Robèrt Lafont

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Salta a la navegació Salta a la cerca
Nimes, ciutat natala de Lafont

Robèrt August Cesar Lafont (Robert Lafont en francés) (Nimes, 16 de març de 1923Florença, Itàlia, 24 de junh de 2009) èra un intellectuau occitan e pus particularament un lingüista, un escrivan, un istorian, un especialista de la literatura e un teorician politic. Èra una dei pus grandei figuras istoricas de l'occitanisme. Foguèt president de l'Institut d'Estudis Occitans de 1959 a 1962.

La Generalitat de Catalonha creèt en 2010 un Prèmi Robèrt Lafont per recompensar lei personalitats o institucions importantas de l'occitanisme, que son primier ganhador foguèt lo lingüista Pèire Bèc.

Èra maridat amb l'escrivana, traductritz e ensenhaira italiana Fausta Garavini.

Biografia[modificar | modificar la font]

Robèrt Lafont nasquèt a Nimes en 1923 dins una familha protestanta dau país de Vaunage dau costat de sa maire Alícia Virgínia Noguier. Après lo divòrci de sei parents anèt viure en cò de sei grands dins un vilatjon de l'èst de Nimes, Cauviçon. Partiguèt dins son adolescéncia en 1936 amb son paire, qu'èra foncionari de Finanças, a Lons-le-Saunier, e aquel exili li faguèt recuperar mai fòrtament l'occitan.

Lo començament dau militantisme occitan e la guèrra[modificar | modificar la font]

De 1940 a 1943 estudièt lei letras classicas a Montpelhièr. Durant aquel periòde, de 1941 a 1942, se faguèt membre dau Felibritge a Nimes en 1941 e 1942, abans de crear lo movement Joventuts Occitanas. A partir de l'estiu de 1943 fins au mes de mai de l'an seguent, aguèt de trabalhar ai camps de la joventut francesa, d'en primier a Mauriac e puei a Lescar (Bearn). Ne fugiguèt e se jonguèt a un grop de resistents en Cevena. Durant lo mes d'aost, participèt a la liberacion de Nimes. En seguida d'aquò trabalhèt quauquei mes dins lo gabinet dau prefècte de Gard avans d'èsser mobilizat, en 1945, dins lei Fòrças Francesas d’Ocupacion en Alemanha.

La madurason intellectuala e sociala[modificar | modificar la font]

Quand arribèt la Liberacion, venguèt membre dau novèl Institut d'Estudis Occitans que s'èra creat en febrier de 1945. Aqueu meteis an, lo 3 de decembre, se maridèt amb Andrèa Paula Loïsa Chauchard, una professora de francés originària d'Andusa. Amassa aguèron dos enfants, Suzanna e Miquèu.

Lafont coneguèt l'influéncia deis idèas federalistas portadas per Carles Camprós e sa revista Occitània, e de l'òbra de Mistral, e editèt en aost de 1946 un jornau, l'Ase negre, que revendicava aqueleis orientacions. Pasmens au bot d'un cèrt temps, l'escrivan comencèt a s'alonhar dau federalisme proudhonian.

Tre 1949, après que capitèt l'agregacion en letras classicas, Robèrt Lafont foguèt professor a Bedarius, a Seta, a Arle e finalament au licèu de Nimes que i trabalhèt fins en 1964. A l'encòp que trabalhava dins l'ensenhament segondari, tre 1951, èra intrat a l'Universitat de Montpelhièr que i trabalhava amb Camprós e i ensenhava l'occitan. Venguèt universitari d'un biais definitiu en 1964. Acabèt sa tèsi, La Phrase occitane, que foguèt publicada en 1967. En 1972, venguèt titular de la cadiera de lenga e literatura occitanas de l’Universitat Pau Valèri de Montpelhièr.

Lingüistica[modificar | modificar la font]

Dins l'òbra lingüistica abondosa de Lafont, se pòt destacar:

  • Un gròs trabalh de codificacion e de restauracion dau provençau segon la nòrma classica, e pus generalament, una teorizacion de la nòrma classica a l'escala de tota la lenga que contribuís a l'occitan larg (estandardizacion).
  • Una analisi lucida de la diglossia e dei vias per ne sortir, amb una introduccion pioniera de la sociolingüistica dins lo domeni occitan tre 1970 (ben en avança sus l'ensems de l'estat francés).
  • Una teoria completament novèla en lingüistica : la praxematica.
  • (fr) Phonétique et graphie du provençal, Institut d'Estudis Occitans, 1951.
  • (oc) L'ortografia occitana: sos principis (1971)
  • (oc) L'ortografia occitana: lo provençau (1972)
  • (fr) Le travail et la langue (1978) estudi sociolingüistic
  • (fr) Éléments de phonétique de l'occitan (1983, reedicion en 2004, Vent Terral)

Istòria[modificar | modificar la font]

  • (fr) Histoire d'Occitanie amb Andrieu Armengaud, Hachette - IEO (1979)
  • (fr) Nous, Peuple Européen (1991)
  • (fr) Petite histoire européenne d'Occitanie

Politica[modificar | modificar la font]

  • (fr) La Révolution régionaliste, Gallimard, 1967.
  • (fr) Sur la France, 1968.
  • (fr) Décoloniser en France, 1971.
  • (fr) La Nation, l'État, les Régions, 1993.
  • (fr) À ces cons de français et ces couillons d'occitans, 2005.
  • (fr) L'État et la Langue, Sulliver, 2008.

Literatura[modificar | modificar la font]

Analisi literària[modificar | modificar la font]

  • (fr) Mistral ou l'illusion (1954)
  • (fr) Renaissance du Sud (1970)

Istòria literària[modificar | modificar la font]

  • (fr) Nouvelle Histoire de la Littérature occitane amb Christian Anatole, PUF (1970)

Poesia[modificar | modificar la font]

Pròsa[modificar | modificar la font]

  1. Lo Cavalier de Març
  2. Lo Libre de Joan, Lion & París : Fédérop & Le Chemin Vert, 1983-84

Teatre[modificar | modificar la font]

  • Lo pescar de la sépia, Tolosa, IEO., 1958
  • La Loba, o la frucha deis tres aubas, Avinhon : Aubanèu, 1959
  • Ramon VII, Lavit : Lo Libre Occitan, 1967
  • La nuech deis enganats, in cinc peçòtas, Nimes : IEO,1967
  • Los ventres negres, Nimes : IEO, 1967
  • Teatre claus, Tolosa : IEO, 1969
  • Dòm Esquichòte, Tolosa : IEO, 1973
  • Lei cascavèus, Tolon : C.D.O, 1977
  • La Croisade, Ais de Provença : Edisud, 1983
  • Istòria dau trauc, lo Relòtge, la Cabra, in Teatre d'òc al sègle XX, Montpelhièr : C.R.D.P., 1984

Istòria[modificar | modificar la font]

La révolution régionaliste, París : Gallimard, 1973

Lingüistica (en francés)[modificar | modificar la font]

Phonétique et graphie du provençal : essai d'adaptation de la réforme linguistique occitane aux parlers de Provence, Tolosa : IEO, 1960

Traduccion[modificar | modificar la font]

  • Lo Viatge Grand de l'Ulisses d'Itaca, Jorn (2004): partida centrala de l'Odissèa.

Liames extèrnes[modificar | modificar la font]

Filmografia[modificar | modificar la font]

Precedit per
Pèire Azemà
Logo IEO.gif
President de l'IEO
1959 - 1962
Seguit per
Pèire Bèc