Agde

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Ate/Agde (omonimia).
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Flag of Occitania.png Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg
Donadas
d · m
Agde
Agde
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
l2=130px
Eté 2007 434.JPG
Las ajustas subre Erau davant la catedrala
Geografia fisica
Occitania map.png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 18′ 39″ N 3° 28′ 33″ E / 43.3108333333, 3.47583333333 / 43.3108333333; 3.47583333333


Superfícia | 50,90 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala |
 
110 m
7 m
0 m
Geografia politica


Region istorica Lengadòc Armas de Lengadòc
Estat Flag of France.svg França
Region
91
Lengadòc-Rosselhon Lògo de Lengadòc-Rosselhon
Departament
34
Erau Armas del Departament d'Erau
Intercom
243400819
Hérault Méditerranée
Cònsol

Gilles d'Ettore (2008-2014)

Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2010)
24 567 ab.
Evolucion de la populacion

24 972 ab.
Densitat 482,65 ab./km²
Autras informacions
Gentilici dagdenc -a, agatenc -a, agadòi -a
Còde postal 34300
Còde INSEE 34003


Identificants
ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Agde.
Catedrala de Sant Estève a la broa d'Erau.
Hérault River, Agde 09.jpg

Agde ([ˈate]) es una vila d'Occitània, en Lengadòc, en riba de la mar Mediterranèa. Aquesta comuna se situa dins lo departament d'Erau e la region administrativa de Lengadòc-Rosselhon. Foguèt capitala d'Agadés, lo vescomtat d'Agde, creat a la debuta del sègle X.

Lo gentilici es dagdenc -a ([daˈteŋk -ɔ]) o agatenc -a.

Geografia[modificar | modificar la font]

La comuna d'Agde se situa sul litoral lengadocian dins lo fons del golf del Lion, a las bocas del riu Erau. Per çò qu'es de las vilas màgers del país Agde se tròba a 24 km a l'èst de Besièrs, qu'es lo capluòc de son arrondiment, a 24 km a l'oèst de Seta e a 52 km al sudoèst de la capitala departamentala e regionala Montpelhièr.

Lo territòri de la comuna es pro ample qu'ocupa mai de 5 000 ectaras e s'espandís aperaquí sus 9 km d'èst en oèst e de nòrd a sud. Las comunas vesinas son Marselhan a l'èst, Floreçac al nòrd, Bessan al nordoèst e Viàs a l'oèst.

Istòria[modificar | modificar la font]

Se pensa generalament que los primièrs pòbles qu'ocupèron lo país d'Agde foguèron los ligurs e los ibèrs, e que cap al sègle III abans Crist, s'i installèron de cèltas, los vòlcas tectosages.

Vestigis dels barris d'Agde.

Pasmens lo nom d'Agde, derivat del grèc Αγαθή Τύχη ("bon astre") o mai Αγαθή πόλις ("bona vila"), ven de l'implantacion dins l'airal de focèus venguts de Marselha a l'entorn del sègle VII abans Crist, pr'aquò venguèt pas colonia de la ciutat focèa fins a 400 abans Crist. La prosperitat de la vila demesiguèt en epòca romana subretot a partir de la construccion de la via Domícia que passava mai al nòrd.

Cap a 475, Agde foguèt presa pels visigòts e puèi aquel periòde de dominacion visigotica durèt aperaquí tres sègles, fins que foguèt destrantalhada per l'invasion musulmana, durant lo sègle VII.

En 506, jol règne del roi visigòt Alaric II, se faguèt dins la glèisa de Sant Andrieu lo concili d'Agde que presidiguèt Sant Cesari d'Arle.

Las tropas sarrasinas, menadas pel general Zama, agarriguèron las tèrras litoralas occitanas e, aprèp l'ocupacion de Narbona en 720, s'apoderèron d'Agde en 725. La vila foguèt atacada puèi e destrucha en 737 pel guerrièr franc Carles Martèl.

En 859, Agde foguèt victima dels pilhatges dels vikings menats per Hasting, que venián de Nantas e avián ivernat en Camarga.

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista dels cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2014 Gilles d'Ettore UMP  
2001 2008 Gilles d'Ettore UMP  
1989 2001 Régis Passerieux PS avocat
1971 1989 Pierre Leroy-Beaulieu RPR  
1965 1971 Pierrick Lapeyre   veterinari
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 Donadas
d · m
 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2010): 24567, totala: 24972
Picto infobox character.png
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
6 744 6 744 7 639 7 726 8 202 8 230 8 251 8 884 9 115
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
9 439 9 747 9 586 8 829 8 251 8 170 8 446 7 389 8 478
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
9 533 8 435 9 265 8 325 9 360 9 605 9 242 7 592 7 897
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
8 751
10 184
11 605
13 107
17 583
Cercar
21 293
21 104
22 487
22 929
2009 2010
24 031
24 457
24 567
24 972

Fonts
Picto infobox character.png
Base Cassini de l'EHESS - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

  • Baltasar Floret (1791-1871), escrivan e lingüista occitan.
  • Joan Fèlix (1885-1968), cònsol d'Agde de 1919 a 1944 e deputat d'Erau (de 1918 a 1928 e de 1932 a 1936).

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]