Garait

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Garait
Guéret

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Guéret - Musée de la Sénatorerie.JPG
Lo pargue dau musèu de la Senatorariá de Garait.
Blason ville fr Guéret 23.svg
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 46° 10′ 17″ N, 1° 52′ 09″ E
Superfícia 26,21 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
685 m
431 m
350 m
Geografia politica
País LemosinArmas de Lemosin
Parçan Nauta Marcha
Estat Bandièra de França França
Region
75
Nòva Aquitània
Departament
23
Cruesa Armas deu Departament de Cruesa
Arrondiment
232
Gairat
Canton
2398
Cantons de Garait-1 e Garait-2
Intercom
242309607
Comunautat d'aglomeracion dau Grand Garait
Cònsol Michel Vergnier (2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
13 143 ab.
Evolucion de la populacion

14 095 ab.
Densitat 501,45 ab./km²
Autras informacions
Gentilici garaiton
Còde postal 23000
Còde INSEE 23096

Garait (prononçat en marchés coma en francés, oficialament en francés Guéret) es una comuna occitana de Lemosin situada dins lo departament de Cruesa e la region de de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Geografia[modificar | modificar la font]

Lu Lemosin linguistic e administratiu, Garait e sas vilas principalas


Toponimia[modificar | modificar la font]

Atestada sos la forma Waractus au VII segle, de Garait vers 1140, Garag 1140 (forma sud-occitana), Garactum vers 1315, Garet en 1451[1].

Lo terme ven dau bas latin vervactum / bervactum « tèrra pausada, ermada » alterat en varactum, puei waractum per influencia dau germanic sus l'iniciala, que farà garet / garait / guéret[2].

Istòria[modificar | modificar la font]

Edat Mejana[modificar | modificar la font]

Es au sègle VIIen que Lantarius, compte de Limòtges, persuadèt lo monge Pardulf (o sant Pardós) de rejónher son domeni rural de Waractus. Pardulf, ermita reputat per sos poders de taumaturg, i venguèt abat d'un monastèri a l'entorn dauqual un vilatge se bastiguèt. L'ensems foguèt destruit pels Vikings au Sègle IX, mas una modèsta ciutat i foguèt rebastida, que donèt naissença a Garait.

De las guèrras de religion a la Revolucion francesa[modificar | modificar la font]

En 1514 la vila ven capitala de la Marcha. Puèi en 1790 sa vocacion de sètge administratiu se vegèt confirmada quora la vila es chausida coma chapluec de departament. Entre 'quelas doas datas, Garait coneis plusors insurreccions contra l’impòst, la maltôte : le 1èr de junh de 1705, seguent l’exemple daus abitants de Limòtges, plusors centenas d’insurgents atacan los emplegats de las Bòrias genaralas e los uissiers, totes encharjats de levar l’impòst. Dins lo vam, la fola lapida l’entrepaus de la bòria daus tabats[3]. Dins 'quelas afaires, la solidaritat populària se manifesta e las autoritats municipalas aiman mai far pas res[4]. En 1785, tornarmai plusors centenas d’abitants de la vila capitan de desliurar una femna[5].

Segle XIXen[modificar | modificar la font]

En junh de 1848, los revoltats d'Ajanh son de païsans de las comunas d'Ajanh, Lada Peire e Piònac que marchan vers Garait. Vòlon desliurar lors camaradas emprisonats per s'estre opausats a l'impòst que l’Assemblada conservatritz ven de votar en junh de 1848 A l'Intrada de la vila, l'afrontament emb la Garda nacionala fa setze mòrts entre los manifestants[6]. Pendant la Segonda Republica, la comuna de Garait es de gaucha (la Montagne)[7].

Dempuèi l'Edat Mejana, coma dins totas las comunas dau departament, beucòp d'òmes partissián chasca an dins las grandas vilas sus los chantièrs dau bastiment per se faire embauchar coma maçon, charpentièr, lausaire... Es aital que los maçons de la Cruesa venguèron bastisseires de catadralas, en 1624, bastiguèron la pansièra de La Rochèla, au sègle XIX, participèron a la construction dau Paris dau baron Haussmann. Inicialament temporària de mars a novembre, l'emigracion venguèt definitiva : aital Cruesa perdiguèt la mitat de sa populacion entre 1850 et 1950.

Segle XXen[modificar | modificar la font]

Pendant la Segonda Guèrra Mondiala, nombrós crosauds requerits per lo Servici dau trabalh obligatori rejonhon los camps daus maquisards. Entre eles, tres joves de Garait John Allan Colomb, 21 ans, Robert Janvier, 18 ans e Jacques Nouhaud, 19 ans seràn tuats pels alemands lo 7 de setembre de 1943 dins lo bòsc de Toraud[8]. Albert Fossey alias François èra en 1943 lo cap departemental adjonch daus Movements units de la Resisténcia (MUR) de la Cruesa, puèi le chap departementau daus maquís de l'Armada secreta de la Cruesa. En 1944 serà lo chap departementau daus FFI de Cruesa emb lo grad de luòctenent-colonel. Lo 7 de junh de 1944 dirigiguèt la prumièra Liberacion de Garait puèi los alemands tornèron prendre la vila lo 9 de junh. Après una guerilha dins l'ensems dau departament, Garait es tornarmai desliurat lo 25 d'agost de 1944 per los maquisards dau comandant François[9]. Es Roger Cerclier que recebèt la redicion de la garnison alemanda de Garait. Dins las annadas 1960, los enfants reünionés envejats en Cruesa èran aculhits tre lors arrivada dins un fogal de Garait. Puèi èran envoiats dins de familhas d'acuelh en Cruesa. Uèi es l' l'Espaci Creòl qu'ocupa los bastiments[10].

Blason[modificar | modificar la font]

en francés :D'azur à la forêt de sinople sur une terrasse du même, au cerf passant d'or brochant sur le tout.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
1998 2020 Michel Vergnier PS deputat, ensenhaire
1978 1998 André Lejeune PS Deputat (1981-1993), senator (1980-1981, 1998-2009), ensenhaire
març 1977 1978 Guy Beck PS Deputat (1973-1978), naut foncionari
1973 març 1977 Maurice Chantrelle UDR mètge
març 1971 1973 Olivier de Pierrebourg UDR Deputat (1951-1973), jornalista
març 1965 1970 Raymond Gadet    
1957 març 1965 Marcel Brunet    
mai 1953 1957 Jules Lagrange    
1944 mai 1953 Hubert Gaudriot radical-socialista engenhaire
genièr 1941 octobre 1944 Adrien Arfeuillère    
mai 1935 genièr 1941 Joseph Ducouret    
aost 1909 mai 1935 Alfred Grand Esquèrra democratica avoat, puei senator
aost 1907 aost 1909 Philippe Lecante    
octobre 1886 1907 Ferdinand Villard    
         
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 13143, totala: 14095
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
3 379 3 125 3 434 4 014 3 921 4 796 4 849 5 404 5 033
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
5 150 5 139 5 136 5 725 5 859 6 749 7 065 7 799 7 457
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
8 083 8 058 8 281 7 963 7 984 7 890 8 789 10 192 10 131
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
11 384
12 849
14 855
15 720
14 706
14 123
13 789
14 066
14 063
15 071
2009 2010
13 844
14 849
13 573
14 577
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Modèl:Lenga=
  2. Étymologie du mot guéret
  3. Nicolas, La Rébellion française : mouvements populaires et conscience sociale, 1661-1789, Paris, Gallimard, coll. « Folio », , 1076 p. (ISBN 978-2-07-035971-4), p. 108
  4. Jean Nicolas, op. cit., p. 161
  5. Jean Nicolas, op. cit., p. 111
  6. L'inauguration de la plaque commémorative
  7. Moreau, Marianne bâillonnée : les républicains de l’Indre et le coup d’État du 2 décembre 1851, Chaillac, Points d’Æncrage, , 109 p. (ISBN 2-911853-05-9), p. 11
  8. MemorialGenWeb.org - Maisonnisses : monument commémoratif du bois Thouraud
  9. Ordre de la libération
  10. Réunionnais de la Creuse

Suls autres projèctes Wikimèdia :