Hagetmau

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Haget (omonimia).
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Flag of Occitania.png Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg
Donadas
d · m
Hagetmau
Hagetmau
comuna francesa
[[Imatge:|250px]]
Descripcion de la bandièra
Descripcion dau blason
Descripcion deu sagèth
Latitud
Longitud
Generalitats
Partida de
Sosclassa de
Nomenat d'aprèst
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Situat dens Q598341
País França
Sit oficial
Hagetmau, centre ville.jpg
Hagetmau, centre vila
Geografia fisica
Occitania map.png
geolocalizacion
Coordenadas 43° 39′ 22″ N 0° 35′ 33″ O / 43.6561111111, -0.5925 / 43.6561111111; -0.5925


Superfícia | 28,37 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala |
 
142 m
110 m
72 m
Geografia politica


Region istorica Gasconha Armas de Gasconha
Parçan Shalòssa Hauta
Estat Flag of France.svg França
Region
72
Aquitània Escut d'Aquitània
Departament
40
Lanas Escut de Lanas
Arrondiment
Lo Mont
Canton
Hagetmau
Intercom
244000709
Hagetmau Comunas Unies
Cònsol

Serge Lansaman (2008-2014)

Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2010)
4 535 ab.
Evolucion de la populacion

4 660 ab.
Densitat 159,85 ab./km²
Autras informacions
Gentilici Los Hagets
Còde postal 40700
Còde INSEE 40119


Identificants
BNE


ULAN


DOI
RKDimages
Rijksmonument
KGS
Historic Places identifier
ID d'artista de MusicBrainz
ID album de MusicBrainz
ID d'òbra de MusicBrainz


Legislator
Identificant BHL
Identificant ITIS
Identificant IUCN
Identificant NCBI
Identificant TPDB
Identificant GBIF
Identificant WoRMS
Numèro EE
Indicatiu
Còde AITA
Còde OACI
Còde mnemonic
Identificant JPL Small-Body Database
Còde de l'observatòri Minor Planet Center
Identificant Structurae
Identificant Emporis
Numèro CAS
numèro EINECS
SMILES
InChI
InChIKey
Còde ATC
Numèro E
Identificant UNII
Numèro RTECS
Identificant ChemSpider
Identificant PubChem (CID)
Numèro ZVG
Identificant ChEBI
Numèro ONU
Còde Kemler
Identificant Drangbank
Mencion de dangièr SGH
Identificant Wine AppDB
Identificant d'un satellit NSSDC
SCN
Commons-logo.svg Wikimedia Commons prepausa de documents multimèdia liures sus Hagetmau.


Hagetmau o Haget (Hagetmau en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas Escut de Lanas e la region Aquitània Escut d'Aquitània.
Lo nom sancèr qu'es "Hagetmau", mès oraument que s'emplega sustot l'abracat "Haget".

Cripta de Sent Gironç

.

Etimologia[modificar | modificar la font]

Haget qu'es format de "hai" (latin fagus) e deu sufixe collectiu vegetau "-et" (latin -etum) = Haget : bòsc de hais.
Mei l'adjectiu "mau" (latin malum) = maishant. Hagetmau significa "Maishant bòsc de hais".

Gentilici[modificar | modificar la font]

Los abitants que son "los Hagets" o "los Hagetons" (pejoratiu).
Dens lo mitan esportiu, sustot rugbistic, que son chafrats "los Carronhas".

Geografia[modificar | modificar la font]

La vila de Haget qu'es un caplòc de canton de la Shalòssa Hauta. Que's tròba a mieitat camin enter Lo Mont (27 km) e Ortès (22 km), sus la rota D933. La vila qu'es adaigada peu Los, afluent de l'Ador. La comunas tanhentas que son : Senta Coloma, Horsarriu, Doasit, Sèrraslós e Arribans, Sent Cric de Shalòssa, Momui, La Bastida de Shalòssa, La Craba, Montsegur, Samadèth, Sèrras Gaston.

La cadèira de Gargantuam

Economia[modificar | modificar la font]

La fabrica de sietis qu'èra vaduda emblematica de la ciutat, dinc a la barradura en 2010 de l'usia Capdeviela.

Istòria[modificar | modificar la font]

La preïstòria qu'a deishat quauques tumuli dens lo vesiatge, e vestigis litics esbarrisclats.
Gironç (Gerontius), vienut evangelizar Novempopulània dab sheis auts compairs, que seré estat martirizat a Haget, de cap a 409[1].

Cripta de Sent Gironç

Au sègle XIIau, que bastín (o qu'arrebastín ?) ua glèisa abadiau, per dessús ua cripta on serén conservadas las relíquias de Sent Gironç. La glèisa qu'estó desbastida en 1904 ; ne damora pas mei sonque la cripta. La glèisa actuau qu'estó apitada en 1884.
La vila de Hagetmau que s'es desvelopada a l'entorn deu son castèth, on viscón las familhas de Marsan, Lescun, Andoins e Gramont. Ne damora pas arren d'aqueth castèth, despitat de cap a 1800.
Preu miei deus hèits qui an marcat l'istòria e la memòria deus Hagets, que cau mentàver :

  • La captura d'Antoine de Gramont en 1572, en plen castèth de Haget, on avè amassat tota la noblessa catolica deu parçan, hèit presonèr peu baron d'Arròs, dab sonque 38 òmis[2] ; d'auts que parlan de 1573, dab 200 a 300 òmis[3].
  • la susmauta contre la gabèla, miada peu Bernat Daudijòs, sortit de Couduras[4].
  • Lo passatge deus Anglés en 1814. Wellington qu'estó plan arcuelhut per los uns, e un chic mensh per los auts.[5].
  • La linha de demarcacion pendent la Dusau Guèrra Mondiau[6].
Lo lac d'Agès

Administracion[modificar | modificar la font]

Lista deus cònsols successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2008 2014 Serge Lansaman    
març de 2001 2008      
Totas las donadas son pas encara conegudas.

Demografia[modificar | modificar la font]


 Donadas
d · m
 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2010): 4535, totala: 4660
Picto infobox character.png


1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
3 376
3 755
4 318
4 514
4 449
4 411
4 583
4 549
4 544
4 675
2009 2010
4 539
4 666
4 535
4 660
EasyTimeline 1.90


Timeline generation failed: 1 error found
Line 51: PlotData=

- PlotData invalid. No (valid) command 'Period' specified in previous lines.


Fonts
Picto infobox character.png
Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE
Evolucion de la populacion 1962-2008


Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]

  • La cripta de Sent Gironç.
  • Los Lacs d'Halco : Lagas amainatjadas tà las passejadas e la pesca.
  • Lo lac d'Agès : 2,5 Mm3 sus mei o mens 44 ectaras, a miejas dab la comuna de Montsegur ; sosten de las aigas baishas deu Los, irrigacion deu milhòc, pesca.
La bròia Corisanda dab la soa hilha

Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]

  • Sent Gironç ; evangelizator, martirizat a Haget de cap a 409.
  • Enric II de Navarra, mort a Haget en 1555.
  • Diane d'Andoins, dita "la bròia Corisanda" (Haget, 1555 - Haget, 1621) : mestressa d'Enric III de Navarra (IV de França).
  • Pascal Duprat (Haget, 1815 - 1885 en mar) : mantuns còps elejut deputat, republican.
  • Fernand Lubet-Barbon (Haget, 1857- Sent Cric de Shalòssa, 1948) : medecin.
  • Henri Lefebvre (Haget, 1901- Pau, 1991) : filosòf marxista.

Arreproèrs[modificar | modificar la font]

  • Haget, Hagetons[7].

(Çò qui sembla voler díser : a Hagetmau, petitas gents)

  • Mensfida't de l'aiga e deu huec, e de las gojatas de Haget.

(Aqueth arreproèr que seré en ligason dab lo passatge deus Anglés en 1814 : gojatas de Haget qu'aurén ahiscat sordats anglés tà'us atirar dens quauque tracanard, avant de tuà'us, e d'ahonar los còs dens lo Los o de'us har cresmar dens lo horn deu panissèr.)

  • Pudir com los òlis de Haget[8].

(Flairar lèd)

Bibliografia[modificar | modificar la font]

  • Hagetmau 1900-1920, Regards oubliés, seguit de "Petite Histoire de Cagots" ; Michel Marsan ; en çò de l'autor ; Haget ; abriu 1997.
  • Hagetmau Perle de la Chalosse ; Pierre Bordes ; imp. Dumartin ; Haget ; noveme 1997.
  • Hagetmau 1920-1950, Hagetmau village de Chalosse "Il était une fois les gens d'ici" ; Michel Marsan ; imp. Dumartin ; Haget ; deceme 2005.


Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]

Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]

Véser tanben[modificar | modificar la font]

Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]

Nòtas[modificar | modificar la font]

  1. Sent Gironç suu site de l'avescat d'Aira e Dacs
  2. La France protestante ; De Eugène Haag, Émile Haag ; Paris ; 1846 ; T. I, p.134.
  3. Corisande d'Andoins Comtesse de Guiche et Dame de Gramont
  4. Relation véritable... ; Enric de Labòrda Pèboèr de Doasit
  5. The dispatches of field marshal the duke of Wellington ; John Murray, Albemarle Street ; London ; 1838 ; T.11, p.601.
  6. Hagetmau 1920-1950, Hagetmau village de Chalosse "Il était une fois les gens d'ici" ; Michel Marsan ; imp. Dumartin ; Haget ; deceme 2005.
  7. Dictionnaire Gascon-Français ; Vincent Foix ; Presses Universitaires de Bordeaux ; CECAES ; 2003.
  8. Dictionnaire du Béarnais et du Gascon modernes; Simin Palay ; éd. CNRS ; 1980 ; p.553.


Paginas correspondentas d’autres projèctes Wikimèdia :

commons:Category:Hagetmau
Hagetmau sus Commons.







Patrimòni Mondial de l'UNESCO
Etapa precedenta

Horcs Arriu
Pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla
08 Coquille.jpg
Via Lemovicensis
Etapa seguenta

La Bastida de Shalòssa