Comòras

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

اتحاد القمر
al-Ittiḥād al-Qumuriyy
Udzima wa Komori
Union des Comores

(Detalhs) (Detalhs)
Devisa nacionala : Unité - Justice - Progrès
Lengas oficialas	arabi, francés, comorian
Capitala populacion (an)	Moròni 53 420 abitants (2003)
Autras vilas	Mutsamudu, Fomboni
Forma de govèrn	Republica
President de las Comòras	Ahmed Abdallah Mohamed Sambi
Superfícia	2 170 km²
Populacion Densitat	731 775 (2008)[1] 337,2/km²
Independéncia - Jorn	(de França) 6 de julhet de 1975
Moneda	Franc de las Comòras
Ora	UTC +3
Imne nacional	Udzima wa ya Masiwa
ISO-3166 (Internet)	.km
Còde telefonic	+ 269

Las illas Comòras (oficialament en francés Union des Comores, en arabi الإتّحاد القمريّ = Al-Ittiḥād al-Qamariyy, en comorian Udzima wa Komori) son un estat insular african plaçat a l'extremitat septentrionala del canal de Moçambic, dins l'ocean Indian, entre lo nòrd de Madagascar e lo nòrd de Moçambic. Lo país es format per tres illas volcanicas: Grande Comore o Ngazidja, Mohéli o Mwali, e Anjouan o Nzwani, mentre que l'autra illa de l'archipèla, Maiòta, contunha de dependre de França e mai siaga reclamada pel govèrn de las Comòras.

Lo nom deriva del mot arabi قمر (qamar), "luna". Lo nom actual en arabi significa "illas de la luna" (جزر القمر, ŷuzuru l-qamar), e en la siá bandièra apareis la mièja luna musulmana. Aqueste nom èra estat utilizat pels geografs arabis per nomenar Madagascar.^[2]

La capitala es Moròni.

Lo gentilici es comorian -a.

Somari 1 Istòria 2 Politica 3 Geografia 4 Economia 5 Cultura 6 Referéncias

[modificar] Istòria

Aqueste archipèla serviguèt als ancians navigaires coma pont entre lo continent african e Madagascar, en essent en mai un ponch important pels comerçants arabis.^[2]A travèrs dels sègles, las illas Comòras foguèron ocupadas per una succession de divèrses grops dempuèi la còsta d'Africa, lo golf Persic, Indonesia e Madagascar. Los exploradors portugueses visitèron l'archipèla en 1505 e causèron la destruccion de l'economia comerciala de las illas. Quand lo sultan d'Oman capitèt de forabandir los portugueses de la region, las illas demorèron jos l'influéncia de Zanzibar e lo trafic d'esclaus dels abitants d'origina bantu aumentèt considerablament.

Al sègle XIX, après la separacion de Zanzibar del sultanat d'Oman, los europèus faguèron pression e França ocupèt Maiòta en 1841 e mai tard la rèsta de l'archipèla entre 1886 e 1909. En 1912 las illas foguèron jos l'administracion del governador general de Madagascar. Après, colonizaires franceses, companhiás de proprietaris franceses, e rics comerçants arabis establiguèron una economia basada sus las plantacions qu'ocupa ara un terç del territòri del país per exportar sas culturas. En 1946 França li concediguèt l'autonomia administrativa amb lo nom de Territòri d'Otramar de las Illas Comòras.

Un acòrd foguèt refusat per França en 1973 per concedir l'independéncia en 1978. Malgrat aiçò, lo 6 de julhet de 1975, lo parlament comorian emetèt una resolucion en declarant l'independéncia. Los deputats de Maiòta, que demorava jos contraròtle francés, s'abstenguèron. Dins dos referendums, en decembre de 1974 e febrièr de 1976, la populacion de Maiòta votèt contra l'independéncia de França (per 63,8% e 99,4% respectivament).

[modificar] Politica

La situacion del país es estada fòrça instabla dempuèi la siá independéncia en 1975, amb de còps d'estat e d'insurreccions popularas. Lo coronèl Azali Assoumani prenguèt lo poder per un còp d'estat en abril de 1999, en demetre lo president interin Tadjiddine Ben Said Massounde qu'aviá pres la plaça après la mòrt misteriosa del president elegit Mohamed Taki Abdoulkarim en novembre de 1998.

Après los acòrds de patz signats lo 17 de febrièr de 2001 entre lo govèrn e los separatistas, s'elaborèt una constitucion aprovada per referendum lo 23 de decembre del meteis an, e que tornèt baptisar lo país Union de las Comòras, constituït per las illas de Granda Comòra, Anjouan e Mohéli qu'an una larga autonomia, amb son pròpri president e un tèxt constitucional tanben pròpri. La presidéncia de l'union se causit entre los candidats de las tres illas al cap de quatre ans.

Lo president actual es Ahmed Abdallah Mohamed Sambi, après lo primièr transferiment pacific del poder en las illas en 2006.

[modificar] Geografia

Comòras es un pichon país d'Africa e fa partida de l'archipèla de las Comòras, format de nòrd-èst a sud-èst de l'illa de Granda Comòra (Ngazidja), Mohéli (Mwali), e Anjouan (Nzwani). Al sud-oèst, se tròba l'illa de Maiòta, qu'aperten encara a França.

La capitala es Moròni que se localiza en Granda Comòra. Las illas son d'origina volcanica, amb un relèu montanhós e abrupte que la cima pus nauta es lo volcan actiu Karthala de 2361 m d'altitud subre lo nivèl de la mar dins l'illa principala.

[modificar] Economia

De veire: Economia de las Comòras

[modificar] Cultura

[modificar] Referéncias

Païses d'Africa
Africa del Nòrd	Argeria • Egipte 1 • Libia • Marròc 3 • Mauritània • Sahara Occidental 4 • Sodan • Tunisia	Africa de l'Oèst	Benin • Burkina Faso • Cap Verd 2 • Còsta d'Evòri • Gàmbia • Ghana • Guinèa • Guinèa Bissau • Libèria • Mali • Nigèr • Nigèria • Senegal • Sierra Leone • Tògo
Africa Centrala	Cameron • Centreafrica • Republica de Còngo • Republica Democratica de Còngo • Gabon • Guinèa Eqüatoriala • São Tomé e Príncipe • Chad	Africa de l'Èst	Burundi • Jiboti • Eritrèa • Etiopia • Kenya • Oganda • Rwanda • Seichèlas 2 • Somalia • Tanzania
Africa Australa	Angòla • Botswana • Comòras 2 • Lesotho • Madagascar 2 • Malawi • Maurici 2 • Moçambic • Namibia • Sud-Africa • Swaziland • Zambia • Zimbabwe	Autras entitats politicas	Sahara Occidental 4 • Somaliland
1 parcialament african    2 país insular    3 non membre de l'Union Africana    4 pas reconegut per l'ensemble de la comunitat internacionala mas membre de l'Union Africana