Vejatz lo contengut

Occitània (region administrativa)

Aqueste article es redigit en lengadocian.
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
(Redirigit dempuèi Occitanie)

Pels articles omonims, vejatz Occitània (omonimia).

Region administrativa d'Occitània
Bandièra
Bandièra
L'estanh de Laurenti en Arièja.
L'estanh de Laurenti en Arièja.
Administracion
Coordenadas 43° 42′ N, 1° 03′ E

La region d'Occitània[nt 1] (oficialament en francés: Occitanie;[4] en catalan: Occitània)[5] es una region administrativa francesa, creada per la reforma territoriala de 2014, de la fusion de Lengadòc-Rosselhon e Miègjorn-Pirenèus. Es entrada en vigor lo 1èr de genièr de 2016 après las eleccions regionalas de la fin de 2015.

Es limitròfa d'Aragon al sud-oèst, de Catalonha al sud, de Nòva Aquitània a l'oèst e al nòrd-oèst, d'Auvèrnha-Ròse-Alps al nòrd-èst e de Provença-Alps-Còsta d'Azur a l'èst. Se compausa de 13 departaments, gaireben totes completament de lenga occitana.

Un nom provisòri de la region, a sa fondacion en 2015, foguèt «Lengadòc-Rosselhon-Miègjorn-Pirenèus»: èra compausat dels noms de las doas regions fusionadas, Lengadòc-Rosselhon e Miègjorn-Pirenèus, dins l'òrdre alfabetic.

Lo 24 de junh de 2016, lo conselh regional se causiguèt lo nom francés d’«Occitanie» e tanben un nom segondari mai long que foguèt «Occitanie-Pyrénées-Méditerranée». Lo 28 de setembre de 2016, lo Govèrn francés[4] la nomenèt Occitanie sens precision.

La denominacion actuala a entraïnat de polemicas dins lo movement occitanista:[6]

  • D'unes crenhon que lo nom d'aquesta region administrativa faga desparéisser lo sens tradicional d’Occitània (lo grand territòri de la lenga occitana): se pensan que lo sentiment d'apertenéncia a Occitània es grèvament menaçat dins las autras regions de la granda Occitània tradicionala.
  • D'autres, al contrari, se'n regaudisson perque pensan que i a, enfin, un usatge oficial e institucional del nom Occitània. Se pensan que lo nom Occitània serà mai conegut e mai revendicat dins las autras regions de la granda Occitània tradicionala.

En conclusion, aquesta region administrativa non engloba la totalitat d’Occitània.[7] Cal remembrar que lo tèrme «Occitània Centrala» o «Occitània Centrala / País Catalan» foguèt prepausat per Marc Censi del temps qu'èra president del Conselh regional de l'anciana region Miègjorn-Pirenèus,[8][9] amb finalitat d'acceptar l'occitanitat de las regions vesinas e l'existéncia de la nacionalitat catalana dins lo territòri.[10][11][12]

Administracion

[modificar | modificar lo còdi]
Division Nombre
Departaments 13
Arrondiments 36
Cantons 249
Comunas 4453
Definicion Nombre
Populacion de la region 6 080 731
Populacion occitana 5 311 151
Percentatge occitan 87,34 %
Províncias del sègle xviii:
  •      Lengadòc
  •      Guiana e Gasconha
  •      Comtat de Fois
  •      Rosselhon
  • Lo territòri actual d'Occitània es constituit de divèrsas regions istoricas: Lengadòc, Guiana, Gasconha, lo Comtat de Fois e la província de Rosselhon.

    Durant l'Ancian Regim, las institucions dependevan essencialament del Parlament de Tolosa, fondat en 1443.

    Sul plan cultural, la region es de tradicion latina e principalament axada cap a la peninsula Iberica, especialament amb los Païses Catalans e lo Bascoat.

    Blason
    Blasonament: «Sus escut francés ancian, escartairat, als tres primièrs de golas, al quatren d'aur a quatre pals de golas, cargat en son còr d'una crotz de Tolosa.»
    Comentaris: La crotz occitana e los pals aragoneses (aquestes essent egalament utilizats per Aragon, las Illas Balearas, Catalonha, la Comunautat valenciana e divèrs blasons en Occitània) son totjorn estats declinats dins los emblèmas dels territòris qu'an constituït la region administrativa Occitània. Lo blason novèl es una reactualizacion grafica de l'ancian blason de Lengadòc-Rosselhon. Foguèt adoptat pel Conselh regional d'Occitània en 2017 en seguida de son identitat visuala.

    Vejatz tanben

    [modificar | modificar lo còdi]
    1. Aquesta denominacion es controversiada per de rasons culturalas segon los movements occitanistas (cf. Denominacion) e catalanistas,[1][2][3] ja que los Pirenèus Orientals son majoritariament de la lenga e cultura catalanas, levat en Fenolhedés.
    1. Mora, Stéphanie. «Le nom Occitanie officiellement validé, mais toujours loin de faire l'unanimité», 26-09-2016. France Bleu.
    2. Thépot, Stéphane. «Occitanie : le nom de région qui embarrasse Carole Delga», 17-06-2016. Le Point.
    3. Blanchard, Océane. «"Occitanie" : le Conseil d'État valide nom de la région», 19-04-2017. RTL.
    4. 4,0 et 4,1 «Décret n° 2016-1264 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom et du chef-lieu de la région Occitanie». JORF. Secrétariat général du gouvernement de France. [Consulta: 05-08-2024]
    5. «Occitània | ésAdir: El Portal Lingüístic de 3Cat. Llibre d'estil». esadir.cat.
    6. «Per una reconciliacion nacionala». Jornalet, 04-09-2016.
    7. Négrier, Emmanuel; Simoulin, Vincent. «L’invention d’une région. L’Occitanie à l’étude.», 19-04-2021. www.hypotheses.org. [Consulta: 05-08-2024]
    8. 16/12/2015 Marc Censi : « Le redécoupage des régions est une erreur » https://www.ladepeche.fr/article/2015/12/16/2239107-marc-censi-le-redecoupage-des-regions-est-une-erreur.html
    9. Valence (82) : le PNO sur le marché https://www.ladepeche.fr/article/2015/11/11/2214983-valence-le-pno-sur-le-marche.html
    10. Pujol Berché, Mercè (30 de genièr de 2022). El llenguatge a la cruïlla de les disciplines: Homenatge al professor Christian Lagarde. Premsas Universitàrias de Perpinhan (PUP). ISBN 9782354124618. «[...] la formule Occitanie centrale / Pays Catalan qui aurait eu l'avantage de satisfaire tout le monde, au moins du point de vue sémantique , et de décrire une réalité complexe un peu plus complètement.» 
    11. Boudet, Martine (2023). L'Emblématique des régions de France. [...] « Occitanie centrale » ou d'« Occitanie - Pays catalan ». Cela afin de respecter l'occitanité des régions voisines et l'existence de la nationalité catalane.. Éditions du Panthéon. ISBN 9782754762335. 
    12. Mary S. Linn; Alejandro Dayán-Fernández: «Agency in the Peripheries of Language Revitalisation: Examining European Practices on the Ground», 2024. Channel View Publications. ISBN: 9781800416284.