1973

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
1973
Ans 1970
Crystal Clear action history.png
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per 1972
Seguit per 1974
Coordenadas
Ans :
1970 1971 1972  1973  1974 1975 1976

Decennis :
1940 1950 1960  1970  1980 1990 2000
Sègles :
Sègle XIX  Sègle XX  Sègle XXI
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Aeronautica Arquitectura Automobila Benda dessenhada Camins de fèrre Cinèma Drech Economia Fotbòl Jòc Jòc vidèo Literatura Musica Santat e medecina Sciéncia Sociologia Espòrt Teatre TV


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1973 del calendièr gregorian.


Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Euròpa[modificar | modificar la font]

Africa[modificar | modificar la font]

Egipte[modificar | modificar la font]

Passatge dau Canal de Suèz per l'armada egipciana au començament de la Guèrra de Kippour.

Guèrra de Kippour (6-24 d'octòbre) còntra Israèl amb Siria. Fòrça ben preparada, l'ofensiva iniciala foguèt un succès important que permetèt a l'armada egipciana de passar lo Canal de Suèz e de blocar lei còntra-ofensivas israelianas. Pasmens, la posicion egipciana se desgradèt pauc a pauc en causa de la destruccion dei batariás de defensa antiaeriana e anticarri que permetián d'assegurar la defensa de sei tropas. Entre lo 16 e lo 17, de tropas israelianas s'infiltrèron dins lei linhas egipcianas entraïnant l'enceuclament de la IIIa Armada Egipciana maugrat de pèrdas importantas[1]. Aquò entraïnèt de negociacions que s'acabèron per la signatura d'un alta-au-fuòc impausat per lei Sovietics e leis Estatsunidencs lo 25.

Etiopia[modificar | modificar la font]

Tiera de manifestacions importantas dins la capitala. Agravada per la famina apareguda au sud de Sahara dins lo corrent de l'annada, prenguèron un aspèct revolucionari que menacèt rapidament lo regime imperiau.

Guinèa Bissau[modificar | modificar la font]

Independéncia dau país lo 24 de setembre.

Libia[modificar | modificar la font]

Moammar al-Gaddafi decidiguèt de renfòrçar la revolucion libiana gràcias a una tiera de mesuras destinadas a assegurar mai de mejans a l'Estat. En particular, nacionalizèt a 51% l'industria petroliera dau país. Pasmens, aquò creèt de tensions ambé sei partenaris de l'Union dei Republicas aràbias e, en decembre, l'union èra subretot venguda simbolica.

Swaziland[modificar | modificar la font]

Suspension de la constitucion de 1968 per lo rèi Sobhuza II que gardèt la totalitat dau poder fins a sa mòrt en 1982.

America[modificar | modificar la font]

Chile[modificar | modificar la font]

Bombardament dau palais presidenciau dins lo corrent dau còp d'estat d'Augusto Pinochet lo 11 de setembre.

Perseguida de la crisi economica fomentada per leis organizacions politicas ostilas au president Salvador Allende ambé lo sostèn deis Estats Units d'America. Lo 29 de junh, una temptativa de còp d'estat mau capitèt en causa de la resisténcia d'unitats de soudats fidèus a la constitucion menats per lo generau Carlos Prats. Pasmens, aqueu generau intrèt au govèrn dins lo corrent dau mes d'aost e foguèt remplaçat per son luòctenent Augusto Pinochet. Òr, Pinochet se raprochèt rapidament de l'oposicion e deis Estatsunidencs. Organizèt un segond còp d'estat e alunchèt lei soudats fidèus au govèrn de la capitala. Ansin, lo 11 de setembre, lei partisans dau president foguèron rapidament vencuts e Salvador Allende se suicidiguèt pendent l'assaut dau palais presidenciau. Una junta militara presidida per Pinochet foguèt creada per dirigir lo país.

Asia[modificar | modificar la font]

Israèl[modificar | modificar la font]

Carri israelian dins la region dau Plan de Golan.
Carri israelian destruch en 1973.

Guèrra de Kippour (6-24 d'octòbre) còntra una coalicion d'estats arabis (Egipte, Siria, Jordania, Iraq...) ajudada per l'URSS. Maugrat de dificultats importantas e unei desfachas inicialas, l'armada israeliana, ben sostenguda per leis Estats Units d'America, capitèt d'arrestar leis atacas aràbias e d'organizar una tiera de còntra-ofensivas qu'obligiguèron la coalicion aràbia de demandar un alta-au-fuòc. Pasmens, lei progrès dei fòrças armadas èran clars a respèct de la victòria israeliana aisada de 1967. Ansin, dins lo corrent deis annadas seguentas, Israèl acceptèt de negociar l'abandon de Sinaï en cambi de la signatura d'un tractat de patz amb Egipte.

Oman[modificar | modificar la font]

Arribada en decembre d'un còrs expedicionari iranian per luchar còntra la rebellion de Dhofar. Lei Britanics, aliats tradicionaus de la monarquia omanesa dempuei lo sègle XIX, encoratjèt e sostenguèt aquela intervencion que s'acabèt per una victòria en 1976.

Siria[modificar | modificar la font]

Carris sirians abandonats per son equipatge sus lo Plan de Golan en 1973.

Guèrra de Kippour (6-24 d'octòbre) còntra Israèl amb Egipte. Pasmens, l'armada siriana deguèt faciar una còntra-ofensiva rapida. Lo 14 d'octòbre, l'armada israeliana èra a 40 km de Damasc entraïnant l'intrada en guèrra de Jordania e d'Iraq que mandèron de fòrças importantas en Siria. Aquò permetèt de blocar l'avançada dei soudats israelians e d'estabilizar lo frònt. Leis armadas aràbias assaièron alora d'organizar una còntra-ofensiva d'amplor gràcias au sostèn de l'URSS que remplacèt lei pèrdas materialas mai l'operacion foguèt annulada en causa dei dificultats egipcianas. Finalament, Siria acceptèt l'alta-au-fuòc e lo retirament israelian sus lei posicions inicialas dau 6 d'octòbre.

Mond[modificar | modificar la font]

Esquèma generau deis operacions militars de la Guèrra de Kippor.

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

  • 3 de decembre : apròcha maximala de Jupitèr per la sonda espaciala americana Pioneer 10.

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]

Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]

  • La situacion vertadiera dei fòrças egipcianas enceucladas es un subjècte de debat important car la posicion dei tropas israelianas infiltradas èra tanben malaisada.