Aiun

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar


Flag of Occitania (with star).svg Vilatge d'Occitània Blason Languedoc.svg

Aiun
Ahun

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ahun - Église Saint-Sylvain 02.JPG
La glèisa de Sant Silvan d'Aiun.
Blason ville fr Ahun.svg
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 46° 05′ 14″ N, 2° 02′ 45″ E
Superfícia 33,74 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
564 m
460 m
331 m
Geografia politica
País LemosinArmas de Lemosin
Parçan Nauta Marcha
Estat Bandièra de França França
Region
75
Novela Aquitània, ancianament de LemosinArmas de Lemosin
Departament
23
Cruesa Armas deu Departament de Cruesa
Arrondiment
232
Gairat
Canton
2301
Aiun
Intercom
242300101
Communauté de communes CIATE, Bourganeuf/Royère-de-Vassivière 200067189
Cònsol Patrick Pacaud
(2014-2020)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2013)
1 497 ab.
Evolucion de la populacion

1 696 ab.
Densitat 44,37 ab./km²
Autras informacions
Gentilici aiunaud
Còde INSEE 23001

Aiun (oficialament en francés Ahun) es una comuna d'Occitània, en Lemosin, situada dins la Nauta Marcha; es administrada per lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de LemosinArmas de Lemosin.

Geografia[modificar | modificar la font]

Toponimia[modificar | modificar la font]

1. Segon Dauzat e Rostaing, Aiun deriva d'un nom d'òme gallés Agedo- e dau gallés dunum, « fortalesa ». Se l'etimologia èra justa, l'atestacion dau segle IV, Acitodunum [1], de la Taula de Peutinger, seriá donc una faussa regression. En realitat, Delamarre, qu'escriu 50 ans après Dauzat, pensa que lo mot rare acito- deviá existir en gallés au sens de « plana, champ » e qu'es un nom diferent de agedo-, « chara » [2]; l'explicacion per agedo- seriá donc faussa.


Chau se demandar perqué Dauzat, que dispausava d'una fòrma escrita, Acitodunum, aguet besonh d'un *Agedodun(um) qu'èra pas atestat en degun luòc. Aquò's que Acitodunum correspondiá per eu a ren de coneissut dins las Gàllias. Chaliá cercar quauqua res mai, que l'atestacion Vico Agiduno, de 997 [3], permetiá de devinar.

Acitodun(um) pòt pas derivar de *Agedodun(um), segon las règlas d'evolucion fonetica dau latin vulgar e de las lengas romanicas en region de substrat celtic. Seriá pusleu lo contrari, *Agedodun(um), poiriá quasi derivar de Acitodun(um) (au mens un ipotetetic *Acotodun(um) donariá regularament *Agododun(um) a la fin de l'Antiquitat). Acitodun(um) seriá per Dauzat una reconstruccion culta a partir de la fòrma, sentida coma vulgara, d'*Agedodun(um). Dins un contèxte de sonorizacion de las oclusivas sordas dau latin classic e dau remplaçament de las distincions vocalicas de quantitat per de las distincions de timbre o de dubridura, -g de Agedo- èra comprés coma la sonorizacion d'un -c- imaginari, -d- coma la sonorizacion d'un -t- supausat, e la vocala -e- coma l'evolucion d'un -i- breu. Lo supausat Acitodunum testimoniariá donc, mai o mens, de l'evolucion dau latin vulgar a l'epòca (aquò impòrta gaire que -ci- auriá pas poscut donar -ge-, mas -tse-). En realitat, lo nom au sègle IV, puslèu plan conservat, o dont se gardava la memòria, deviá èsser quauqua ren coma *Agedoduno se l'ipotèsi de Dauzat èra justa, çò qu'es pas.

Aura, perqué Dauzat a supausat que la fòrma Acitodunum èra dau segle IV, 'laidonc que los noms de la Taula de Peutinger pòdon anar dau segle I au segle III, e benleu IV ? Aquò's que la sonorizacion de las oclusivas sordas dau latin es pas anteriora, dins lo domeni dau futur gallo-romanic o dau futur occitano-romanic, au segle IV, limit extreme [4].

2. Los Féniés interprètan pas la prumiera partida dau nom coma un nom de persona, mas coma lo mot gallés *agido, « chara », o de preferéncia coma una raiç oronimica *ag-, e datan dau segle III l'atestacion Acitodunum[5].

3. La comparason de la fòrma occitana Aiun e de l'atestacion de 1200, Ahun [6] (grafia conservada en francés), que representa una prononciacion anciana, ente -h- marcava un iatus (*Aün), mòstra qu'aqueu iatus fuguèt evitat gràcias a un -iòd- entre las doás vocalas.

Istòria[modificar | modificar la font]

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2020 Patrick Pacaud LR agricultor
març de 2001 2008 Colette Lauvergne    
març de 1989 2001 Christianne Chaubier    
març de 1977 1989 Pierre Lamiraud    
març de 1971 1977 Camille Aumasson    
octobre 1947 1971 Marcel Arnaud    
Totas las donadas son pas encara conegudas.
  • A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, lo canton d' Aiun fuguèt conservat e agrandit.

Demografia[modificar | modificar la font]


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 1497, totala: 1696
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
1 850 1 564 1 711 1 993 2 212 2 183 2 112 2 203 2 242
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
2 194 2 285 2 450 2 330 2 360 2 392 2 475 2 445 2 349
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
2 307 2 223 2 152 1 803 1 764 1 788 1 830 1 692 1 574
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
1 491
1 623
1 605
1 529
1 481
1 501
1 568
1 557
1 568
1 820
2009 2010
1 579
1 823
1 590
1 838
Fonts
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


  • 2013 : 1497 abitants (44 ab/km²)

Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

  • Chasteu de Chantamilha (s. 15)
  • Chasteu de la Chesòta (s. 15)
  • Chasteu de Massanon (s. 15)
  • Egleisa romanica (s. 12)
  • Font (s. 18)
  • Viaducte de Busseu (s. 19)

Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

  1. Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
  2. Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 31
  3. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
  4. https://books.google.fr/books?id=mP4JUXoFLBoC&pg=PA170&lpg=PA170&dq=sonorisation+sourdes+intervocaliques+latin+vulgaire&source=bl&ots=gM4JGCj_aE&sig=64pQEkw7O7MyD4GT2AVf4_Ps8e4&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjd9sfAy7jOAhXIbhQKHT-TDmUQ6AEIIjAB#v=onepage&q=sonorisation%20sourdes%20intervocaliques%20latin%20vulgaire&f=false
  5. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
  6. Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007