Madagascar

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
Madagascar
'Repoblikan'i Madagasikara
République de Madagascar
Republic of Madagascar'
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Devisa nacionala : Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana


Naissença
N. a
Decès
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Q271203
Religion
Membre de Organizacion de las Nacions UnidasUnion Africana e  Organizacion Mondiala del Comèrci
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta


Direccion relativa a la posicion
Continent Africa
Situacion
Designacion provisòria
Constellacion
Tipe d'objècte
Còs astronomic parent
Còs astronomic filh
Luòc de descobèrta
Grop d'objèctes menors
Sequéncia de Hubble
Sul còrs astronomic
Companhon de
Tipe espectral
Tipe espectral
Fus orari
Situat sus una isla
Embocadura
Tipe de lac
Lacs sus lo riu
Grop de lacs
Situat sul lac
Afluents del lac
Emissari del lac
Bacin idrografic
Massís de montanhas
Tipe de montanha
Arquitècte
Remplaçat per
Tipe de bastiment
Material
Mèstre d'òbra
Sistèma d'autorotas
Societat de mantenança
Pòl d'escambis
Linha ferroviària
Operator
Aligança ferroviària
Gara
Pista
Travèrsa
País Madagascar
Compausanta de
Tipe de division administrativa
Exclava de
Enclava
Capitala Antananarivo
Cap d'estat Andry Rajoelina
Regim politic
Cap de l'executiu Omer Beriziky (WikiData)
Representant del partit
Cap del govèrn
Assemblada
Moneda Ariary
Lenga oficiala
Imne Q273106
Frontalièr de
Embessonatge
Subdivisions Q489821Q656073Q841197Q669259Q639418 e  Q162020
Membre de Organizacion de las Nacions UnidasUnion Africana e  Organizacion Mondiala del Comèrci
Sant patron
Domeni internet .mg
Còde ISO 3166-1 alfa-2 MG
Còde ISO 3166-1 alfa-3 MDG
Còde ISO 3166-1 450
Còde ISO 3166-2
Còde AITA
Còde OACI
Còde FAA
Còde INSEE
Còde de comuna
Còde del catalòg
Còde CBS
Còde GNIS
Còde GNIS Antarctica
Còde NUTS
Còde dantai
Còde de comuna alemanda
















































.

Script error








































Identificants
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Madagascar.
Autres informacions


Lengas oficialas francés, malgash, anglés
capitala
populacion (an)
Antananarivo
1 111 392 abitants (2001)
Superfícia 587 040 km²
Populacion
Densitat
18 040 341 (2005)
Independéncia
- Jorn
(de França)
26 de junh de 1960
Ora UTC+3
Còde telefonic + 261

Madagascar (en malgash Madagasikara, en francés Madagascar) es una illa granda e un Estat d'Africa Orientala, dins l'èst de l'ocean Indian. A 18 040 341 estatjants (2005) e sa superfícia es de 587 040 km².

La capitala es Antananarivo.

Lo gentilici es malgash -a (dins las varietats amb plural sensible: malgashes, malgashas).

Istòria[modificar | modificar la font]

Los primièrs abitants de Madagascar arribèron d'Asia entre 100 e 500 aprèp J.C. Los comerçants arabis arribèron al sègle VII.

Los primièrs europèus qu'arribèron dins l'illa foguèron los portugueses, comandats pel navegaire Diogo Dias, lo 10 d'agost de 1500.

Durant los dos sègles seguents, Portugal, Espanha, Grand Bretanha e França ensagèron s'installar en la còsta, mas foguèron expulsats per la resisténcia dels natius, qu'a la fin del sègle XVII s'èran unificats dins lo reialme de Imerina, amb basa en la meseta centrala.

Finalament, los franceses atenguèron la siá intencion de bastir de basas comercialas en las còstas malgashas, unes còps per la fòrça e d'autres diplomaticament, a la fin del sègle XVIII.

Durant las Guèrras Napoleonencas, lo rei Radama I d'Imerina se botèt del costat dels britanics, qu'aital aumentèron la siá influéncia dins l'illa a costat dels franceses e entraïnèron los natius a l'emplèc d'armas modèrnas.

Pr'aquò, a la mòrt de Radama I en 1828 se perseguiguèron, secutèron los britanics, incluses los missionièrs. Durant lo reinatge de Radama II (18611863) s'introdusiguèron una seria de refòrmas modèrnas e Madagascar se dobriguèt al contacte amb franceses e britanics, çò que causèt que los sectors pus tradicionals auciguèssen lo rei e donèssen marcha enrè als cambiaments.

França annexèt l'illa tota en 1895 après derrotar la reina Ranavalona III. Aquesta s'exilièt un an après, al temps que s'instituissiá un mandat militar francés e Madagascar èra proclamada colònia francesa.

Ja en 1916, los franceses aguèron de problèmas amb las organizacions secrètas nacionalistas, mas atenguèron manténer l'òrdre. França solament perdèt lo contraròtle de l'illa en 1942, quand los britanics l'ocupèron per paur que Japon se faguèsse amb Madagascar.

En 1943 foguèt liurada a la França Liura, e en 1946 daissèt d'èsser colònia e se convertiguèt en territòri d'otramar francés.

Aquò empachèt pas cap que l'an seguent esclatèsse una revòlta que forcèt França ( aprèp moltas e ensagnosidas repressions... ) a convocar d'eleccions dins l'illa, que ganhèron los independentistas moderats.

En 1960, Madagascar venguèt totalament independenta de França e s'instituiguèt una republica jol govèrn de Philibert Tsiranana, cap del Partit Socialdemocrata.

En 1975 un còp d'Estat militar daissèt lo govèrn en mans del capitani de fragata Didier Ratsiraka, que governèt amb un ponh de fèrre fins qu'en 1992 las pressions popularas l'obliguèssen a designar un govèrn de transicion a la democracia.

Ratsiraka foguèt batut a las eleccions presidencialas de 1993 per Albert Zafy, mas ganhèt las legislativas qu'aguèron luòc simultanèament.

Politica[modificar | modificar la font]

Madagascar es una republica parlamentària.

Geografia[modificar | modificar la font]

Madagascar
... L'Illa bèla... d'a l'espaci estant...

Natura & mitan natural[modificar | modificar la font]

... Balç...

Es aprèp Amazonas e davant Canàrias un dels païses del mond amb maites endemismes de fauna o flòra, ailàs fòrça a l'abèu uèi lo dia maldespièch una cèrta consciéncia ecologica dels sius estatjants.

Economia[modificar | modificar la font]

Cultura[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]