Salses

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Flag of Catalonia.svg Vila de Catalonha Escudo de Cataluña.svg
Donadas
d · m
Salses
Salses-le-Château
'
'
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Defautoc.png
Salses-le-Château.JPG
Route principale traversant la ville.
Geografia fisica
Occitania map.png
geolocalizacion
Coordenadas 42° 50′ 01″ N 2° 55′ 11″ E / 42.8336111111, 2.91972222222 / 42.8336111111; 2.91972222222
Carte de localisation de Salses
Transparent3x3.gif


Superfícia | 71,28 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala |
 
354 m
10 m
0 m
Geografia politica


Region istorica Rosselhon (Catalonha Nòrd)
Estat Flag of France.svg França
Region
91
Lengadòc-Rosselhon Lògo de Lengadòc-Rosselhon
Departament
66
Pirenèus Orientals Armas deu Departament de Pirenèus Orientals
Arrondiment
Perpinhan
Canton
Ribesaltes
Cònsol

Jean-Jacques Lopez (2008-2014)

Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2012)
 ab.
Evolucion de la populacion

ab.


Autras informacions
Escais (ca)Salsairot
Gentilici
Còde postal 66600
Còde INSEE 66190


Identificants
ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Salses.

Salses (en francés, Salses-le-Château) es una vila de Rosselhon (Catalonha Nòrd) situat sus la riba de l'Estanh de Leucata o de Salses e a qualques quilomètres de la còsta Mediterranèa. Lo nom ven del latin e fa referéncia a la font salada al pè de las Corbièras. Es considerat coma lo punt mai septentrional dels Païses Catalans, definits popularament « de Salses a Guardamar », malgrat que en realitat lo mai septentrional siá Òpol i Perellós e es doncas lo tèrme amb Occitània (Lengadòc).

Foguèt un punt estrategic de la Via Domícia entre Perpinhan e Narbona. Lo vilatge tornèt èsser poblat per Anfós II d'Aragon que concediguèt, entre autres privilègis, l'abolicion dels mals usos. A partir del tractat de Corbeil, en 1258, la frontièra entre lo Principat e França foguèt establida entre Salses e Leucata.

Geografia[modificar | modificar la font]

Istòria[modificar | modificar la font]

Lo toponim Salses foguèt ja mencionat dins l'Antiquitat. Al sègle I, Pomponi Mela fasiá mencion de Salsulae fons, e al sègle III, de documents pòrtan lo nom de Salsulis coma una estacion etapa de la Via Domícia. Lo toponim s'explica per las aigas saladas, contenent de magnèsi, que sorgisson en divèrses luòcs.

Salses èra un dels 21 luòcs reials de Rosselhon perque presentava fòrça avantatges. Dos representants de la vila de Salses, elegits pels abitants, dispausavan d'un sèti a las Corts de Barcelona.

A partir de la mitat de sègle XI se sona d'una familha senhorala del nom de Salses. Lo nom del primièr es Guillem Oliba e Sàlsens

Edat Mejana[modificar | modificar la font]

Lo castèl de Salses, que foguèt bastit al tèrme sud d"Occitània amb Catalonha, al sègle XI. Lo primièr document que ne fa mencion es de 1047, proprietat dels comtes de Rosselhon. Dins aquela epòca, l'abadiá de la Grassa aqueriguèt de nòvas tèrras dins lo tèrme de Salses: la font majora e extrèma de Salses, lo seu molin e divèrsas tèrras (1095, 1100 e 1101). Es dins aquel luòc, que se nomena uèi Al damunt dels molins, ont es erigida la Pòrta dels Païses Catalans.

Mas, Anfós II d'Aragon, qu'aviá eretat del comtat de Rosselhon e, en consequéncias, dempuèi lo castèl de Salses, encarguèt l'abat de La Grassa de gestionar la majora partida de las seunas proprietats (1192), e promoguèt la fondacion, sul luòc de l'antica vila de Salses, d'un vilatge nòu ont concediguèt de privilègis

Lo rei Pèire I, filh d'Alfons, balhèt mai de franquesas a las gents de Salses per mejan d'una carta de privilègis (21 de febrièr de 1213).

En 1385 i aviá a Salses 69 lars que las pèstas a las guèrras de la fin de l'Edat Mejana demesiguèt fòrça. A la fin del sègle XV, solament èran 33 e en 1515, pasmens de 10 fuòcs. Una de las causas primièras d'aquela despopulacion es segurament l'arroïnament e lo sacatge de la vila, per las tropas francesas, jos Ferrand II d'Aragon (1496).

Edat Modèrna[modificar | modificar la font]

La glèisa parroquiala dedicada a Sant Estève que èra estada demolida en 1496 pels franceses, tornèt èsser bastida entre 1552 e 1584, e restaurada jol reialme de Loís XIV de França. L'edifici patiguèt encara a causa de l'afrontament entre catalans e franceses lo 19 de setembre de de 1639. Los catalans vincèron los franceses al crit de Visca la Terra!.

Lo castèl de Salses, qu'es al pè del mont, vigila la plana de Rosselhon e l'ancian camin de Perpinhan a Narbona, correspondent mai o mens l'antica Via Domícia. Al tèrme amb Occitània, als sègles XIII a XVII), lo castèl foguèt un punt estrategic d'importància[1].


Aguèt un ròtle fòrça important pendent la Guèrra de Trenta Ans e dels Segadors

Icòna de detalh Article detalhat : Castèl de Salses.
Interior del Castèl de Salses

Amb lo tractat dels Pirenèus, signat en 1659, la frontièra entre França e Espanha se transportèt mai de 50 km cap al miègjorn e doncas lo castèl de Salses perdèt son importància militara. Venguèt en 1682 una preson.


Economia[modificar | modificar la font]

L'economia es basada sus l’agricultura, sobretot la cultura de la vinha. Se produson de vins doces, per l'aperitiu o dessèrts: Ribesaltes (muscat), Costièras de Rosselhon Vilatge (vins roges). La Societat Cooperativa Agricòla dels vins comercializa mai de 140 000 hl de vin.

Los autres produches agricòlas son los fruches: abricòts, persècs e amètlas. E mai, i a ortalissa: saladas, tomata, carchòfa, caul flors, baneta e espargue.

Personatges celèbres[modificar | modificar la font]

Galariá d'imatges[modificar | modificar la font]

Referéncias[modificar | modificar la font]

  1. (ca)portadelspaisoscatalans.com, Salses [1]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Estanh de Leucata o de Salses

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

{{Portal Rosselhon (Catalonha Nòrd)}}

)]]

[[Categoria:Comuna de Rosselhon (Catalonha Nòrd