Lengònha

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Langònha)
Anar a : navigacion, Recercar

Lengònha
Langogne

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Plaça.JPG
Blason Ville-fr Langogne 48.svg
Geografia fisica
Superfícia 31,37 km²
Altituds
 · Maximala
 · Minimala
 
1 097 m
886 m
Geografia politica
Region istorica Gavaudan LengadòcArmas de Lengadòc)
Estat França Flag of France.svg
Region
76
Occitània (region administrativa)
Departament
48
Losera Armas deu Departament de Losera
Intercom
200006930
du Haut Allier
Cònsol Guy Malaval[1] (2008-2020)
Geografia umana
Autras informacions
Gentilici Lengònès
Còde postal 48300
Còde INSEE 48080

Lengònha [2] [3], [len'gwonjo], (Langogne en francés) es una comuna occitana de Gavaudan,a la termièra de Velai e Vivarés situada dins lo departament de Losera e la region de Lengadòc-Rosselhon.

Èra la pòrta del "comtat de Gavaudan",.

Geografia[modificar | modificar la font]

La comuna es situada al nòrd èst de Losera e de Gavaudan. Langoiron, un riu que davala de Mercoira, un bòsc al sud, passa per la vila e se geta dins Alièr al nòrd de la comuna. Alièr es lo limit amb Vivarés. Es enrodada de montanhas : Marjarida, Mont Milan, volcan de Bonjorn. Es a un altitud enauçada (900 m), mès parada dels vents, amai foguèsse pas luènh de l'airal mediteranèu (60 km per rota per anar als Vans).

Èra sobre l'antic chamin de Regordana, que dempuèi l'auba de l'umanitat bota en relacion pòbles de Mediterranèa e los del reirepaís. Èra un vector important de romanizacion dels pòbles celtics e d'espandiment de la lenga latina.

La rota nacionala 88 (Lion-Tolosa) passa per Lengònha.

Istòria[modificar | modificar la font]

Antiquitat  : lo mont Milan (amont de la vila) èra un oppidum roman. Medalhas e monadas romanas i fogueron trobadas.

Nauta Edat Mejana : lo país fai partida de la Vigariá de Miliac, una de las uèit vigariá gavaudanesas.

998 :fondacion de la vila per los monges del Monestier.

1336 : la fièira de Sant Geli es instituïda. Lengònha es una granda plaça comerciala e un important centre de telariá. Lengònha es sobre lo chamin de Regordana, un de los pus grands axis de communicacion occitan de l'edat majana vers la Mediterranèa (que arribava al pòrt de Sant Geli).

1568 : la tropa uganauda del capitani Mèrle venguda d' Usès pilha e destrusís la vila

1754 : lo contrabandièr Lois Mandrin es a Lengònha

1764 : las tropas de "dragons" estationan a Lengònha per tracar la Bèstia de Gavaudan. La primièira ataca de la "bèstia" foguèt sobre una vachineira prèp de la vila. La dròlla foguèt pas plagada.

1870: la "linha" París-Nimes (qu'es vengut "lo Cevenòl") es dubèrta. Desvelopament de l'industria (de la carn) e del torisme. Lengònha es la gara ont las locomotivas repausan apuèi la passada de las Cevenas.

1944 : la vila es liberada per la "Premièira DB"

Annadas setanta dètz : movement contra lo bastison de la paissièra de Naussac. Aqueste movement iniciat per los paisans de Naussac foguèt ajudat per qualques grops ecologistas e occitanistas. Manifestacion e acampada a Lengònha los 7 e 8 d'agost de 1976 amb los del Larzac e qualques figuras de l'occitanisme . L'eslogan èra "Gardarem Naussac: la Losera viurá" .

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2014 Guy Malaval[4]    
març de 2001 2008      
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 Donadas
d · m
 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): , totala:
Picto infobox character.png


1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008




Cercar
Cercar
3 071
3 115
3 129
3 310
2009 2010
3 060
3 277
3 014
3 235
Fonts
Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Lo mercat cobèrt (la ala) :: un dels pus polits d' Occitània. Bastit en 1743. Monument istòric.Testimòni d'un temps ont los mercadièrs dels país "nauts" (Gavaudan, Vivarés, Velai) e "bas" (Provença, Lengadòc) negociavan lana, cuer, fromatges, vins, òli,....

La gleisa de St-Gervais-St Protais : romanic (Sègle XII). Foguèt sobre la primièira lista dels monuments istorics (1840).

Charreira nauta : foguet de segur una via celtica. Fòrça ostaus dels sègle XVII e XVIII.

Lo pònt vièlh : sobre lo riu Langoiron, un "cagaire" i es escultat (Edat mejana).

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

  • Pèire Victor Galtièr nasquèt a Lengònha en 1846 : veterinari, professor de patologia animala a Lion. Sa candidatura per lo prèmi Nobel de medecina foguèt prepausada per sas recèrcas sobre lo vaccin contra la ràbia. Lo prèmi i foguèt pas atribuit que moriguèt l'annada del recebement (1908).
  • Robert Louis Stevenson : Son Viatge amb un ase per las Cevenas passava per Lengònha. L'escrivan arribèt sobre lo pònt d'Alièr lo 23 de Setembre de 1878. I encontrèt una vachineira. Curiosament, escriguèt pas res sobre la ciutat, amai foguèsse la pus importanta de sa chaminada.. Los especialistas de son òbra pensan qu'èra malaut.

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Site du conseil général de la Lozère
  2. Toponims occitans de Losera
  3. Diccionari Ortografic, Gramatical e Morfologic del'Occitan de J. UBAUD Editions TRABUCAIRE, avril 2011
  4. Site du conseil général de la Lozère