Vin
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Es lo vin una beguda obtenguda a partir de la fermentacion alcoolica del rasim fruch de la planta Vitis vinifera (vinha).
Somari |
[Modificar] Tipe de vins
- Vin corrent, o de vin de taula, es l'elaborat segon la definicion anteriora, sens qu'intervengan de substàncias o de practicas trabalhadoras pels "vins especiales", sens prene en compte la siá graduacion, cada còp que siá naturala.
- Vin roge, es aquel qu'es elaborat majoritàriament a partir de rasim negre, coma la color ven de la pelhòfa, normalament la fermentacion se deu realizar amb lo most sens filtrar (amb las pelhòfas), e sonque un còp acabat la fermentacion (qualques 20 jorns) se procedís a la filtracion. Lo vin roge se pòt vielhir, e en foncion del temps que passa en tina, en botas e en botelhas, se pòt classificar en:
- Vin jove, mens de sièis meses en tina.
- Criança, Almens sièis meses en tina (o en bota) e un autre temps en botelha.
- Resèrva, almens un an en bota e dos en botelha.
- Granda Resèrva, mai d'un an en bota e mai de dos en botelha.
- Vin roge, es aquel qu'es elaborat majoritàriament a partir de rasim negre, coma la color ven de la pelhòfa, normalament la fermentacion se deu realizar amb lo most sens filtrar (amb las pelhòfas), e sonque un còp acabat la fermentacion (qualques 20 jorns) se procedís a la filtracion. Lo vin roge se pòt vielhir, e en foncion del temps que passa en tina, en botas e en botelhas, se pòt classificar en:
-
- Vin blanc Se pòt elaborar amb mòta blanca o negra, en aquel segond cas en separant lo most de la pellofa immediatament, perque li doni pas color. En general la fermentació se realiza amb most filtrat (separat de pellofes, alavetz, "raspons", èca.), e e mai se es pas frequent envellir-o, i a vins blancs amb criança.
- Vin rosat. Son vins elaborats amb mòta negra que se permet en el una cèrta maceració de la mòta abans del premsat del most, d'aquela manièra lo most pren un pauc de color. Après se fermenta lo most filtrat.
- Xacolí Es lo vin obtengut de la fermentacion alcoolica del chuc de la mòta, que per de causas meteorologicas pas maduren normalament.
- Vin generós, shut o doç es aquel que possedís màger graduacion alcoolica que lo corrent, envellit e elaborat amb de metòdes particulars. Se sòl de mai envellir pel sistèma de solera en çò que las culhitas de desparièrs ans se van mesclant gradualment.
- Vin escumós o d'agulha es çò que conten anhídrid carbònic produsit en lo sieu se, originat per una segonda fermentació alcoolica en un envàs barrat.
- Vin gasificat es aquel que se li es apondut anhídrid carbònic après aver acabat la siá elaboracion.
- Vin quinat o medicinal li son a el aqueles qu'an recebut l'addicion de quina o una autra substància medicinal autorizada per la legislacion.
- Vermut Es la bevenda en l'elaboracion que ne dintra far partida lo vin, amb addicion de sucre o most de mòta concentrada e extractes o d'aròmas obtenudas de plantas aromàtiques. Autras bevendas anàlogues que compliscan pas aqueles requisits se sonan "d'aperitius".
- Vin de miesa es lo vin usat en aquela ceremònia religiosa, e se sona tanben del vin generós.
[Modificar] Provèrbis
- Bèla femna e bon vin fan desrevelhar matin.
- Blat a mòstras e vin a tastas, qui bon lo crompa, bon lo beu.
- Bon vin fa bon sang, e bon sang fa bon òme.
- Vin batejat pòrta son aiga.
- Après la sopa, un còp de vin rauba un escut al medecin.
- Lo que beu tròp de vin non fa jamai pont ni molin.
- Las femnas e lo bon vin fan doblidar que cap partir.
- La tisana de gavèls fa cantar coma un ausèl.
- La vin dona l'esprit amai lo dòsta.
- Per Sant Martin tapa la bonda, tasta ton vin.
- De pan e de vin, lo rei pòt venir.
- Si l'alfabet èra lo vin, tot la monde sauriá legir.
- Ja disiá lo sabent Salamon, que lo bon vin engausís lo còr.
[Modificar] Produccion Mondiala
Produccion del vin en tonas en 2006[1] segon l'Organizacion de las Nacions unidas per l'alimentacion e l'agricultura :
| 5349333 | |
|---|---|
| 4711665 | |
| 3643666 | |
| 2232000 | |
| 1539600 | |
| 1410483 | |
| 1400000 | |
| 1012980 | |
| 977087 | |
| 891600 | |
| 715000 | |
| 225630 | |
| 399700 | |
| 350000 | |
| 330000 |
[Modificar] Ligams intèrnes
[Modificar] Bibliografia
- (oc) (fr) Felip Cosinièr, La lenga de la vinha e del vin, Descobèrtas, 1995, 143 paginas (ISBN 2859101969)
[Modificar] Nòtas

