Guinèa

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Devisa nacionala : Travail, Justice, Solidarité
LocationGuinea.svg
Superfícia 245 857 km²
Populacion
Densitat
10 211 437 (2005
38 ab./km²
Independéncia
- Jorn
(de França)
2 d'octobre de 1958
Moneda Franc de Guinèa
Ora UTC
Imne nacional Liberté
Còde telefonic 224

La Republica de Guinèa, de còps apelada Guinèa de Conakry, es un país del nòrd-oèst d'Africa.

Lo gentilici es guinean -ana.

Istòria[modificar | modificar la font]

Dins la region qu'es ara Guinèa, fòrça empèris sorgiguèron e caiguèron. Entre eles l'Empèri de Mali creat per Sundiata Keita, que derrotèt lo rei dels Sosso, Soumaoro Kanté a la batalha de Kirina en 1235, que feniguèt amb l'Empèri Sosso.

L'Empèri de Mali compreniá d'unas parts de l'airal nòrd de Guinèa que foguèt governada per de mansa (emperaires). Lo mai famós foguèt Kankan Musa I, que faguèt una famosa peregrinacion cap a La Mèca en 1324. .L'Empèri de Mali vegèt son apogèu amb Musa, los emperaires que li succediguèron assitèron a la perda progressiva de poder de Mali en favor de l'Empèri Songhai, que caiguèt puèi entre las mans dels marroquins en 1591.

Los musulmans Fulani migrèron la Fouta Djallon en Guinèa Centrala e establiguèron un estat islamic de 1735 a 1898 amb una constitucion escricha e de governadors alternats.

Los primièrs europèus qu'arribèron dins la region foguèron los portugueses; comencèron lo comèrci d'esclaus dins la region costièra de Guinèa del sègle XVI fins al sègle XIX.

L'actuala Guinèa foguèt creada coma colònia per França en 1890 e Noël Balley, ne foguèt lo primièr governador. La capitala, Conakry, foguèt fondada dins l'illa Tombo en 1890. En 1895 lo país s'incorporèt a l'Africa Occidentala Francesa.

Independent de França dempuèi 1958, Guinèa aguèt pas d'eleccions democraticas abans 1993, quora lo general Lansana Conté (cap del govèrn militar) foguèt elegit president en una votacion. Las supressions de la seguretat contunhan, e mai se pas tan severas cossí en los primièrs decennis. Reelegit en 1998, lo president s'afrontèt a la creissenta critica en 1999 o póner lo sieu empresonament d'un principal cap de l'oposicion e lo vast malèsser economic. Los parrabastatges en Sierra Leone contunhèron tanben en menaçant l'estabilitat de Guinèa.

Politica[modificar | modificar la font]

Geografia[modificar | modificar la font]

Economia[modificar | modificar la font]

De veire: Economia de Guinèa.

Cultura[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]