1848

Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Anar a : navigacion, Recercar
Còde QRpedia d'estampar per un accès dirècte a aquèth article
Donadas
d · m
1848
Q38324Q38324
Crystal Clear action history.png
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per 1847
Seguit per 1849
Coordenadas
Ans :
1845 1846 1847  1848  1849 1850 1851

Decennis :
1810 1820 1830  1840  1850 1860 1870
Sègles :
Sègle XVIII  Sègle XIX  Sègle XX
Millennis :
Millenni I  Millenni II  Millenni III


Cronologia mesadièra :
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec


Cronologias tematicas :
Arquitectura Automobila Camins de fèrre Drech Literatura Musica Sciéncia Sociologia Teatre


Autres calendièrs :
Roman Chinés Gregorian Ebrieu Indó Musulman Persan Republican

Aquesta pagina concernís l'an 1848 del calendièr gregorian.


Eveniments[modificar | modificar la font]

Occitània[modificar | modificar la font]

França[modificar | modificar la font]

Combats de Junh dins la carriera Soufflot en París.
Retrach de Loís Napoleon Bonaparte en 1848.

Lo 14 de febrier, l'enebiment per lo prefècte de París d'un banquet republican entraïnèt de manifestacions importantas lo 22 atisadas per lei consequéncias de la crisi economica de 1846-1847 e lo maucontentament sociau. La repression causèt un mòrt e lo movement se generalizèt. Lo 23, èra vengut una insureccion e lei tropas dau govèrn reiau perdiguèron lo contraròtle de la situacion entraïnant l'abdicacion de Loís-Felip Ièr lo 24 après lo començament de l'ataca dau palais per leis insurgents. Un govèrn provisòri republican prenguèt lo poder e proclamèt la restauracion de la Republica.

Pasmens, en despiech de l'adopcion de quauquei mesuras progressistas (demencion d'una ora de la durada de la jornada de trabalh, adopcion dau sufragi universau masculin...), lo govèrn novèu, devesit entre republicans moderats (Lamartine, Ledru-Rollin, Arago) e lei republicans socialistas (Louis Blanc) mau capitèt de reglar la situacion sociala e esperèt leis eleccions d'abriu per formar una assemblada cargada de redigir una constitucion e de s'ocupar deis afaires pus importants.

Aqueleis eleccions donèron una majoritat febla ai republicans amb aperaquí 500 deputats republicans e 300 monarquistas (environ 200 orleanistas e 100 legitimistas). La borgesiá e l'aristocracia obtenguèron la màger part dei pòstes car solament 15 obriers ò artesans foguèron elegits (e ges de païsan). Aquelei resultats entraïnèron d'afrontaments dins certanei vilas (Limòtges, Essaudun...) entre lei diferentei tendàncias republicanas. Lo 4 de mai, lei deputats elegiguèron una Comission Executiva de cinc deputats per eliminar la « menaça roja ». Formada de republicans moderats, aquela comission permetèt d'eliminar l'influéncia dei republicans radicaus au sen dau poder e refusèt la formacion d'un Ministèri dau Trabalh, revendicacion importanta dei radicaus. Puei, lo 4 de junh, leis eleccions complementàrias veguèron un renfòrçament dei partits conservators ambé l'eleccion de Louis-Napoléon Bonaparte, nebòt en exil de l'Emperaire, e d'Adòlf Tièrs.

Lo 21 de junh, lo poder conservador novèu demandèt la sarradura deis Obradors nacionaus qu'èran un simbòl de la Revolucion de Febrier e una fònt de trabalh importanta per leis obriers parisencs. Entre lo 22 e lo 26 de junh, leis obriers parisencs se revoutèron donc tornarmai mai lo movement foguèt durament reprimit per lei tropas dau generau Cavaignac. Entre 3 000 e 5 000 insurgents foguèron tuats dins lei combats, 1 500 fusilhats après sa rediccion, 25 000 capturats (11 000 foguèron condamnats). En recompensa, Cavaignac foguèt elegit cap dau poder executiu per lei deputats lo 28 de junh. La sarradura oficiala deis Obradors nacionaus se debanèt lo 3 de julhet.

Aquelei combats entraïnèron una rompedura entre republicans moderats e radicaus e favorizèt l'emergéncia de Louis-Napoléon Bonaparte que ganhèt lo sostèn deis obriers, venguts fòrça ostils au govèrn, dei païsans, generalament inquiets après leis eveniments de junh, e dei conservadors. Lo 24 de setembre, rintrèt en França e se presentèt ais eleccions presidencialas dei 10 e 11 de decembre. Gràcias a aquela coalicion eteroclita, foguèt largament elegit ambé 74,2% dei vòtes. Cavaignac prenguèt la segonda plaça ambé 19,81% e Ledru-Rollin la tresena ambé 5,06%. Leis autrei candidats realizèron de resultats inferiors a 1%.

D'autra part, dins lo corrent de l'annada, signatura d'un decrèt d'abolicion de l'esclavatge (27 d'abriu).

Euròpa[modificar | modificar la font]

Africa[modificar | modificar la font]

Etiopia[modificar | modificar la font]

Au nòrd-oèst d'Etiopia, revirada d'una ataca de Kassa Hailu que foguèt vencut per lei fòrças egipcianas ben equipadas e entraïnadas. Fòrça impressionat per lei soudats egipcians, Kassa Hailu decidèt d'adoptar lo modèl europèu per sei fòrças, çò que li donèt un avantatge decisiu dins lei luchas intèrnas dau país.

America[modificar | modificar la font]

Estats Units d'America[modificar | modificar la font]

Après la conquista de Mexico, leis Estatsunidencs poguèron impausar de condicions duras ai Mexicans per reglar lo conflicte acomençat en 1846. D'efèct, Washington annexèt la mitat nòrd de son vesin (Tèxas, Califòrnia Auta, Nòu Mexic...) ambé lo tractat de Guadalupe Hidalgo lo 2 de febrier.

Mexic[modificar | modificar la font]

Pèrdas territòrialas dins lo corrent dau sègle XIX.

Après la capitulacion de Mexico e l'exili novèu de Santa Anna a la fin de l'annada precedenta, de negociacions se debanèron per reglar lo conflicte ambé leis Estats Units d'America. Durament desfach, Mexic deguèt cedir la mitat nòrd de son territòri (Tèxas, Califòrnia Auta, Nòu Mexic...) ambé la signatura dau tractat de Guadalupe Hidalgo lo 2 de febrier.

Arts[modificar | modificar la font]

Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]

Fisica[modificar | modificar la font]

Formulacion dau principi zèro de la termodinamica per William Thomson (lord Kelvin) que permetèt de definir una temperatura termodinamica capabla de depintar lei fenomèns termodinamics estudiats per son autor.

Geografia[modificar | modificar la font]

Publicacion de la premiera carta dei corrents marins per l'Estatsunidenc Matthew Fontaine Maury (1807-1873).

Economia[modificar | modificar la font]

Naissenças[modificar | modificar la font]

Decèsses[modificar | modificar la font]