Portal:Bearn

[modificar]

Portau de Bearn

Circ de Lescun

Bearn o Biarn qu'ei un país occitan situat au pè deus Pirenèus. Ligat successivament a Aragon puish a Gasconha, que vadó, enter los regnats de Gaston Fèbus e deu Noste Enric, país sobiran puish cap deu Reiaume de Navarra (dab pas sonque la Baisha Navarra après 1512). Bearn qu'ei tanben ua província istorica francesa integrada a França en 1620 ; abans aquesta data, l'occitan de Bearn (lo bearnés) que ho la sola lenga administrativa deu Reiaume de Navarra e que partatgè aqueste estatut dab lo francés dinc a la Revolucion.

Castèth de Montcada, Ortès, residéncia de Gaston Febus

Uei lo dia, la soa capitala qu'ei Pau (las autas capitalas istoricas que hon, successivament Morlans puish Ortès).

Lo gentilici qu'ei bearnés -esa o biarnés -esa.

Bearn que forma, dab la Baisha Navarra, Labord e Sola (compausant lo País Basc francés) e un tròç de Gasconha deu Baish Ador, lo departament deus Pirenèus Atlantics (64), que n'ocupa los 3/5 deu territòri.

[modificar]

Lutz sus...

Sarrança qu'ei ua vila bearnesa de la Vath d'Aspa e lòc famós de romiatge vodat a la Verge. Qu'ei tanben lo lòc on e's'escad la narracion de l'Eptameron de Margarida de Navarra puishque los personatges que son embarrats a Sarrança per'mor de la creishuda de las aigas e que's hican, per passar los temps, a contà's las istoèras amassadas dens l'òbra .

[modificar]

Geografia e natura

Pic de Mieidia d'Aussau

Pirenèus

Vath, regions istoricas e parçans

Vath d'Aussau - Vath d'Aspa - Vath de Varetons - Bearn deus gaves - Vic Vilh - Montanerés - Sobestre - Vescomtat d'Auloron - Bacin de Lac

Pic

Pic de Mieidia d'Aussau - Pic d'Ania - Pic de Palas

Vila

Artés - Artics - Arudi - Auloron - Bètharram - Laruns - Lenveja - Lescar - Luc - Monenh - Morencs - Morlana - Morlans - Montanèr -Nai - Navarrencs - Ortès - Pau - Salias - Sarrança - Sauvatèrra - Tèsa

Capèra de Bètharram

Arriu

Ador - Gave de Pau - Gave d'Auloron - Lui de França - Lui de Bearn

Lac

Lac Gentau

[modificar]

Cultura e tradicions

Lengas

Bearnés - Francés - Occitan - Gascon

Obelisc de Desporrins, Acós

Escrivan

Gaston Fèbus - Jacòb de Gassion - Arnaut de Saleta - Joan Enric de Fondevila - Ciprian Desporrins - Xavièr Navarròt - Alèxi Peiret - Vastin Lespin - Simin Palai - Sèrgi Javaloyès - Marilís Orionaa -Julien de Casabona - Jan Hustaish - Joan Gastellú-Sabalòt - Rogèr Lapassada - Albèrt Peirotet - Eric Gonzales

• Portau de la literatura occitana

Fronton de Pardias

Musica

Instrument : Tamborin de còrdas

Marcèu Amont - Arnapi - Daniel Balavoine - Bertrand Cantat - Nathalie Cardone- Nadau - Pèir de Jeliòt - Estar - Balaguèra - Parpalhon - Los Pagalhós - Ardalh - Los Seuvetons - Lo Cèu de Pau - Èr Navèth - Los de Laruns - Marilís Orionaa - Joan Francés Tisnèr - Verd e Blu - Los de L'Ouzom

Canta bearnesa

Aqueras montanhas - Bèth cèu de Pau - Rossinholet qui canta - Quant vòs ganhar pastoreta charmanta - Dus pastors a l'ombreta - Lo primtemps qu'ei arribat

Actor comic

Television Tania Young

Noste Enric, Castèth de Pau

Cinèma

Monument

Hortalessa deu Portalet - Castèth de Pau - Castèth de Bètlòc - Castèth de Montanèr - Castèth de Morlana - Castèth d'Aas - Catedrau d'Auloron - Catedrau de Lescar - Santuari de Bètharram - Glèisa de Monenh - Glèisa de Luc - Catedrau d'Auloron - Catedrau de Lescar - Pont d'Ortès - Pont de la legenda a Sauvatèrra - Obelisc de Desporrins - Ostau de Bernadòta

Gastronomia Garbura - Juranson (vin) - Bearn (vin) - Arroset de Bearn - Hitge gras - Meravilhas de carnavau - Confit de guit

Tamborin de còrdas e Flabta de tres horats

Construccion

Ostau bearnés

Eveniment

Hestiv'Òc

Vestit

Berret

Jòcs

Quilhas de nau

[modificar]

Portaus connèxes

• • Portal d'Occitània
• • Portal d'Auvèrnhe
• • Portal de Carcin
• • Portau de Gasconha
• • Portau de Lemosin
• • Portal de Lengadòc
• • Portau de Provença
• • Portal de Roergue
• • Portau de Perigòrd

[modificar]

Las categorias

• Bearn
  

  

  Monenh
  • Geografia de Bearn
    • Pic de Bearn
    • Comuna de Bearn
    • Vath d'Aspa
  • Personalitat bearnesa
    • Sobeiran de Bearn
    • Noblessa bearnesa
  • Escrivan bearnés
  • Istòria de Bearn
  • Fauna bearnesa

Castèth de Montanèr

Romiatges de Sent Jacme de Compòstela :

• Via Podiensis, Via Tolosana
• Monument de Bearn
  • Castèth de Bearn
• Occitan d'Argentina e d'Uruguai

[modificar]

Istòria

Cronologia

Lista deus vescomtes de Bearn

Febus me Fe, Castèth de Montanèr

Centolh V lo Joen - Gaston IV lo Crotzat - Gaston Fèbus - Enric de Labrit - Margarida de Navarra - Joana de Labrit - Noste Enric

Armoriau de Bearn

Noblessa bearnesa

Regiment de Bearn

Arnauton d'Espanha - Espand deu Leon - Ivan de Fois - Jacòb de Gassion - Baron de Lahontan - Los tres mosquetaris : Isaac de Potau, Atòs d'Autaviela e Enric d'Aramits - Comte de Tres Vièlas - Pèir de Lostaunau, Rajah de Shikandra - Bernadòta -

Fòrs de Bearn

Los cagòts

Regiment de Bearn

Camp de Gurs

[modificar]

Espòrt

Fichièr:Alfredo di stefano1947-2.jpg

Alfredo di Stéfano-Laulhèr

Esportiu

Basquetbòl : Freddy Hufnagel - Alan Larroquis

Canoè-caiac : Tòni Estanguet - Patrici Estanguet

Ciclisme : Gilabèrt Deuclòs-Lassala

Fotbòl : Alfredo di Stéfano-Laulhèr - Edoard Cissé - Julian Escuder - Jan-Francés Lariòs - Jan-Miquèu Larquer - Julian Tausièda

Rugbi : Felip Bernat-Salas - Nicolau Brusque - Laurenç Cabannas - Nano Capdoze - Francés Monclar - Robèrt Paparembòrda - Jan Piqué - Damian Tralha - Pèir Triep-Capdeviela

Tòni Estanguet

Esquí alpenc : Ànnia Famòsa

Tènis : Nicolau Escuder

Nautisme : Titoan Lamazou

Club

Rugbi :Seccion Paulina

Basquetbòl : Vam bearnés

Competicion

Gran Prèmi de Pau

[modificar]

Torisme

Animaus

Ors - Maria Blanca

Monuments e musèus

Degas deu Musèu de las Bèras Arts de Pau

Castèth de Pau - Musèu de las Bèras Arts de Pau - Pena deus Vutres - Trinòt d'Artosta - Zoo d'Asson

Termalisme

Aigas Bonas - Aigas Cautas

Trinòt d'Artosta

Espòrt d'ivern

Goreta - Artosta - La Pèira Sant Martin

[modificar]

Politica

Movement politic occitan

Anaram Au Patac - Hartèra

Personalitat politica

Francés Vairon - Andriu Labarrèra - Alan Lamassoure - Joan Lassala - Joan Jacme Lassèrra - Joan Saint-Josse - David Habib

Accedir als autres portals tematics

Refrescar aquesta pagina