Lots
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
| Los (Lots) |
|
|---|---|
Pont suu Los, enter Larbei e Caupena (pròishe de "Cam-de-Lous") |
|
| Caracteristicas | |
| Longor | 86 km |
| Bacin | 286 km2 |
| Bacin collector | Bacin d'Ador |
| Debit mejan | ? |
| Riu | |
| Font | Tèsa |
| · Coordenadas | |
| Confluéncia | Gòs |
| · Coordenadas | |
| S'escampa dins | Ador |
| Geografia | |
| Afluents principals | |
| · Riba drecha | La Guauga |
| Païses traversats | |
| Regions traversadas | Gasconha |
| Vilas principalas | |
Lo Los o Lots (prononciar ['lus]) qu'es un arriu qui's vueita per esquèrra dehens l'Ador enter lo Gabàs e lo Lui, suu departament de las Lanas
Somari |
Etimologia [modificar]
"Los" que poderé estar ua fòrma alterada e latinizada d’un derivat deu basco lohi « hanga, alluvion »[1] : arriu hangós.
Lo nom de 'queth arriu qu'es mentavut :
- Lossium, Lossio (...fluvius qui dicitur Lossium [...]. A Lossio vero predicto fluvio, .... ), (1097-1117) [2].
- Lotio (de Serris Lotio), (1749)[3].
- Los (Serra Los), (de cap a 1400) : sagèth de Bertranon de Sèrras[4].
- Lous (Le Lous), (1651)[5], (1763)[6].
- Lons o Loust (le/la Lons ou Loust), (1764)[7].
- Louts : grafia francesa actuau ; lo « t » que deut estar adventice.
Geografia [modificar]
Lo Los qu'a la hont a Tèsa (Pirenèus Atlantics). Que traversa la Shalòssa e que's vueita dens l'Ador a Gòs, a l'Est de Dacs. Que hè 86,2 km[8].
Comunas traversadas [modificar]
Tèsa, Arsac Arrasiguet, Lème, Lo Merac, Vinhas, Haget, Sent Cric de Shalòssa, Vergüei, Caupena.
Principaus afluents [modificar]
- (E) l' Arblech o l'Arriu, 5,9 km, dempuish Arsac Arrasiguet
- (E) l'Arricabet, 3,7 km, dempuish Hilhondé
- (E) lo canau deu Biélongue, 5,5 km, dempuish Arbocava
- (E) l'arriu de Grava, 7,2 km, dempuish Montsegur
- (D) l'arriu de Casseboèr o deu Gua deu Miei
- (D) l'Arriu d'Agès o deu Gua deu Miei
- (E) l'arriu de "Dournang"[9], dempuish La Craba
- (D) l'Arresenon, 6,9 km, qui separa Doasit de Sèrraslós e Arribans e de Sent Cric de Shalòssa
- (D) l'arriu de Gaushart, 4 km, qui separa Doasit de Mailís
- (D) l'arriu de Lauròla, 5,6 km, dempuish Mailís
- (D) la Guauga, 14,9 km, dempuish Doasit
- (D) l'arriu de Chai, 6 km, dempuish Mugron
- (E) l'arriu de Peleta, 4,2 km, dempuish Gamarde
Toponimia [modificar]
Toponims on pareish lo nom de l’arriu :
- Sèrraslós e Arribans (Serreslous-et-Arribans[10]), nom de comuna.
- Loson (Lousoun) : petit afluent deu Los, sus la comuna de Sèrraslós e Arribans.
- Los (Lous[11]) : nom de maison, a Mailís.
- Candelós (Candélous, Cam-de-Lous[11]) : lòc-dit sus la comuna de Larbei.
- Baish deu Los (Bas du Lous[11]), comuna de Lórquen.
- Franc-Louts : arrebatiada de la comuna de Sent Jors d'Auribat pendent la Revolucion.
Nòtas [modificar]
- ↑ Jean-Baptiste Orpustan ; L’onomastique basque dans le Cartulaire de la cathédrale de Dax ; in L’église et la Société dans le diocèse de Dax aux XIe et XIIe siècles ; AEAL-CEHAG ; 2004 ; p.181.
- ↑ Cartulaire de la Cathédrale de Dax, Liber Rubeus (XIe-XIIe- siècles ; Texte édité, traduit et annoté par Georges Pon et Jean Cabanot ; CEHAG ; 2004 ; n°153 ; p.352.
- ↑ Latinizacion de Sèrraslós : « De Serris Lotio alias de Arebans » ; Pouillé d’Aire, publicat per Cazauran ; bull. soc. Borda 1885, p.138.
- ↑ Paul Durrieu ; Les Gascons en Italie ; Auch ; 1885 ; p.177.
- ↑ Descripcion de l'Avescat d'Aira en Gasconha, per P.Duval ; 1651
- ↑ Expilly (Abbé) ; Dictionnaire Géographique, Historique et Politique des Gaules et de la France ; Amsterdam ; 1763 T.1 p.283 ; 1764 T.2 p.139 ; 1764 T.3 p.543 e 780.
- ↑ Expilly (Abbé) ; Dictionnaire Géographique, Historique et Politique des Gaules et de la France ; Amsterdam ; 1764 T.2 p.177 ; 1764 T.3 p.705.
- ↑ http://sandre.eaufrance.fr/app/chainage/courdo/htm/Q30-0400.php?cg=Q30-0400 |SANDRE
- ↑ Carta de Cassini
- ↑ Carta IGN 1/25000 : 1543 O Hagetmau.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Carta IGN 1/25000 : 1443 E Amou Montfort-en-Chalosse.