Vin

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
exemple de tèxte

Es lo vin una beguda obtenguda a partir de la fermentacion alcolica del rasim fruch de la planta Vitis vinifera (vinha).

Una taula de degustacion de vin francés.

Tipes de vins[modificar | modificar la font]

  • Vin corrent: o de vin de taula, es l'elaborat segon la definicion anteriora, sens qu'intervengan de substàncias o de practicas trabalhadoras pels "vins especials", sens prene en compte la siá graduacion, cada còp qu'es naturala.
    • Vin roge: es aquel qu'es elaborat majoritàriament a partir de rasim negre, coma la color ven de la pelhòfa, normalament la fermentacion se deu realizar amb lo most sens filtrar (amb las pelhòfas), e sonque un còp acabat la fermentacion (aperaquí 20 jorns) se procedís a la filtracion. Lo vin roge se pòt vielhir; e en foncion del temps que passa en tina, en botas e en botelhas, se pòt classificar en:
      • Vin jove, mens de sièis meses en tina.
      • Criança, Almens sièis meses en tina (o en bota) e un autre temps en botelha.
      • Resèrva, almens un an en bota e dos en botelha.
      • Granda Resèrva, mai d'un an en bota e mai de dos en botelha.
    • Vin blanc... Se pòt elaborar amb mòta blanca o negra, en aquel segond cas en separant lo most de la pelhòfa immediatament, perque li done pas color. En general la fermentacion se realiza amb most filtrat (separat de pelhòfas, alavetz, "raspons", e ca), e mai se n'es pas frequent de lo s'envielhir, i a de vins blancs amb criança.
    • Vin rosat... Son de vins elaborats amb mòta negra que se permet en el una cèrta maceracion de la mòta abans lo premsat del most; d'aquela manièra lo most pren un pauc de color. Après se fermenta lo most filtrat.
  • "Xacolí": es lo vin obtengut de la fermentacion alcoolica del chuc de la mòta, que per de causas meteorologicas s'amaduran pas normalament.
  • Vin generós: sec o doç; es aquel que possedís màger graduacion alcoolica que lo corrent, envielhit e elaborat amb de metòdes particulars. Se ne sòl a de mai envielhir pel sistèma de solera en çò que las culhidas de divèrsas annadas se van mesclant gradualament.
  • Vin escumós o d'agulha: es lo que conten anidrid carbonic produsit en lo sieu sen, originat per una segonda fermentacion alcoolica en un recipient barrat.
  • Vin gasificat: es aquel que se li es apondut d'anidrid carbonic après aver acabat la siá elaboracion.
  • Vin quinat o medicinal: ne son aqueles qu'an recebut l'addicion de quina o una autra substància medicinala autorizada per la legislacion.
  • Vermot: Es la bevenda en l'elaboracion de la quala ne dintra far partida lo vin, amb addicion de sucre o most de mòta concentrada e extractes o d'aròmas obtenudas de plantas aromaticas.D'autras bevendas analògas que compliscan pas aquelas obligacions se sonan "d'aperitius".
  • Vin de messa: es lo vin utilizat dins aquela ceremonia religiosa, e se ditz tanben del vin generós.

Provèrbis[modificar | modificar la font]

  • Bèla femna e bon vin fan desrevelhar matin.
  • Blat a mòstras e vin a tastas, qui bon lo crompa, bon lo beu.
  • Bon vin fa bon sang, e bon sang fa bon òme.
  • Vin batejat pòrta son aiga.
  • Après la sopa, un còp de vin rauba un escut al medecin.
  • Lo que beu tròp de vin non fa jamai pont ni molin.
  • Las femnas e lo bon vin fan doblidar que cap partir.
  • La tisana de gavèls fa cantar coma un ausèl.
  • La vin dona l'esprit amai lo dòsta.
  • Per Sant Martin tapa la bonda, tasta ton vin.
  • De pan e de vin, lo rei pòt venir.
  • Si l'alfabet èra lo vin, tot la monde sauriá legir.
  • Ja disiá lo sabent Salamon, que lo bon vin engausís lo còr.

Produccion mondiala[modificar | modificar la font]

Produccion del vin en tonas en 2006[1] segon l'Organizacion de las Nacions Unidas per l'Alimentacion e l'Agricultura (FAO):

França França 5 349 333
Flag of Italy.svg Itàlia 4 711 665
Espanha Espanha 3 643 666
Flag of the United States.svg Estats Units 2 232 000
Flag of Argentina.svg Argentina 1 539 600
Flag of Australia.svg Austràlia 1 410 483
Flag of the People's Republic of China.svg China 1 400 000
Africa del Sud Africa del Sud 1 012 980
Flag of Chile.svg Chile 977 087
Flag of Germany.svg Alemanha 891 600
Flag of Portugal.svg Portugal 715 000
Àustria Àustria 225 630
Flag of Greece.svg Grècia 399 700
Flag of Hungary.svg Ongria 350 000
Flag of Russia.svg Russia 330 000

Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • (oc) (fr) Felip Cosinièr, La lenga de la vinha e del vin, Descobèrtas, 1995, 143 paginas (ISBN 2-85910-196-9)

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. (fr) (http://faostat.fao.org/DesktopDefault.aspx?PageID=567&lang=fr