'abril de 2012 veire/modificar

Blòt de glaç

Lo glaç (o la glaça) es l'aiga a l'estat solid.

A la pression atmosferica normala (101 325 Pa), l'aiga es sota forma de glaç quand sa temperatura es inferiora a sa temperatura de fusion qu'es de 0 °C (273,15 K).
Pasmens, d'aiga tranquilla (se contèn ges de cristau de glaç) pòt èsser refrejada en de temperaturas inferioras a 0 °C sensa se congelar, en un estat d'equilibri inestable nomenat subrefusion, fins en de temperaturas de −20 °C.

La temperatura de fusion dau glaç serviguèt de ponch fixe per la definicion originala de l'escala de temperaturas Celsius.

10 d'abril de 2012 veire/modificar

La plaça de Mayo vista desempuish l'ostau deu govern de la Ciutat Autonòma de Buenos Aires
La plaça de Mayo [...] qu'ei un lòc important dens la ciutat de Buenos Aires on e trobam bastiments oficiaus com l'Ostau Arroset, la Catedrau Metropolitana de Buenos Aires, la Banca de la Nacion Argentina, l'ostau deu govern de la ciutat autonòma de Buenos Aires e lo Cabildo. Per'mor d'aquò qu'ei un lòc de protestacion o d'expression d'ideas politicas ; durant la dictatura militara de la fin de las annadas setanta e de la debuta de las annadas ueitanta, las Mairs de la plaça de Mayo qu'i mièn un combat vadut famós en defiant lo poder en bèth amassà's entà'u demandar çò qu'eran vaduts los lors hilhs desapareishuts.

11 d'abril de 2012 veire/modificar

Estatua de Bastet. (gat de Gayer-Anderson)

Bastet qu'ei ua divessa egipciana deu cap de gat e hilha deu diu só Ra. Que ho venerada de d'òra dens l'istòria egipciana e dens Egipte sancèra e mei que mei hens la vila de Per Bastet o Per Bast (l'Ostau de Bastet en egipcian, nomada Bubastis en grèc e uei Tell Basta en arabi) on e's quilhava lo son temple.

Un deus sons atributs qu'ei lo sistre (instrument de percussion). Qu'èra considerada com protectora, doça e amistosa, mes, un còp esmalida que vadèva Sekhmet, la divessa castigadora deu cap de leona.

12 d'abril de 2012 veire/modificar

Mar d'Aral vista de l'espaci, imatge satellitari de la NASA

La mar d'Aral es lo nom d'una mar interiora endorreïca d'Asia Centrala, situada entre 43° e 46° de latitud nòrd e entre 58° e 62° de longitud èst. Se parteja entre Cazacstan al nòrd e Ozbequistan al sud. En 1960, cobrissiá 68 000 km² e èra la quatrena superfícia d'aiga salada interiora del mond. En 2000, aquela superfícia foguèt devesida per dos. Aquel assecament, causat pel desviament dels dos principals flumes, es una de las mai importantas catastròfas environamentalas del sègle XX.

13 d'abril de 2012 veire/modificar

14 d'abril de 2012 veire/modificar

15 d'abril de 2012 veire/modificar

Nigèr a Kolikoro (Mali)

Nigèr es un flume d'Africa Occidentala, lo tresen del continent per la longor aprèp Nil e Còngo. [...] A sa font prèp dels monts de Loma, a la frontièra de Sierra Leone e de Guinèa. Pren una direccion nòrd-èst, traversant Guinèa e lo sud de Mali, passa a Bamako, Tomboctó e Gao.

Entre KéMacina e Tomboctó s'espand dins una vasta planura inondada de prèp de 40 000 km2 al maximum de l'aigada, dins çò que se nomena lo dèlta interior, ont son debit es redusit. Pèrd entre 25 e 50% de sas aigas, principalament per evaporacion. [...]

16 d'abril de 2012 veire/modificar

Cara e perhiu deu vriolon

Lo violon (aperat vriulon en Bearn dab tanben un heish d'autas variantas) qu'ei un instrument de còrdas hregadas dab quate còrdas e jogat dab un arquet. Uèi lo dia, qu'ei lo membre lo mei petit e lo mei agut de la familha deus instruments de còrdas hregadas descendenta de la lira da braccio qui compta tanben lo vriulon alto, lo violoncèl e (en partida) la contrabassa ; marginaument aquesta familha qu'a conegut un violino piccolo, un vriulon tenòr, un violoncèl piccolo e qu'existeish quitament ua octobassa.

17 d'abril de 2012 veire/modificar

Exemple de mesuras del litre, amb un volum cubic.

Lo litre (simbòls: l o ben L, letra èla en minuscula o en majuscula, a vegadas ℓ) es dempuèi 1964 un nom especial per lo decimètre cubic (simbòl: dm3) segon la decision presa per la 12a Conferéncia Generala dels Peses e Mesuras (CGPM). L'unitat de volum del Sistèma Internacional d'Unitats (SI) es lo mètre cubic (simbòl: m3); lo litre equival a un milen de mètre cubic. Lo simbòl L foguèt adoptat en 1979 per la 16a Conferéncia Generala dels Peses e Mesuras e es recomandat per evitar de confusions amb la chifra 1.

18 d'abril de 2012 veire/modificar

Flag of Japan.svg
LocationMapJapan.png

Lo Japon (en japonés:日本; Nihon o Nippon, oficiaument 日本国 Nihon-koku o Nippon-koku) qu'ei un archipèla e un país a l'èst deu continent asiatic. Situat dens l' Ocean Pacific,a l'èst de China, Corèa e Russia, que s'espandeish, dens ua direccion nòrd-èst / sud-oèst, de la Mar d'Okhotsk a la Mar de China Orientau. Dab mei de tres mila illas, lo Japon que s'esten, deu nòrd au sud, aproximativament deu 45au parallèle nòrd (latitud de Bordèu) au 26au (latitud deu Sahara Occidentau). La capitala qu'ei Tòquio.

19 d'abril de 2012 veire/modificar

Estatua de Bastet. (gat de Gayer-Anderson)

Bastet qu'ei ua divessa egipciana deu cap de gat e hilha deu diu só Ra. Que ho venerada de d'òra dens l'istòria egipciana e dens Egipte sancèra e mei que mei hens la vila de Per Bastet o Per Bast (l'Ostau de Bastet en egipcian, nomada Bubastis en grèc e uei Tell Basta en arabi) on e's quilhava lo son temple.

Un deus sons atributs qu'ei lo sistre (instrument de percussion). Qu'èra considerada com protectora, doça e amistosa, mes, un còp esmalida que vadèva Sekhmet, la divessa castigadora deu cap de leona.

20 d'abril de 2012 veire/modificar

Nigèr a Kolikoro (Mali)

Nigèr es un flume d'Africa Occidentala, lo tresen del continent per la longor aprèp Nil e Còngo. [...] A sa font prèp dels monts de Loma, a la frontièra de Sierra Leone e de Guinèa. Pren una direccion nòrd-èst, traversant Guinèa e lo sud de Mali, passa a Bamako, Tomboctó e Gao.

Entre KéMacina e Tomboctó s'espand dins una vasta planura inondada de prèp de 40 000 km2 al maximum de l'aigada, dins çò que se nomena lo dèlta interior, ont son debit es redusit. Pèrd entre 25 e 50% de sas aigas, principalament per evaporacion. [...]

21 d'abril de 2012 veire/modificar

22 d'abril de 2012 veire/modificar

23 d'abril de 2012 veire/modificar

24 d'abril de 2012 veire/modificar

25 d'abril de 2012 veire/modificar

26 d'abril de 2012 veire/modificar

27 d'abril de 2012 veire/modificar

28 d'abril de 2012 veire/modificar

29 d'abril de 2012 veire/modificar

Nigèr a Kolikoro (Mali)

Nigèr es un flume d'Africa Occidentala, lo tresen del continent per la longor aprèp Nil e Còngo. [...] A sa font prèp dels monts de Loma, a la frontièra de Sierra Leone e de Guinèa. Pren una direccion nòrd-èst, traversant Guinèa e lo sud de Mali, passa a Bamako, Tomboctó e Gao.

Entre KéMacina e Tomboctó s'espand dins una vasta planura inondada de prèp de 40 000 km2 al maximum de l'aigada, dins çò que se nomena lo dèlta interior, ont son debit es redusit. Pèrd entre 25 e 50% de sas aigas, principalament per evaporacion. [...]

30 d'abril de 2012 veire/modificar