Vejatz lo contengut

Aups Maritims

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Infotaula d'entitat administrativaAups Maritims
Alpes-Maritimes (fr)
Aups Maritims (oc) Modifica el valor a Wikidata
lang=oc
Modifica el valor a Wikidata
Nom oficialAlpes-Maritimes (fr)[1] Modifica el valor a Wikidata
Entitatdepartament francés Modifica el valor a Wikidata
EponimAlps, Mar e Mar Mediterranèa Modifica el valor a Wikidata
Administracion
EstatFrança
Division territoriala francesaFrança metropolitana
Region francesaProvença-Aups-Còsta d'Azur Modifica el valor a Wikidata
PaísPrincipat de Mónegue
País Niçard
 Provença
CapitalaNiça Modifica el valor a Wikidata
Politica
 • President Modifica el valor a WikidataCharles-Ange Ginésy (ca) Traduire Modifica el valor a Wikidata
Geografia
Modifica el valor a Wikidata
Carte
Coordenadas43° 50′ N, 7° 10′ E
Superfícia4 299 km² Modifica el valor a Wikidata
Limitròf ambAups d'Auta Provença
Ligúria
Província de Coni
Piemont
Var
Província d'Impèria Modifica el valor a Wikidata
Punt culminantCime du Gélas (ca) Traduire (3 143 m) Modifica el valor a Wikidata
Fus orariUTC+01:00 (ora estandard)
UTC+02:00 (ora d'estiu) Modifica el valor a Wikidata
Demografia
 • Totala1 103 941[2] Modifica el valor a Wikidata ab. (1 de genièr de 2021 Modifica el valor a Wikidata)
 • Densitat256,79 ab./km²
Autras informacions
ISO 3166-2FR-06 Modifica el valor a Wikidata

Sit webdepartement06.fr Modifica el valor a Wikidata

Lu Aups Maritims, Alps Maritims ò Aups Maritimi[3] son una division administrativa e electorala de l’estat francés situada entierament en Occitània. Fan partida de la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

Lo capluec es Niça.

Codificacion[modificar | Modificar lo còdi]

A sa creacion en 1793, lo departament reçaup lo còde 85 e lo garda entrò 1814. En 1860, reçaup lo còde 87. De 1901 a 1928 las placas d’immatriculacion començan per M (arrondiment mineralogic de Marselha). De 1928 a 1950, las placas començan per BA. En 1941, lo departament reçaup lo numèro 06 dins lo còde oficial geografic de l’estat francés.[4] En 1950, lo còde mineralogic es 6 puèi 06. Es représ dins lo còde postau a partir de 1965.

Eraudica[modificar | Modificar lo còdi]

Istòria[modificar | Modificar lo còdi]

Lu Aups Maritims si partejan entre aquesti regions istoriqui:

Lo departament deis Aups Maritims es un departament de frontièra que coneguèt 6 configuracions territorialas, 3 dins sa promièra existéncia (de 1793 a 1814) e 3 dins sa segonda (dempuèi 1860).[5][6]

En seguida de l'annexion dau comtat de Niça, proclamada lo 31 de genièr de 1793, se crea lo 4 de febrièr lo departament deis Aups Maritims, de 3 districtes: Niça, Menton e lo Puget Tenièrs.[7] Reçaup lo numèro 85 que se gardarà entrò 1814.

Lu Aups Maritims en 1793

Lo 14 de febrièr de 1793, lo principat de Mónegue, annexat per França, es apondut au departament. Pauc après Mónegue remplaça Menton coma capluòc de districte.

Lu Aups Maritims en 1801

En 1801, los 3 districtes venon d’arrondiments, amb quauques ajustas e una reduccion dau nombre de cantons.

En 1805, l'Empèri francés annèxa la Republica liguriana e ne restaca la part occidentala au departament. L’arrondiment de Mónegue es estacat a lo de Niça e se crea un novèu arrondiment, a Sant Rémol.[8]

Lu Aups Maritims en 1805

En 1814, França torna lo departament au Reiaume de Piemont.

Lu Aups Maritims en 1860

En 1860, lo rèi de Piemont paga Napoleon III per son ajuda contra Àustria en li donant Savòia e lo comtat de Niça. La lei dau 23 de junh de 1860 crea un novèu departament deis Aups Maritims ambe "lo territòri de Niça e l’arrondiment de Grassa, trach dau departament de Var". Au contrari dau periòde de 1793 a 1814, aquèu departament conten pas lo marquesat de Doçaiga, part dau comtat de Niça que demòra dins lo reiaume de Piemont. Reçaup lo numèro 87 que gardarà entrò la fin dau s. XIX.

Lo tractat dau 2 de febrièr de 1861 intègra lei comunas de Menton e Ròcabruna dins lo departament.[9]

Lu Aups Maritims en 1930

En 1926, l’arrondiment dau Puget de Tenièrs es suprimit.

Lo tractat de París en 1947 annèxa a França e au departament lei comunas de Tenda e La Briga.

En 1989, la Còla Longa es transferida de la comuna de Vinai, dins l’estat italian, cap a la de Lieusola que n’èra ja proprietària.

Lenga deis Aups Maritims[modificar | Modificar lo còdi]

Lengas deis Aups Maritims.
  •      Occitan vivaroaupenc (aupenc)
  •      Occitan vivaroaupenc (mentonasc)
  •      Occitan vivaroaupenc (intermediari)
  •      Occitan provençau (niçard)
  •      Occitan provençau (maritim)
  •      † figon (remplaçat pèr lo provençau)
  •      roiasc, d'aqueu:
  •      tendasc
  •      brigasc
  • Tanben veire[modificar | Modificar lo còdi]

    Ligams extèrnes[modificar | Modificar lo còdi]

    Referéncias[modificar | Modificar lo còdi]

    1. Afirmat dins: Còdi Oficial Geografic.
    2. Afirmat dins: Populations légales 2021. Data de publicacion: 28 de decembre de 2023. Ostal d'edicion: Institut Nacional de l'Estatistica e dels Estudis Economics.
    3. Toscano, Reinat. Diccionari de lenga d'òc d’après lo parlar niçard. Auba Novèla. 
    4. Gérard Lang. "Le Code officiel géographique". Courrier des statistiques de l’INSEE. Decembre de 2003. Legir en linha.
    5. Michel BOTTIN. « Les évolutions institutionnelles du département des Alpes-Maritimes », Cahiers de la Méditerranée, n°77, 2008, mes en linha lo 27 de novembre de 2009, consultat lo 25 d'octobre de 2014.
    6. Blythe Alice RAVIOLA. « De l’osmose à la séparation. La construction de la frontière entre la France et le Piémont-Savoie (XVIe-XVIIIe siècles) », Cahiers de la Méditerranée, n°81, 2010, mes en linha lo 15 de junh de 2011, consultat lo 2 de novembre de 2014.
    7. Michel BOTTIN. La formation du département des Alpes-Maritimes en 1860
    8. Decret dau 17 de prairial de l’an XIII.
    9. Aqueu tractat marca la renóncia dau prince de Mónegue contra una indemnitat.